Xử trí khi trẻ đau bụng

Trẻ bị đau bụng tưởng rất bình thường, nhưng đôi khi có những bệnh
lý nếu không phát hiện và chẩn đoán sớm, chính xác thì tính mạng của trẻ có
thể bị đe dọa.
Một số nguyên nhân chính gây đau bụng ở trẻ
Trẻ rất hay gặp các cơn đau bụng. Đau bụng ở trẻ em có nhiều nguyên nhân
khác nhau, có loại đau bụng cấp tính nhưng cũng có loại đau bụng mạn tính kéo
dài.
Đau bụng cấp tính ở trẻ em thường quằn quại, trẻ khóc thét, mặt tái xanh,
vã mồ hôi. Vì vậy, người nhà cần bình tĩnh để nghe bác sĩ hỏi bệnh và thăm khám
cho trẻ một cách thuận lợi nhất. Một trong những bệnh đau bụng cấp tính ở trẻ hay
gặp nhất là viêm ruột thừa. Thường viêm ruột thừa ở trẻ em trên 2 tuổi cũng có
những dấu hiệu tương tự như người lớn, ví dụ như: đau ở hố chậu phải, lúc đầu
đau nhẹ, sau đó đau tăng lên, đau liên tục, kèm theo đau thường có buồn nôn, nôn,
sốt nhẹ (khoảng 37 - 38oC). Khi khám, trẻ kêu đau và gạt tay bác sĩ không cho sờ
vào vùng hố chậu phải hoặc vùng bụng. Đặc biệt điểm ruột thừa rất đau (điểm
Mac Burney). Với trẻ dưới 2 tuổi thường chẩn đoán viêm ruột thừa khó hơn nên
phát hiện cũng sẽ chậm hơn, vì các triệu chứng không điển hình như trẻ lớn hoặc
người trưởng thành, do đó rất dễ gây biến chứng như thủng ruột thừa, viêm phúc
mạc (viêm màng bụng) để lại hậu quả rất nặng nề. Các triệu chứng thường gặp ở
trẻ dưới 2 tuổi bị viêm ruột thừa là: có sốt nhẹ, nôn, trớ hay quấy khóc, trông bộ
mặt lờ đờ, xanh tái. Khi thấy đầy hơi, chướng bụng, khi sờ vào bụng cháu khóc
thét là có nguy cơ vỡ ruột thừa gây viêm phúc mạc. Một điều mà các nhà ngoại
khoa cũng nhắc nhở là đau bụng do viêm ruột thừa ở trẻ lúc đầu có thể là đau ở
vùng thượng vị, vùng quanh rốn, sau đó mới khu trú ở hố chậu phải.
Khám một trẻ bị tắc ruột.
Lồng ruột ở trẻ cũng là một bệnh cấp tính thường hay gặp ở trẻ bụ bẫm,
cháu trai gặp nhiều hơn cháu gái, tuổi từ 3 tháng đến 2 tuổi, đặc biệt là trẻ từ 6 – 9
tháng tuổi. Triệu chứng chính của lồng ruột là: trẻ đau bụng, nôn, đi ngoài ra máu.
Khám có thể thấy búi lồng ruột, thăm trực tràng có thể thấy máu dính theo găng

khóc thét hoặc đi ngoài ra máu, đi tiểu khó, tiểu dắt, tiểu đau (tiểu buốt)… cần
nhanh chóng đưa cháu đi khám ở cơ sở y tế nơi gần nhất, không nên chần chừ,
không nên chủ quan hoặc không nên xem thường cho là trẻ giả vờ. Khi chưa được
khám và chưa có ý kiến của bác sĩ thì chưa nên dùng bất cứ một loại thuốc gì dù là
thuốc Tây hoặc thuốc Nam, bởi vì nếu cho trẻ dùng thuốc trước khi đi khám thì sẽ
làm lu mờ các triệu chứng đau bụng của trẻ, đặc biệt là đối với các trường hợp đau
bụng cần cấp cứu ngoại khoa như: tắc, lồng ruột, viêm ruột thừa, thoát vị nghẽn…
Khi đã được khám và được chỉ định điều trị của bác sĩ thì nên tuyệt đối tuân thủ.
Nên cho trẻ đi khám bệnh định kỳ để phát hiện bệnh của trẻ như: viêm tiết niệu,
nhiễm giun…