KẾ HOẠCH TRUYỀN THÔNG GIÁO DỤC SỨC
KHOẺ
CỦA NGÀNH HỌC MẦM NON
Tháng 12:
1.
Giới thiệu thực đơn của trẻ suy dinh dưỡng.
2.
Phòng bệnh do thiếu sắt (thiếu máu).
3.
Phòng bệnh do thiếu canxi và sinh tố D (còi xương, co giật).
4.
Hướng dẫn cách rửa rau hợp vệ sinh.
5.
Hướng dẫn cách nấu ăn để duy trì các chất dinh dưỡng có
trong thực phẩm.
6.
Tuyên truyền ngày Thế giới chống AIDS ngày 1/12.
Giới thiệu bằng hình ảnh: Các đồ dùng, trang thiết bị được sử dụng
trong hoạt động chăm sóc trẻ tại trường vào mùa lạnh (giờ sinh hoạt, giờ
ăn, giờ ngủ, giờ vệ sinh). Thực đơn cho trẻ suy dinh dưỡng.

I.Những sai lầm trong bữa ăn của trẻ là thủ phạm dẫn đến suy
dinh dưỡng
Nh
ữ

ẻ
em hôm nay – Th
ế
gi
ớ
i ngày mai

chứa nhiều chất nitơ làm cho nước có mùi vị thơm ngon trong khi chất
protid rất cần thiết cho trẻ trong xác thịt. Trong khi protid và calcin là
những chất khó hòa tan trong nước gây ngán ăn.
Nh
ữ
ng bát c
ơ
m th
ờ
i r
ă
ng c
ử
a: Quan niệm ăn cơm sớm sẽ cứng cáp là
một sai lầm, vì lứa tuổi này bé mới có khoảng vài cái răng cửa chỉ có thể
dùng để cắn chứ không thể nhai. Cho trẻ ăn sớm, trẻ chỉ nuốt làm cho thức
ăn khó tiêu hóa và chậm hấp thu, khiến bé chậm tăng cân.
Nh
ữ
ng b
ữ
a
ă

có những đặc điểm cơ thể phù hợp với những chế độ ăn khác nhau (ví dụ
răng, men tiêu hóa) vì vậy việc cho bé ăn những thức ăn không phù hợp
có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa và làm bé biếng ăn.
Trẻ dưới 4 tháng: sữa mẹ; Trẻ 4-6 tháng: Tập ăn dặm từ bột loãng đến bột
sệt + sữa mẹ; Trẻ 6-9 tháng: ăn bột từ sệt đến đặc đủ 4 nhóm chất (chất
đường bột, đạm, mỡ, vitamin và khoáng chất) + sữa mẹ; Trẻ 9-24 tháng:
Cháo đặc đủ 4 nhóm, bột đặc + sữa mẹ; Trẻ trên 24 tháng: cơm nát, cơm
thường.
2. Cách ch
ế
bi
ế
n th
ứ
c
ă
n phù h
ợ
p v
ớ
i
độ
tu
ổ
i: Thông thường các món
nguyên liệu cần chọn mua loại tươi, mới, và nên ăn bữa nào nấu bữa ấy.
Các loại rau xanh nên nấu vừa chín tới không nên hầm đến thay đổi màu
sắc. Dầu ăn có thể cho vào lúc bột đã chín, còn nóng. Nêm muối iốt để
đảm bảo cung cấp đủ lượng iốt cần thiết cho sự phát triển của trẻ.
Website h

Trong thực tế, không ít những bà mẹ quan tâm đến con mình quá mức,
cụ thể là ngày nào cũng hầm cho trẻ một nồi “ch
ấ
t b
ổ
” với rất nhiều loại
nguyên liệu cùng một lúc, với quá nhiều chất đạm trong khi không đủ tinh
bột hoặc chất xơ (rau) hay ngược lại tất cả chỉ là lấy nước, bỏ xác nên trẻ
không nhận được chất dinh dưỡng cần thiết từ thức ăn. Điều này vừa là
nguyên nhân thực thể vừa là nguyên nhân tâm lý dẫn đến biếng ăn cho trẻ.
Chế độ ăn tốt nhất là một chế độ ăn đa dạng và đầy đủ các chất, ăn
cả xác. Nên thay đổi món ăn cho bé hàng ngày và nếu có thể đối với các
bé lớn nên cho ăn giống như người lớn. Việc cho bé tham gia vào bữa
ăn cùng với người lớn cũng làm cho bé thích thú hơn vì thấy mình “bình
đẳ
ng” với người lớn.
4. Th
ờ
i gian và các cho
ă
n phù h
ợ
p:
Nên cho bé văn vào những thời gian nhất định trong ngày. Cần lưu ý là
dạ dày trẻ nhỏ trong khi nhu cầu năng lượng lại lớn (một cách tương đối
so với ki-lô-gam cân nặng) nên trẻ không thể ăn 3 bữa/ngày như người
lớn. Các bữa ăn trung bình cách nhau 3 giờ, một bữa chín xen kẽ với một
bữa phụ. Bữa chính nên trùng với bữa ăn chính của gia đình, như vậy vừa
thuận tiện cho mẹ vừa tạo niềm vui cho bé. Các thức ăn của bữa phụ có
thể đa dạng nhưng nên tránh các loại calori rỗng như kẹo, đường, nước

