Xin Việc Theo Hình Thức Giới Thiệu Của Trường
Việc làm tại Nhật Bản
Nhiều công ty thường nhận giới thiệu (suisen) từ trường và giới hạn số người được nhận
suisen. Trường càng nổi tiếng thì có càng nhiều chỉ tiêu suisen. Thông thường các công
ty phân chỉ tiêu suisen cho trường với 3 mục đích: giữ quan hệ với trường, lấy được học
sinh ưu tú từ các trường lớn và giảm chi phí tuyển nhân viên. Khoảng 5 năm trước việc
giới thiệu sinh viên nào là do trường quyết định và sinh viên đã được trường giới thiệu
tham gia một vài vòng thi, tỉ lệ đỗ sau khi đã được trường giới thiệu rất cao, gần như
100%. Sau khi đã được trường giới thiệu thì công ty cũng có tâm lý không muốn đánh
trượt sinh viên vì sợ sẽ ảnh hưởng xấu đến quan hệ với trường. Ngược lại những sinh
viên sau khi đã được công ty nhận thì cũng sẽ phải vào công ty vì nếu không vào thì sẽ
gây ảnh hưởng xấu đến quan hệ giữa trường và công ty và những sinh viên năm sau sẽ
khó thi được vào công ty đó.
Tuy nhiên khoảng 3 năm trở lại đây việc suisen thay đổi khá nhiều. Vì công ty vẫn không
muốn đánh trượt sinh viên sau khi trường đã giới thiệu nên các công ty đã tìm những
cách để gây ảnh hưởng đến việc trường giới thiệu sinh viên nào để tránh trường hợp
trường giới thiệu những sinh viên không đủ năng lực. Nhất là các công ty lớn và được ưa
chuộng thì việc gây áp lực này càng nhiều. Thậm chí nhiều công ty còn tổ chức những kỳ
thi tuyển gắt gao và thông báo những sinh viên đạt tiêu chuẩn để trường giới thiệu sinh
viên đó. Như vậy việc giới thiệu chỉ còn mang tính hình thức.
Theo tôi biết có 3 cách để công ty gây ảnh hưởng đến việc trường sẽ giới thiệu sinh viên
nào.
Cách 1: Tổ chức các kỳ thi trước khi trường giới thiệu. Tuy nhiên ở nhiều công ty, kì thi
này thường lấy tên là "Job matching" vì những lý do tế nhị. Chỉ những sinh viên vượt qua
được kỳ thi Job matching này mới có thể nhận được giới thiệu của trường. Kì thi Job
matching có thể là 1 hoặc nhiều vòng. Ở nhiều công ty ví dụ như Hitachi, nếu bạn trượt
kỳ thi tại một bộ phận nào đó bạn có thể tiếp tục thi tại bộ phận khác. Hầu hết các maker
(công ty sản xuất ở Nhật) như Matsushita, Toshiba, Hitachi, Fujitsu tuyển người theo
Sau đó các nhóm lần lượt báo cáo phương án mình đề ra và các recruiter sẽ đặt câu hỏi.
Nhóm chúng tôi trình bày về phương án cung cấp dịch vụ thông tin trên tàu nên bị hỏi
một số câu như: Liệu phương án có khả thi không khi tín hiệu sẽ kém khi tàu chạy trong
đường hầm hoặc chạy với tốc độ cao (ví dụ tàu shinkansen)
Vòng 2:
Sau buổi thăm quan công ty, các recruiter mời
chúng tôi đi ăn. Lần này số nhân viên công ty
cũng rất đông, khoảng 15 người, toàn là sinh viên
cũ của trường tôi. Và họ đổi bàn liên tục để ai
trong số họ cũng có thể nói chuyện với tất cả 16
người chúng tôi. Nếu bạn coi đây là một bữa tiệc
bình thường thì gần như 100% bạn sẽ không thể
đỗ được. Sau bữa ăn chắc chắn họ sẽ chấm điểm
từng thí sinh một nên thí sinh nào chứng tỏ được
những điểm tốt của mình trong bữa tiệc sẽ là người được đi tiếp v
Vòng 3:
ào vòng trong.
Recruiter lại đến trường và nói chuyện. Và đây trên danh nghĩa là nói chuyện nhưng bạn
nên coi như đó là một buổi phỏng vấn thân mật
Vòng 4: Phỏng vấn chính thức lần 1
Lần này chúng tôi thi phỏng vấn. Giám khảo phỏng vấn cũng là một sinh viên cũ của
trường và đã có 12 năm thâm niên trong công ty. Sau vòng này số người còn lại chỉ là 7
người.
Tôi cũng chọn giải pháp an toàn cho vòng này vì qua vòng trước trường đã viết giấy giới
thiệu cho 3 người chúng tôi. Hơn nữa chính công ty đề nghị trường giới thiệu cho chúng
tôi. Nếu công ty đánh trượt chúng tôi trong vòng này thì cũng sẽ ảnh hưởng đến quan hệ
của công ty với trường. Tuy nhiên lúc phỏng vấn tôi vẫn hơi run vì dù sao đây cũng là
vòng cuối. Đúng như dự đoán, cả 3 chúng tôi đều đỗ vòng này.
Như vậy đối với một số công ty thi tuyển theo chế độ suisen còn phức tạp hơn thi theo
chế độ tự do. Đặc biệt là thi theo chế độ suisen bạn phải giữ liên lạc khá thường xuyên
với recruiter và khá mất thời gian. Tuy nhiên nếu bạn có năng lực thật sự thi suisen sẽ ít
rủi ro hơn là thi tự do vì tỉ lệ chọi thường thấp hơn nên công ty có thể đầu tư nhiều thời
gian vào xem xét kỹ một thí sinh. Do vậy bạn có nhiều dịp để chứng tỏ năng lực của
mình. Khi thi tự do vì số thí sinh rất nhiều nên các công ty không thể xem xét kỹ một ai
cả. Thậm chí nhiều công ty còn dùng các chương trình máy tính để chấm bài luận văn
bạn viết khi đi xin việc. Công ty Vodaphone tại Nhật cũng loại đến 80% thí sinh tham gia
từ vòng đầu chỉ qua kiểm tra trắc nghiệm tính cách trên mạng. Nhiều người có năng lực
đã phải ngậm đắng nuốt cay vì bị trượt nhưng đúng là với tình trạng nộp đơn ồ ạt như
hiện nay (những công ty lớn thường có một vài trăm nghìn thí sinh dự thi) thì các công ty
cũng không xét tuyển chính xác 100% được.
Tuy tỉ lệ chọi thấp hơn nhưng điều đó không có nghĩa là thi suisen dễ hơn thi tự do vì đối
thủ của bạn khi thi suisen là những người cùng trường, cùng khoa với bạn nên mức chênh
lệch trình độ thường không nhiều. Khi thi tự do nhiều thí sinh năng lực không cao cũng
nộp đơn để cầu may nên tuy tỉ lệ chọi cao cũng chưa hẳn đã quá khó