GAI CỘT SỐNG CÓ PHẢI LÀ NGUYÊN NHÂN GÂY
CÁC CHỨNG ĐAU LƯNG THÔNG THƯỜNG? (Tiếp theo)

IV. CHỨNG ĐAU LƯNG THÔNG THƯỜNG VÀ SỰ HÌNH
THÀNH GAI CỘT SỐNG
Các chứng đau lưng thông thường là tình trạng của một cột sống lành
mạnh bị “trục trặc” do ảnh hưởng của môi trường lao động, hoạt động
thể thao, suy thoái do tuổi già, hoặc sự mất cân bằng giữa khả năng lao
động của cột sống với yêu cầu lao động hàng ngày.
Xin chỉ nêu các chứng đau lưng điển hình ở vùng thắt lưng L5-S1, là
đoạn đốt sống di động bị nhiều đe dọa nhất.
Các thành phần cấu tạo đoạn đốt sống di động đều trải qua quá trình
thoái hóa theo tuổi tác. Đó là một quá trình suy mòn tất yếu xảy ra với
tất cả mọi người, thường thấy đĩa đệm bị suy mòn sớm và rõ nhất, sau
đó đến các thành phần khác.
Lần lượt xảy ra 4 giai đoạn:
1. Lỏng lẻo đoạn đốt sống di động.
2. Lồi đĩa đệm.
3. Thoát vị đĩa đệm.
4. Hình thành gai cột sống.
Có thể gặp một trong các hiện tượng thoái hóa sau đây:
1. Thoái hóa bình thường theo tuổi tác
- Đĩa đệm giảm bớt nước và xẹp thấp dần.
- Đoạn đốt sống di động lỏng lẻo dần.
- Các dây chằng tăng cường xiết chặt đoạn đốt sống di động.
a. Toàn bộ quá trình thoái hóa theo tuổi tác diễn biến âm thầm, không
gây chứng đau lưng nào cho đến hết tuổi già.
b. Chứng đau lưng do các trục trặc nhỏ của cột sống.

- Các bắp thịt hoạt động hỗ trợ quá mức, co cứng và đau.
- Ơ Ûgiai đoạn này tính chất đau cơ học biểu hiện thêm: Bệnh nhân ngồi
mau mỏi hơn, khi cúi lưng ra trước không thể thẳng lưng trở lại.
* Chứng đau cấp tính do kẹt đĩa đệm:
Khi cúi lưng ra trước chuẩn bị nhấc một vật nặng, khe sau liên đốt sống
thắt lưng, cùng mở rộng, nhân đĩa đệm bị đẩy ra phía sau vào chỗ nứt
vòng xơ sau.
Nạn nhân gồng mạnh các cơ vùng lưng định đứng thẳng đột ngột nhấc
vật nặng lên.
Khe trước liên đốt sống chưa kịp mở rộng để đón nhận đĩa đệm còn nằm
ở phía sau thì khe sau liên đốt sống đã khép hẹp lại, kẹp chặt nhân đĩa
đệm và càng làm lồi thêm ra phía sau, làm căng mạnh dây chằng dọc sau
cột sống. Bệnh nhân cảm thấy đau dữ dội như điện giật, vứt bỏ vật nặng
và nằm lăn ra đất (đau do dây chằng dọc sau có dây thần kinh bị kích
thích).
4. Mức độ thoái hóa thứ tư
- Vòng xơ đĩa đệm thủng hoàn toàn.
- Nhân đĩa đệm rách thòi ra khỏi vòng xơ.
- Dây chằng dọc sau do bị đẩy căng cũng bị rách.
- Nhân đĩa đệm thòi ra ngoài dây chằng.
- Nhân đĩa đệm thoái vị chèn ép rễ thần kinh ở vùng lỗ tiếp hợp.
- Rễ thần kinh đau do bị viêm kích thích.
- Gai cột sống tiếp tục phát triển để cố định cột sống (không phải nguyên
nhân gây đau).
Tính chất đau ở loại này gồm:
- Đau khu trú tại vùng bệnh kiểu cơ học.
- Đau lan truyền xuống chân.
Kết luận:
Các chứng đau lưng thông thường xảy ra trên cột sống do các trục trặc
nhỏ không đáp ứng được công thức: