Xử trí dứt điểm đau dây thần kinh hông

Tổn thương dây thần kinh hông.
Đau dây thần kinh hông là một trong những bệnh thần kinh thường gặp, có
biểu hiện các cơn đau dọc theo đường đi của dây thần kinh hông. Là chứng bệnh
thường gặp với nhiều nguyên nhân khác nhau nhất là những bệnh cảnh viêm
nhiễm, chèn ép... Việc thăm khám và điều trị sớm sẽ giúp người bệnh rút ngắn
thời gian và chi phí điều trị, phòng ngừa được nhiều biến chứng.
Vị trí của dây thần kinh hông
Dây thần kinh hông được tạo nên bởi rễ thắt lưng 5 (L5) và rễ cùng 1 (S1)
của tủy sống, là dây thần kinh dài nhất của cơ thể, có nhiều vị trí quan trọng liên
quan đến các bệnh tích tương ứng: bệnh viêm nhiễm (dịch não tủy...); bệnh thoái
hóa đốt sống; bệnh ở trong đám rối thắt lưng cùng; các bệnh ở tiểu khung; bệnh
thần kinh ở vùng mông; đoạn ở khoeo chân chia thành dây thần kinh khoeo ngoài
và dây thần kinh khoeo trong.
Các kiểu đau của bệnh thần kinh hông
Đó là các cơn đau tự nhiên với hai thể điển hình sau: Cơn đau từ vùng thắt
lưng và đi xuống dọc theo mặt ngoài đùi, mặt trước ngoài cẳng chân, đi qua phía
trước mắt cá ngoài và bắt chéo mu chân, rồi tận cùng ở ngón chân cái. Cơn đau
cũng từ vùng thắt lưng rồi đi xuống qua vùng mông tới mặt sau ngoài đùi, mặt sau
ngoài cẳng chân, đi qua phía sau mắt cá ngoài rồi xuống gan bàn chân và tận cùng
ở ngón chân út. Cơn đau ở hai bên thắt lưng, dọc xuống hai bên (đau dây thần kinh
hông hai bên).
Các cơn đau kiểu này thường do tổn thương cột sống ép ngay vào rễ thần
kinh L5- S1 ở hai bên. Đó là các bệnh ung thư cột sống, di căn tế bào ung thư
tuyến tiền liệt, ung thư tử cung, ung thư vú..., các sang chấn cột sống (gãy các
khớp nhỏ gây trượt đốt sống), thoát vị đĩa đệm nặng
Cơn đau “kiểu bàn cân” là kiểu đau có thể từ bên phải sang đau bên trái và
ngược lại.
Cơn đau có thể phát hiện qua các điểm đau: đó là khi thầy thuốc ấn vào các
điểm dọc đường đi của dây thần kinh hông và bệnh nhân thấy đau, hoặc ấn vào đốt

tính lan truyền của cơn đau) qua các nghiệm pháp căng và đau dây thần kinh hông.
Cần phân định cơn đau của viêm cơ, xương (viêm khớp cùng chậu), chèn ép ở tiểu
khung (có thai cũng có thể gây đau). Kết hợp các phương pháp thăm dò, chú ý
trước tiên tới nguyên nhân chèn ép, đặc biệt tuỳ theo tuổi (tuổi lao động, tuổi
già...), giới tính (phụ nữ có thai), bệnh nghề nghiệp (cưa xẻ, mang vác...), viêm
nhiễm.
Về điều trị thường là điều trị theo nguyên nhân. Điều trị nội khoa các
trường hợp không có nguyên nhân chèn ép, hoặc có chèn ép nhưng không có chỉ
định phẫu thuật. Điều trị nội khoa bao gồm nằm nghỉ, sử dụng thuốc tây y, có thể
kết hợp với đông y như châm cứu, vật lý trị liệu...
Dùng thuốc giảm đau và kháng viêm, có thể dùng lý liệu pháp như xoa bóp,
ion hóa canxi, điện nóng. Những trường hợp nặng như thoát vị đĩa đệm nặng điều
trị nội khoa không có kết quả sẽ phải phẫu thuật.
Phòng bệnh: đối với người có dị dạng cột sống, gai đôi, thắt lưng hóa đốt
cùng, cùng hoá đốt sống lưng... cần có chế độ lao động thích hợp, tránh mang vác
nặng. Đối với một số nghề nghiệp cần nhiều thao tác ở vùng thắt lưng cùng thì cần
có những biện pháp bảo hộ lao động, định kỳ kiểm tra sức khỏe, có chế độ dinh
dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý.