Bệnh thiếu máu và thuốc điều trị

Thiếu máu là tình trạng giảm số lượng hồng cầu, huyết sắc tố xuống dưới
mức bình thường so với người khỏe mạnh cùng tuổi và cùng giới. Ở người Việt
Nam trưởng thành, số lượng bình thường của hồng cầu là: 3,87 - 4,91 x 1012/l ở
nữ và 4,18 - 5,42 x 1012/l ở nam giới.
Nguyên nhân
Có nhiều nguyên nhân gây thiếu máu nhưng có 3 nguyên nhân chính là:
- Sự phá hủy quá mức của tế bào hồng cầu.
- Mất máu.
- Sự sản sinh không đủ tế bào hồng cầu.
Ngoài ra còn có các nguyên nhân khác như rối loạn di truyền, dinh dưỡng
(thiếu sắt, thiếu vitamin), bệnh truyền nhiễm, một số dạng ung thư hay dược phẩm,
độc chất.

Thiếu máu cấp tính thường do chấn thương, phẫu thuật, được giải quyết
bằng truyền máu. Thiếu máu mạn tính có thể do tủy xương hoạt động kém, cơ thể
bị thiếu hụt các thành phần để sản sinh ra hồng cầu và huyết sắc tố như sắt,
vitamin B12, B6, B2, acid folic. Nguyên nhân là cơ thể giảm hấp thu hoặc tăng sử
dụng, tăng thải trừ các chất này. Một số bệnh gây thiếu máu: giun móc, trĩ, phụ nữ
rong kinh, mang thai, sau đẻ và nuôi con bú
Thiếu máu do sự phá hủy tế bào hồng cầu
Xảy ra khi các tế bào hồng cầu bị phá hủy sớm (bình thường chu kỳ sống
của tế bào hồng cầu là 120 ngày) và tủy xương không thể sản sinh các tế bào máu
mới đáp ứng kịp nhu cầu của cơ thể. Nguyên nhân: một số bệnh truyền nhiễm, một
số kháng sinh hoặc dược phẩm khác có thể gây ra bệnh này.
Thiếu máu do tan máu miễn dịch: hệ miễn dịch nhận dạng nhầm các tế bào
hồng cầu là những thành phần từ bên ngoài vào và phá hủy chúng. Ngoài ra còn có
thể do khiếm khuyết di truyền ở các tế bào hồng cầu như: bệnh hồng cầu hình
liềm, bệnh do thiếu men Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD). Hai bệnh
này hay gặp ở châu Phi, Địa Trung Hải, Ấn Độ

trường hợp bị mất máu nhiều. Trên thị trưòng có bán nhiều dạng viên sắt mà thành
phần là sắt sunfat, sắt oxalat, sắt gluconat Ta nên dùng đường uống các chế
phẩm chứa sắt khi no để tránh kích thích đường tiêu hóa. Chú ý liều lượng phải
theo đúng chỉ định của bác sĩ vì quá liều sẽ bất lợi.
Có thể phòng ngừa và điều trị thiếu máu do thiếu sắt bằng cách ăn nhiều
thức ăn giàu chất sắt như: gan, tim, trứng, giá đậu, hoa quả, bông cải xanh
Vitamin B12
Đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa của tế bào đặc biệt là
sự nhân lên của DNA. Nguồn vitamin B12 được đưa vào trong cơ thể chủ yếu qua
thức ăn. Những thức ăn giàu vitamin B12 như thịt, cá, trứng, gan Tình trạng
thiếu hụt vitamin B12 thường gặp ở những người bị rối loạn tiêu hóa, bệnh dạ
dày Người bị thiếu máu do thiếu vitamin B12 nên được điều trị bằng tiêm bắp
vitamin B12 theo chỉ định của bác sĩ.
Acid folic
Đây là tác nhân quan trọng trong quá trình tạo máu. Hàng ngày, nhu cầu
người lớn cần 25-50mcg acid folic.Thức ăn từ rau xanh, thịt, trứng, gan, men bia
là nguồn cung cấp chủ yếu chất này.
Ngoài ra một số nguyên tố vi lượng khác cũng cần cho sự tạo máu như
vitamin B6, vitamin B2 cũng làm tăng sinh số lượng hồng cầu và huyết sắc tố
trong máu.
Thuốc chữa thiếu máu có nhiều loại đang có trên thị trường nhưng khi dùng
nên có sự chỉ định của bác sĩ, nên tuân thủ đúng tránh hiện tượng tự đi mua về
dùng theo sự mách bảo của người này hay người khác. Tốt nhất là phòng bệnh hơn
chữa bệnh bằng cách bổ sung bằng chế độ ăn hợp lý, có đầy đủ dinh dưỡng, các
vitamin và các yếu tố vi lượng cho cơ thể.