KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

122
CHỈÅNG 9
HÃÛ THÄÚNG NHIÃN LIÃÛU ÂÄÜNG CÅ
A.HÃÛ THÄÚNG NHIÃN LIÃÛU ÂÄÜNG CÅ ÂÄÚT CHẠY CỈÅỴNG BỈÏC
Hãû thäúng nhiãn liãûu ca âäüng cå xàng cọ nhiãûm vủ chøn bë v cung cáúp häùn håüp
håi xàng v khäng khê cho âäüng cå, âm bo säú lỉåüng v thnh pháưn ca häùn håüp (thãø
hiãûn qua hãû säú dỉ lỉåüng khäng khê α) ln ln ph håüp våïi chãú âäü lm viãûc ca âäüng
cå.
Mún nhỉ váûy thç cáưn phi ci thiãûn v âäøi måïi hãû thäúng cung cáúp nhiãn liãûu trãn
âäüng cå nhàòm âm bo âỉåüc cạc u cáưu sau:
Hãû thäúng cung cáúp nhiãn liãûu phi tảo âỉåüc häùn håüp giỉỵa khäng khê v nhiãn liãûu
cọ cháút lỉåüng täút, lm cho nhiãn liãûu âỉåüc chạy täút nháút trong mi chãú âäü lm viãûc ca
âäüng cå. Cáưn ph
i âm bo t säú ha träün thêch håüp giỉỵa xàng v khäng khê ỉïng våïi tỉìng
chãú âäü lm viãûc ca âäüng cå. Nãúu chãú âäü lm viãûc ca âäüng cå thay âäøi thç khäng nhỉỵng
phi thay âäøi säú lỉåüng m cáưn phi thay âäøi thnh pháưn häùn håüp khäng khê nhiãn liãûu nảp
vo âäüng cå. Khi âäüng cå chảy khäng ti hồûc chảy åí chãú âäü phủ ti nh cáưn lm tàng
nhiãn liãûu chỉïa trong khê häùn håüp. Dáưn dáưn tàng phủ ti thç mäüt màût phi lm tàng säú
lỉåüng khê häùn håüp âỉa vo xilanh, màût khạc phi gim båït thnh pháưn xàng chỉïa trong
khê häùn håüp. Khi âäüng cå chảy ton ti, tỉïc l khi âäüng cå phạt ra cäng sút cỉû
c âải thç
cáưn phi lm cho häùn håüp xàng - khäng khê âáûm lãn. Trong sút phảm vi thay âäøi räüng
ri vãư täúc âäü v phủ ti, giåïi hản thay âäøi thnh pháưn ca khê häùn håüp trong âäüng cå xàng
âỉåüc thãø hiãûn gáưn âụng qua hãû säú dỉ lỉåüng khäng khê α nhỉ sau:
α
min
= 0,6 ; α
max
= 1,3

lt
⇔ α < 1 ta gi häùn håüp giu xàng.
Trỉåìng håüp L
tt
> L
lt
⇔ α > 1 ta gi häùn håüp ngho xàng.
Cáưn phi âm bo khê häùn håüp trong táút c cạc xilanh âãưu cọ thnh pháưn nhỉ nhau:
khi âọ thç cạc âäüng cå lm viãûc mäüt cạch âäưng âãưu v tảo ra mämen quay trãn trủc khuu
nhỉ nhau giụp cho âäüng cå lm viãûc äøn âënh v cọ thãø âm bo cho tøi th âäüng cå
âỉåüc cao hån. Hãû säú cn trong quạ trçnh nảp nh nháút s âm bo cho âäüng cå phạt ra
cäng sút cỉûc âải. Båíi vç khi hãû säú nảp nh thç lỉåüng häùn håüp âỉåüc nảp vo trong âäüng cå
nhiãưu hån giụp cho quạ trçnh chạy täút hån.
Khi khê häùn håüp trong ton thãø tich bưng chạy ca mäùi xilanh cọ thnh pháưn nhỉ
nhau se
ỵ giụp cho quạ trçnh chạy trong âäüng cå diãùn ra täút, khäng cọ quạ trçnh chạy củc
bäü, kêch näø. Âm bo cho âäüng cå lm viãûc äøn âënh v phạt ra cäng sút cỉûc âải, gim
tiãu hao nhiãn liãûu
- Hãû thäúng nhiãn liãûu trong âäüng cå xàng phi âm bo ạp sút ha träün, kiãøu ha
träün v thåìi gian ha träün sao cho khi häùn håüp vo trong âäüng cå phi åí dảng håi sỉång.
Vç xàng åí dảng håi sỉång s giụp cho quạ trçnh chạy âỉåüc täút, âäüng cå dãù khåíi âäüng khi
mạy cn ngüi, nhiãn liãûu âỉåüc chạy hon ton. u cáưu gim näưng âäü cháút ä nhiãùm
trong khê x âäüng cå
Hãû thäúng nhiãn liãûu phi âạp ỉïng këp thåìi sỉû thay âäøi ca gọc bỉåïm ga.
Pha
íi cọ hãû thäúng càõt nhiãn liãûu khi gim täúc âãí gim mỉïc tiãu hao nhiãn liãûu
Ngoi ra, hãû thäúng nhiãn liãûu cn cọ cáưn lm viãûc bãưn vỉỵng tin cáûy, dãù kiãøm tra v
sỉỵa chỉỵa, âån gin gn nhẻ, giạ thnh r Âãø âảt âỉåüc cạc u cáưu trãn âi hi trong quạ
trçnh tênh toạn quạ trçnh cung cáúp nhiãn liãûu cho âäüng cå tháût chênh xạc. Vç váûy viãûc ạp
dủng tin hc vo trong quạ trçnh tênh toạn, thiãút kãú l ráút cáưn thiãút.