www.mamnon.com
Tr
ẻ
em hôm nay – Th
ế
gi
ớ
i ngày mai

thiết cho quá trình sản xuất và tác dụng của các loại men tiêu hóa. Ngoài ra
còn dùng men tiêu hóa và chất “kích thích
ă
n”. Lysin là một acid amin thiết
yếu mà một trong các chức năng của nó là đóng vai trò quan trọng trong
việc tạo xương, thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển chiều cao. Lysin
bị phân hủy ở nhiệt độ cao, do đó thường không được cung cấp đầy đủ
trong chế độ ăn tiêu chuẩn, gây ra chứng biếng ăn. Bổ sung Lysin là một
phương pháp hiệu quả giúp trẻ ăn ngon miệng hơn
Bữa ăn hợp lý phải bảo đảm đủ các thành phần dinh dưỡng. Đạm,
béo, đường, vitamin và muối khoáng phải ở tỷ lệ cân đối. Không nên để
sẵn bánh kẹo, nước ngọt trong tủ lạnh, tạo điều kiện cho trẻ sử dụng
thoải mái khi thích vì khi dùng các loại thức ăn có lượng đường cao,
trẻ sẽ có cảm giác “no giả tạo” nên không muốn ăn các thứ giàu dinh
dưỡng khác. Đó là chưa kể đồ ngọt sẽ gây sâu răng. Nên cho trẻ ăn
theo bữa và không nuông chiều quá mức.Phòng bệnh do thiếu sắt
1.Nguyên nhân gây thiếu sắt, thiếu máu:
●

em hôm nay – Th
ế
gi
ớ
i ngày mai

●
Phụ nữ có thai bị thiếu máu hay bị tai biến khi đẻ non. Đẻ con
nhỏ yếu, dễ bị băng huyết gây nguy hiểm đến tính mạng mẹ và con.
3.Biểu hiện:
●
Đối với trẻ em, biểu hiện thiếu máu là: nhận thức chậm,
trí nhớ kém, trong lớp hay ngủ gật. Khi bị thiếu máu nặng có thể
xuất hiện các triệu chứng: hoa mắt , chóng mặt, khó thở khi lao
độnggắng sức, dễ mắc bệnh nhiễm khuẩn. Khám: da xanh , niêm
mạc nhợt nhạt, dầu lưỡi có một đám những sắc tố đỏ sẫm.
4.Các biện pháp phòng chống thiếu máu , thiếu sắt:
●
Đa dạng hóa bữa ăn, chế độ ăn cung cấp đủ năng lượng và
các thực phẩm giàu sắc ( thức ăn động vật, đậu , đỗ…), làm tăng
khả năng hấp thu sắt nhờ tăng cường vitamin C có từ rau quả
●
Nuôi con bằng sữa mẹ và ăn bổ sung hợp lí là biện pháp tốt
nhất phòng chống thiếu máu ở trẻ nhỏ.
●
Bổ sung viên săs trong thời kì mang thai.
●
Tẩy giun cho trẻ theo định kì, và giữ vệ sinh ăn uống cho trẻ.
●
Khi phát hiện thiếu máu do thiếu sắt ở trẻ cần xử lí như sau:

