Bạn biết gì về bệnh đỏ da toàn thân?
Da bệnh nhân đỏ khắp người, đỏ như con tôm luộc từ đầu đến chân. Phù nề
toàn thân, tiết dịch hoặc đỏ da bong vảy khô. Các phương pháp điều trị đều kém
có hiệu quả. Bệnh thường xuất hiện thứ phát do nhiều nguyên nhân gây nên. Việc
sử dụng thuốc bừa bãi là một trong những nguyên nhân dẫn đến đỏ da toàn thân do
thuốc, bệnh có thể gây tử vong.
Bệnh đỏ da toàn thân (ĐDTT) có thể do nhiều nguyên nhân nhưng hay gặp
nhất là do thuốc thường chiếm 2-3% bệnh nhân nhập viện. Bệnh thường xảy ra ở
người cao tuổi, nhất là phụ nữ. Đa số các trường hợp bệnh phản ứng nhẹ, thường
kèm ngứa, triệu chứng giảm sau ngưng thuốc. Tuy nhiên cũng có trường hợp nặng
đe dọa tính mạng bệnh nhân và khó tiên lượng.
Nguyên nhân gây ĐDTT là gì?
Đỏ da bong vẩy ở tay.
- Bệnh ĐDTT tiên phát hay gặp trong bệnh willson-brocq: bệnh nhân xuất
hiện đỏ da lan dần toàn thân, kèm theo xuất hiện hạch ngoại vi.
- ĐDTT thứ phát: Sau những bệnh da có từ trước như vảy nến, Liken
phẳng, chàm cấp, vảy nến đỏ nang lông, Pemphigus dạng vảy lá; sau một bệnh
nhiễm khuẩn, chủ yếu do liên cầu; do bệnh máu ác tính: leucemie, u sùi dạng nấm
(mycosid fongoid), biểu mô bào lưới, hodgkin; ĐDTT bẩm sinh; ĐDTT do thuốc
hay gặp nhất so với các nguyên nhân khác. ĐDTT do thuốc là một trong những
biểu hiện lâm sàng của dị ứng nhiễm độc da với các thể: hồng ban đa dạng, hội
chứng Steven Johnson, hội chứng Lyell, hồng ban cố định nhiễm sắc. ĐDTT do
thuốc được xem như một bệnh da cấp cứu. Thường do dùng dài ngày, liều cao,
hay gặp trong quá trình điều trị bằng các thuốc kháng sinh: penicillin,
streptomycin, sulfamide chậm, clorocid, quinine; thuốc an thần: gacdenan,
bacbiturate; thuốc hạ nhiệt giảm đau: pyramidon; thủy ngân, asen, cà độc dược,
mã tiền những thuốc này hay gây dị ứng ở những bệnh nhân có cơ địa mẫn cảm.
Biểu hiện của bệnh ĐDTT như thế nào?
Bệnh xuất hiện đột ngột sau khi dùng thuốc dưới các dạng tiêm, uống,
nếu bệnh nhân có urê huyết cao. Truyền dịch để cân bằng điện giải, dùng các dung
dịch mặn, ngọt đẳng trương; vitamin C; truyền nhỏ giọt tĩnh mạch chậm cho
corticoide 1-2mg/kg cân nặng; lợi tiểu chống phù; bảo vệ chức năng gan, thận;
chống bội nhiễm, chống dị ứng, hạ sốt, giảm đau chống viêm.
Làm gì để phòng bệnh?
Nên kiểm tra sức khỏe ít nhất 1 lần/năm để phát hiện bệnh sớm; tránh mọi
yếu tố như thuốc, vật lý, cơ học, hóa chất có thể gây tổn thương da; trong gia đình
có người bị dị ứng do thuốc thì các thành viên khác nên cẩn thận khi phải dùng
thuốc chữa bệnh; khi dùng thuốc nên ghi nhận những thuốc đã dùng và theo dõi
trong vài ngày sau để phát hiện những biểu hiện bệnh ở da. Đối với người bệnh,
cần điều trị đúng chỉ định của thầy thuốc, không nên dùng kháng sinh và corticoid
một cách tùy tiện; thận trọng khi sử dụng thuốc chữa bệnh; chỉ dùng những thuốc
thật cần thiết. Đối với các trường hợp bệnh nặng, tỏa lan và biến chứng vào nội
tạng, cần chuyển bệnh nhân lên điều trị ở cơ sở chuyên khoa da liễu.