khoạ âãø x càûn xàng v thạo xàng ra ngoi (hçnh 8.2.)
KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

125

Hçnh 9.2.Thng nhiãn liãûu.
1,2. Bäü truưn dáùn bạo mỉïc nhiãn
liãûu; 3. nàõp; 4. lỉåïi lc; 5. äúng khoạ;
6. nụt x; 7. äúng âäø nhiãn liãûu; 8.
táúm ngàn.
Miãûng thng âáûy kên bàòng nàõp, åí nàõp cọ van khäng khê. Cáúu tảo ca nàõp cọ kh
nàng giỉỵ cho håi xàng khäng bay ra ngoi tỉû do, viãûc täøn hao nhiãn liãûu cng gim thç
cng giỉỵ âỉåüc tênh bäúc håi ca nọ cáưn thiãút âãø khåíi âäüng mạy, âäưng thåìi ngàn ngỉìa sỉû
tàng quạ mỉïc hồûc gim ạp sút trong thng. Phêa trãn thng, làõp khoạ cng våïi lỉåïi lc
v bäü pháûn truưn dáùn bạo mỉïc nhiãn liãûu. Âãø x càûn báøn v nhiãn liãûu, åí âạy thng cọ läù
x cng våïi äúc x.
ÄÚng dáùn xàng: ÄÚng dáùn dng âãø âỉa xàng tỉì thng chỉïa âãún âäüng cå. ÄÚng dáùn
thỉåìng l
m bàòng âäưng â, âäưng thau hồûc thẹp cọ mả låïp chäúng rè. Âỉåìng kênh trong ca
äúng dáùn xàng phủ thüc vo cäng sút âäüng cå v thỉåìng bàòng 6÷8 mm. Âäi khi cng
dng äúng thẹp hai låïp lm äúng dáùn xàng. Khu vỉûc âãø bë c sạt våïi nhỉỵng váût khạc ca
äúng dáùn âãưu âỉåüc cún såüi vi âãø bo vãû. Trong trỉåìng håüp làõp âäüng cå trãn hãû thäúng
treo mãưm thç âoản äúng xàng tỉì thng xe hồûc khung xe tåïi båm, båm chuøn xàng phi
dng loải äúng mãưm. Táút c cạc äúng dáùn xàng trãn âäüng cå mä tä âãưu lm bàòng cao su
chủi xàng (âỉåìng kênh khong 6,5mm). Dng äúng cao su lm äúng dáùn xàng, ráút tiãûn låüi
khi sỉí dủ
ng, nhỉng äúng cao su tøi th ráút ngàõn, thỉåìng mäùi nàm phi thay äúng mäüt láưn.
Cạc äúng dáùn âỉåüc näúi våïi nhau bàòng cạc khåïp näúi äúng. Trãn äúng dáùn xàng cn cọ
khoạ kiãøu nụt hồûc kiãøu van âãø khoạ xàng khi mạy ngỉìng hoảt âäüng.
Bçnh lc xàng: Bçnh lc xàng v cäúc làõng lm nhiãûm vủ lc sảch nỉåïc v tảp cháút

