THẦY THUỐC CŨNG CÓ THỂ LÀ NGUYÊN
NHÂN GÂY BỆNH.
Do không nắm vững kiến thức về tâm lý y học, đặc điểm nhân cách
của bệnh nhân, tác động của tâm thần đến cơ thể dẫn đến một số nhân
viên y tế khi tiếp xúc với bệnh nhân có những lời nói, thái độ ứng xử
không thích hợp gây hiểu nhầm cho bệnh nhân và người nhà của họ, làm
không những ảnh hưởng đến y đức mà đôi khi còn gây tác hại cho sức
khoẻ, gây thêm bệnh tật hay làm hạn chế kết quả điều trị.
Chúng ta, ai cũng biết lời nói và thái độ của người thầy thuốc có tác
động rất lớn đến nhận thức của bệnh nhân. Một lời nói hay một cử chỉ
nhỏ của người thầy thuốc có thể làm cho bệnh nhân khỏi bệnh hay làm
cho bệnh nặng thêm, thậm chí làm cho một người không có bệnh trở
thành có bệnh.
Bệnh do thầy thuốc gây ra (iatrogenia) hay còn gọi là bệnh y sinh
hiện nay được xem như là tất cả những triệu chứng mới xuất hiện do
những sơ xuất trong quá trình điều trị. Ở đây, chúng tôi chỉ muốn đề cập
đến những tai biến liên quan đến lời nói và thái độ không đúng của
người thầy thuốc mà thôi.
Đây là một loại bệnh hay một triệu chứng cơ thể mới hoặc biến
chứng của một bệnh cơ thể sẳn có xuất hiện do lời nói hay thái độ không
đúng về mặt tâm lý của người thầy thuốc làm ảnh hưởng đến bệnh nhân.
Bệnh nhân mắc loại bệnh này thường là những người có nhân cách yếu,
dễ bị ám thị.
Những lời nói và thái độ như thế nào có thể trở thành nguyên
nhân gây bệnh?
- Không có bệnh lại chẩn đoán là có bệnh, bệnh lành tính lại chẩn
đoán thành bệnh ác tính (chẩn đoán sai)
- Bệnh có thể chữa khỏi lại bảo là bệnh không chữa khỏi hoặc sẽ
trở thành mạn tính hoặc bệnh có tiên lượng xấu (tiên lượng quá mức)
- Gợi ý quá nhiều về một triệu chứng không có ở bệnh nhân (hỏi
- Cho thuốc hợp lý, không dùng thuốc khi không cần thiết.
- Không nên giảng dạy ngay bên giường bệnh để cho bệnh nhân
nghe được những điều giảng về bệnh của bệnh nhân.
- Phải biết kìm chế cảm xúc khi tiếp xúc với bệnh nhân, không để
lộ ra những cảm xúc tiêu cực như giận dữ, lo lắng, buồn rầu làm cho
bệnh nhân có thể hiểu nhầm.
- Lúc tiếp chuyện cũng như tư vấn về bệnh tật tránh nói ra những
sự kiện có tác động xấu đến tinh thần của bệnh nhân.
Làm gì khi phát hiện bệnh nhân mắc bệnh y sinh?
- Khám xét cẩn thận về lâm sàng, cận lâm sàng để chẩn đoán phân
biệt chắc chắn với một bệnh thực thể.
- Áp dụng các liệu pháp tâm lý thích hợp một cách tích cực, kiên trì
cho từng đặc điểm nhân cách và từng chứng bệnh.