Phòng bệnh thiếu canxi và sinh tố D
1.Nguyên nhân thiếu canxi trong bữa ăn hàng ngày do:
- Uống quá ít sữa, ăn quá ít rau cải, trái cây, tàu hủ, cá tôm, cua,
dưới lượng khuyến cáo rất nhiều.
- Tỷ lệ calo do dầu mỡ quá thấp, không đủ để cung cấp các
vitamine A,D cần cho sự tăng trưởng.
- Thiếu ra ngoài trời, hưởng các tia cực tím trong ánh nắng để
tiền vitamine D chuyển hóa thành vitamine D hoàn chỉnh để trẻ dễ
dàng tiếp nhận canxi.
2.Nếu thiếu canxi, bé sẽ bị còi xương với các triệu chứng:
- Sau 6 tháng, vòng đầu còn lớn hơn vòng ngực.
- Sau 18 tháng, thóp chưa liền, trán dô, lồng ngực có rãnh
Harrison, chuỗi hạt sườn, đầu xương ống cẳng tay, cẳng chân phình
ra rõ.
- Sau 1 tuổi, chân “chữ bát”, “vòng kiềng”.
- Triệu chứng kèm theo: bụng ỏng, đít teo, da xanh, thiếu máu….
3. 10 Cách đưa canxi vao bữa ăn cho trẻ
1.Bữa ăn sáng cho cháu ăn lọai “ngũ cốc điểm tâm” giòn giòn
luôn luôn có sữa tươi kèm theo – nếu không “chịu” món sữa (ngọt)
này, có thể thay thế bằng bún riêu cua mềm mềm dễ nuốt (và mặn)
có tầu hũ cũng giàu canxi. Hoặc bánh đúc đậu phụ rán (chiên) chấm
tương Bắc, là một món ngon có tính cách “văn hoá ẩm thực”
2. Đăng ký cho cháu vào danh sách uống sữa ở trường lớp
3.Trời nóng, khuyến khích cháu ăn kem hay uống lọai đồ uống từ
sữa ướp lạnh, có thêm cacao hay trái cây như dâu, cam trẻ con thích
hơn sữa đơn thuần rất nhiều (Chắc khỏi cần khuyến khích, vì trẻ
con nào chẳng “mê” ăn kem !)
4.Trời mưa lạnh, cho cháu uống sữa cacao nóng với vài bánh quy
Website h
ỗ

10.Về rau, nhớ cho ăn nhiều rau xanh như rau muống, bó xôi,
cải bẹ trắng, bẹ xanh, bông cải xanh giàu canxi hơn các rau khác.

Cách rửa rau
Để đảm bảo rau sạch cần nhặt sạch rồi rửa nhiều lần bằng nước
sạch, tốt nhất là rửa trực tiếp từng lá dưới vòi nước chảy là biện
pháp hiệu quả nhất để loại bỏ trứng giun, vi khuẩn gây bệnh và dư
lượng hoá chất trừ sâu vẫn còn bám trên rau.
Nhiều người thường ngâm rau trong dung dịch thuốc tím hoặc
nước muối loãng đều không đảm bảo vệ sinh. Qua một số thí
nghiệm cho thấy, trong môi trường nước muối loãng, thuốc tím
không có tác dụng gì với trứng giun và một số vi khuẩn gây bệnh,
lượng hoá chất bảo vệ thực vật bám trên rau giảm đi không đáng kể
nếu không rửa lại nhiều lần.
Như vậy nên áp dụng cách rửa rau sống bằng nước sạch nhiều
lần rồi vớt rau, vẩy ráo trước khi ăn.
Website h
ỗ
tr
ợ
gi
ả
ng d
ạ
y và ch
ă
m sóc tr

một hoặc hai muỗng cà phê muối cho nước trở nên mặn mặn để sâu
bọ và các côn trùng bò ra khỏi kẻ lá.
Riêng đối với các loại rau củ, trái, để nguyên củ, rửa sạch trước
khi gọt vỏ
Nên rửa rau nhiều lần cho thật sạch, những loại rau ăn sống nên
rửa trong nước ti'm để hủy diệt những vi trùng đem lại bệnh tật
hiểm nghèo
Tóm lại, muốn rau cải còn đủ chất bỏ, nên rửa rau thật sạch
nhưng không ngâm lâu trong nước và tránh thái nhỏ hoặc để khô héo
Website h
ỗ
tr
ợ
gi
ả
ng d
ạ
y và ch
ă
m sóc tr
ẻ
em
www.mamnon.com
Tr
ẻ
em hôm nay – Th
ế
gi
ớ
i ngày mai

Website h
ỗ
tr
ợ
gi
ả
ng d
ạ
y và ch
ă
m sóc tr
ẻ
em
www.mamnon.com
Tr
ẻ
em hôm nay – Th
ế
gi
ớ
i ngày mai

hại không ít cho sức khỏe của con ngườị Vì thế, thực phẩm cần phải
được giữ gìn trong trạng thái tươi nguyên hầu mang đến cho cơ thể
đầy đủ các chất bổ dưỡng. Có nhiều nguyên nhân gây nên sự hư
hỏng thực phẩm như:
Sự tăng trưởng và hoạt động của vi sinh vật chủ yếu là vi khuẩn,
nấm và mốc
Hoạt động của các men trong thực phẩm
Sâu bọ, ký sinh trùng hoặc các loài gặm nhấm