l xo v quay bàõt chàût våïi ãcu. Li lc cọ thãø lm bàòng gäúm hay bàòng lỉåïi mën cün
thnh äúng. Mäüt pháưn tảp cháút cå hc làõng xúng cäúc lc, säú tảp cháút cn lải bë bãư màût li
lc giỉỵ lải. Âãø chuøn nhiãn liãûu tỉì thng chỉïa tåïi bäü chãú ho khê ca âäüng cå cáưn phi
cọ båm nhiãn liãûu. Trong âäüng cå xàng thỉåìng dng båm chuøn xàng dáùn âäüng cå khê
hồûc dáùn âäüng âiãûn.
1.2. Båm xàng
Trong cạc loải båm dáùn âäüng cå khê thç båm mng âỉåüc sỉí dủng nhiãưu nháú
t.
Båm mng cọ thãø âiãưu chènh lỉu lỉåüng xàng mäüt cạch tỉû âäüng, trong lục thay âäøi
lỉu lỉåüng thç ạp sút xàng åí phêa sau båm váùn giỉỵ ngun khäng âäøi. KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

127

g
làõ
p
våïi tru båm
;
7. Thán båm
;
8. Cän
g

KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

128
ÅÍ báút k täúc âäü no ca âäüng cå båm váùn cho mäüt lỉu lỉåüng täúi âa, bäü chãú ho
khê ln ln âỉåüc cung cáúp xàng våïi mäüt ạp lỉûc khäng âäøi.
Khäng bàõt büc phi làõp båm ngay trãn âäüng cå m làõp åí nåi no thûn tiãûn nháút
v cạch xa âäüng cå, nhỉ thãú êt gáy nguy hiãøm (chạy do rè xàng ra ngoi).
Khi âäüng cå chỉa lm viãûc váùn båm xàng âỉåüc m khäng cáưn båm tay.
Ngun l lm viãûc: khi chỉa âọng cäng tàõc âiãûn båm chỉa hoảt âäüng, l xo båm
âáøy mng båm xúng, kẹo theo trủ båm lm cho càûp vêt âọng lải.
Khi âọng cäng tàõc âiãûn, dng âiãûn âỉåüc näúi qua càûp vêt âi vo cün dáy tảo thnh
nam chám âiãûn. Khi âọ sàõt (11) v mng båm bë hụt lãn tảo ra âäü chãch ạp åí bư
ng båm
lm cho van hụt måí ra, xàng âỉåüc hụt vo båm. Âäưng thåìi lục báúy giåì vêt di âäüng cng
dëch chuøn âi lãn theo trủc båm lm cho càûp vêt måí ra, dng âiãûn bë ngàõt, nam chám
biãún máút, miãúng sàõt (11) v mng båm bë l xo âáøy xúng, ẹp xàng måí van thoạt âãø âãún
bäü chãú ho khê. Khi báưu phao ca bäü chãú ho khê â âáưy xàng, l xo båm khäng âáøy
mng båm xúng âỉåüc, båm ngỉìng lm viãûc.
Khuút âiãøm chênh ca loải båm âiãưu khiãøn bàòng âiãûn l khäúi lỉåüng ca củm båm
låïn v giạ thnh chãú tảo pháưn âiãûn tỉång âäúi cao.


1. Bãø dáưu; 2. Li lc; 3. Nàõp; 4. âai äúc tai häưng; 5. Vêt kẹo; 6. ÄÚng dáùn khäng khê tåïi mạy
nẹn; 7. Vng chàõn dáưu; 8,11. ÄÚng gom khäng khê; 9. Li lc khä; 10. Thán báưu lc; 12,13. ÄÚng
thäng giọ cạcte.
Trong báưu lc khäng khê bàòng dáưu-quạn tênh (hçnh 9.6.a) khäng khê tri qua hai
láưn lc: dỉåïi tạc dủng ca gim ạp, dng khäng khê hỉåïng xúng dỉåïi, âáûp vo màût dáưu
nhåìn (bủi báøn bë dáưu nhåìn giỉỵ lải) v âäøi hỉåïng mäüt cạch âäüt ngäüt, âi qua li lc vo
trong äúng nảp ca bäü chãú ho khê.
Báưu lc khäng khê cọ li lc khä. Låïp bãn ngoica li lc (hçnh 9.6,b) lm bàòng
xå såüi täøng håüp (láưn lc thỉï nháút), låïp bãn trong cọ xãúp cạctäng lỉåün sọng (láưn lc thỉï
hai). Äúng 11 hỉåïng vãư bäü tn nhiãût v dng âãø hụt khäng khê tỉì khong khäng dỉåïi nàõp
mạy. Âãø cọ thãø âäút chạ
y v táûn dủng âỉåüc nàng lỉåüng ca nhiãn liãûu mäüt cạch triãût âãø,
âäüng cå xàng khäng lm viãûc våïi xàng åí dảng lng m xàng phi biãún thnh håi v ho
träün våïi khäng khê theo t lãû nháút âënh âãø cho häùn håüp ny cọ thãø chạy trn vẻn trong
mäüt thåìi gian ngàõn (khong 1/200giáy âäúi våïi âäüng cå cọ täúc âäü 3.600v/ph). Vç thãú trãn
hãû thäúng cung cáúp nhiãn liãûu âäüng cå xàng âỉåüc bäú trê ch úu l bäü chãú ho khê.
Bäü chãú ho khê cọ nhiãûm vủ tảo häùn håüp v cung cáúp häùn håüp khê cho âäüng cå våïi
mäüt säú lỉåüng v mäüt tè lãû thêch håüp tu theo u cáưu ca âäüng cå.

KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

130
2. KÃÚT CÁÚU BÄÜ CHÃÚ HO KHÊ
2.1. HÃÛ THÄÚNG PHUN CHÊNH TRONG BÄÜ CHÃÚ HO KHÊ
Hãû thäúng phun chênh trong bäü chãú ho khê cọ nhiãûm vủ bo âm cho bäü chãú ha
khê cung cáúp âỉåüc häùn håüp khê cọ thnh pháưn thêch håüp våïi cạc chãú âäü cọ ti ca âäüng cå,

k
).
Säú khäng khê âi qua giclå 4 vo khäng gian 2 tåïi vi phun cn ho träün våïi xàng
hụt qua giclå chênh 1 tảo bong bọng xàng. Ra khi vi phun bong bọng dãù âỉåüc xẹ tåi
giụp xàng bay håi nhanh v träün âãưu våïi dng khäng khê qua hng tảo nãn ho khê cọ
nhiãưu hm lỉåüng håi xàng.
KT CU ĩNG C Dổồng Vióỷt Duợng

131 Hỗnh 9.8. Sồ õọử hóỷ thọỳng giaớm chónh aùp ồớ giclồ chờnh
1. Giclồ chờnh; 2. Khọng gian taỷo boỹt xng; 3. ỳng khọng khờ; 4. Giclồ
Hóỷ thọỳng naỡy coỡn coù tón laỡ hóỷ thọỳng duỡng khọng khờ õóứ haợm bồùt xng. Khi thổỷc
hióỷn õióửu chốnh muọỳn õổồỹc hoaỡ khờ coù thaỡnh phỏửn nhổ bọỹ chóỳ hoaỡ khờ lyù tổồớng, coù thóứ
thay õọứi caùc tióỳt dióỷn lổu thọng cuớa giclồ 1 vaỡ giclồ khọng khờ 4. Bũng caùch lổỷa choỹn hồỹp
lyù tióỳt dióỷn cuớa caùc giclồ seợ õổồỹc hoaỡ khờ coù thaỡnh phỏửn mong muọỳn (nhổ bọỹ chóỳ hoaỡ khờ
lyù tổồớng) ồớ caùc chóỳ õọỹ coù taới. Do coù nhióửu ổu õióứm, hóỷ thọỳng naỡy õang õổồỹc sổớ duỷng rỏỳt
rọỹng raợi trong caùc bọỹ chóỳ hoaỡ khờ hióỷn nay.
- ióửu chốnh thaỡnh phỏửn hoaỡ khờ bũng bióỷn phaùp giaớm bồùt dọỹ
chỏn khọng ồớ hoỹng

p
hHỗnh 9.9.Hóỷ thọỳng phun chờnh thay õọứi tióỳt dióỷn lổu thọng taỷi hoỹng.
Bũng caùch thay õọứi tióỳt dióỷn lổu thọng taỷi hoỹng khi õọỹ chỏn khọng ồớ hoỹng p
h