ă
m sóc tr
ẻ
em
www.mamnon.com
Tr
ẻ
em hôm nay – Th
ế
gi
ớ
i ngày mai

Loại thực phẩm này có thể để lâu hàng tháng không bị hư hỏng
nhưng phải giữ ở những nơi khô ráo và mát mẻ
Phải để đậu torng hộp bằng kim loại hoặc lu hủ có nắp chặt mới
có thể dự trữ lâu ngày
Tai hại do côn trùng gây ra có thể giảm đi nếu sấy đậu với nhiệt
độ thấp chừng 20 phút.
Riêng gạo, nếp thì nên để vào lu một cục than nước để hút chất
ẩm, như thế sẽ lâu bị mốc và sâu mọt.
4- Trứng:
Dùng giấy lau sạch trứng, cất nơi mát mẻ, giữ không bị va chạm
mạnh làm bể vỏ trứng
5- Trái cây:
Chỉ nên rửa trái cây trước khi ăn
Muốn dự trữ trái cây tươi như xoài, đu đủ hoặc chuối trong vài
ngày, nên lau khô và cất trong tủ lạnh
Cam, quýt, bưởi có thể để trong vài tuần nếu được cất giữ nơi
khô ráo và nhờ có núm dầy nên chỉ cần bôi vôi trên đầu cuống, vì

ế
gi
ớ
i ngày mai

cất giữ không cẩn thận hoặc để quá hạn sẽ mất bô/? dưỡng mà còn
trở nên rất độc cho sức khỏẹ
Nên giữ sữa nơi khô sạch, mát lạnh
Sữa tươi đã khui nắp, hoặc sữa đã pha phải dùng ngay, không
được để lâu quá 2 giờ nếu không có tủ lạnh
Sữa đặc đã khui phải đậy nắp kín và không dùng sữa hộp đã khui
quá 5 ngày
Sữa bộ để kỹ trong lon, có nắp kín có thể giữ lâu trong nhiều
tháng. Sữa bột bị đóng thành cục cứng, mất mùi thơm không nên
dùng. Tuyên truyền phòng chống HIV

HIV là virút gây suy giảm miễn dịch ở người, viết tắt từ tiếng
Anh: Human Immuno-deficiency Virus. Có 2 loại HIV, đó là HIV 1
và HIV 2.
AIDS là Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải, do virút HIV
gây ra. AIDS viết tắt từ tiếng Anh: Acquired Immuno Deficiency
Syndrom. Trước đây, bệnh này được gọi là SIDA (viết tắt từ tiếng
Pháp: Syndrome d'Immuno Deficience Acquise), nhưng do tên này
trùng với tên của Tổ chức phát triển quốc tế Thụy Điển SIDA và tên

- Đường mẹ truyền sang con trong thời kỳ mang thai và cho con
bú
2. Đường không lây truyền HIV:
Giao tiếp thông thường: ôm, hôn, bắt tay, nói chuyện,ho, hắt
hơi, Dùng chung nhà tắm, bể bơi, bồn tắm, mặc chung quần áo,
ngồi chung ghế, Ăn uống chung bát đũa, cốc chén, Côn trùng và
súc vật không lây truyền HIV: ruồi, muỗi, chấy, rận, chó, mèo, gà,
chim,

II.HIV/AIDS với phụ nữ và trẻ em
1.HIV/AIDS với phụ nữ:
Phụ nữ dễ bị nhiễm HIV hơn nam giới: Phụ nữ có nguy cơ
bị lây nhiễm cao hơn nam giới từ 2 đến 4 lần. Do các lý do sau:
- Lý do sinh học: Diện tích niêm mạc âm đạo của phụ nữ
lớn hơn rất nhiều so với diện tích niêm mạc dương vật của nam
giới. Thêm vào đó, phụ nữ là người nhận tinh dịch, mà số lượng
HIV trong tinh dịch lại cao hơn nhiều so với dịch tiết âm đạo.
Lý do y học: Do tình trạng sức khoẻ và phụ nữ có nhiều khả
năng phải truyền máu trong lúc mang thai, trong khi sinh đẻ,
Lý do xã hội: Nam giới thường có nhiều bạn tình hơn nữ giới.
Trong quan hệ tình dục, nam giới thường giữ vai trò chủ động. Hơn
nữa, phụ nữ thường bị lệ thuộc về kinh tế vào người đàn ông nên
trong gia đình, họ chỉ đóng vai trò thứ yếu, chính vì thế việc người
phụ nữ chủ động phòng tránh lây nhiễm HIV là rất khó.

2. HIV/AIDS với trẻ em:
- Số phụ nữ và trẻ em nhiễm HIV/AIDS trên thế giới ngày càng
tăng
- Trẻ em có thể bị nhiễm HIV/AIDS qua cả 3 đường:
Website h

- Những nơi đại dịch HIV/AIDS hoành hành phải chịu những hậu
quả nặng nề như: số trẻ mồ côi ngày càng gia tăng, nhiều trẻ em
thất học, ốm yếu, ăn xin, trộm cắp, thành nạn nhân của lao động
cưỡng bức, khai thác tình dục hoặc bị cưỡng hiếp,
Website h
ỗ
tr
ợ
gi
ả
ng d
ạ
y và ch
ă
m sóc tr
ẻ
em
www.mamnon.com
Tr
ẻ
em hôm nay – Th
ế
gi
ớ
i ngày mai