p
hq
(p
hq
: õọỹ chỏn khọng quy õởnh ồớ hoỹng). Tổỡ p
hq
trồớ õi, caỡng tng p
h
, õổồỡng thọng
qua caùc van vaỡ caùc laù loỡ xo õổồỹc õỏứy mồớ rọỹng, laỡm tng sọỳ khọng khờ õi từt vaỡo khọng
gian hoaỡ khờ (khọng qua hoỹng) nón õaợ haỷn chóỳ bồùt tọỳc õọỹ tng cuớa p
h
khi tng lổu lổồỹng
G
k
, qua õoù laỡm giaớm G
nl
so vồùi bọỹ chóỳ hoaỡ khờ õồn giaớn kóỳt quaớ seợ laỡm hoaỡ khờ õổồỹc nhaỷt
dỏửn theo yóu cỏửu (hỗnh:9.10)


Q

chè hoảt âäüng åí chãú âäü khäng ti m váùn tiãúp tủc lm viãûc åí chãú âäü êt ti v ti trung bçnh.
ÅÍ ti nh v ti trung bçnh qua giclå 7 cáúp xàng ráút êt cho vi phun 4 vç van kim 6 âỉåüc l
xo ẹp xúng ngàn âỉåìng thäng ca giclå 7.
Khi tàng ti bỉåïm ga måí räüng dáưn khiãún âäü chán khäng sau giclå ∆p
g
gim v säú
xàng hụt qua âỉåìng khäng ti 9,1 cng gim theo. Trong quạ trçnh áúy giclå 7 cng âỉåüc
måí räüng dáưn, nhåì tay gảt 2, thanh kẹo 3 v thanh ngang 5 nháúc måí kim 6 lm tàng lỉu
lỉåüng xàng qua giclå 4, nhåì âọ ho khê vo xilanh khäng bë quạ nhảt. Lỉûa chn håüpü l
hçnh dảng ca van kim v tiãút diãûn lỉu thäng ca cạc giclå 7,8,10 s âỉåüc ho khêcọ
thnh pháưn tiãút kiãûm nháút åí cạc chãú däü ti nh v ti vỉìa. Cå cáúu dáùn âäüng van kim kiãøu
cå khê nhỉ hçnh 9.11 cọ nhỉåüc âiãøm chênh l tiãút âiãûn lỉu thäng ca giclå 7 chè phủ thüc
vë trê bỉåïm ga, vç váûy våïi mäüt vë trê bỉåïm ga, nãúu cho thay âäøi täúc âäü thç ∆p
h
v ∆p
g
s
thay âäøi, âi hi tiãút diãûn giclå 7 phi thay âäøi theo. Biãûn phạp dáỵn âäüng cå khê khäng
thỉûc hiãûn âỉåüc u cáưu ny. Våïi hãû thäúng dáùn âäüng chán khäng s khàõc phủc âỉåüc nhỉåüc
âiãøm trãn vç lục áúy âäü måí van kim chè phủ thüc ∆p
g
, tỉïc l phủ thüc v vë trê bỉåïm ga
v täúc âäü âäüng cå.
KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

134

Hçnh 9.12. Hãû thäúng khäng ti
1. Vêt âiãưu chènh cháút lỉåüng häùn håüp khê; 2,11. Läù; 3. Khoang nh tỉång; 4. Giclå
chênh; 5. Bưng phao; 6. Giclå nhiãn liãûu; 7. Giclå khäng khê; 8. Bỉåïm giọ; 9. Hng khúch
ta
ï
n; 10 Bỉå
ï
mga
KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

135
-Hãû thäúng khäng ti
Hãû thäúng khäng ti dng âãø träün häùn håüp khê, khi trủc khuu cọ táưn säú quay nh.
ÅÍ chãú âäü ny, trong xilanh âäüng cå cn lải mäüt lỉåüng låïn cạc khê â chạy, täúc âäü chạy
ca häùn håüp khê gim âi. Vç váûy, mún cho âäüng cå lm viãûc äøn âënh cáưn phi cọ häùn
håüp khê giu.
Hãû thäúng chảy khäng ti âån gin gäưm giclå nhiãn liãûu 6 v giclå khäng khê 7
(hinh:9.12). Khi âäüng cå lm viãûc åí chãú âäü khäng ti, táưn säú quay ca trủc khuu nh,
bỉåïm ga gáưn nhỉ âọng hàón lải, åí phêa dỉåïi bỉåïm ga tảo nãn gim ạp. Dỉåïi tạc dủng ca
gim ạp, nhiãn liãûu âi qua giclå 6 v träün láùn vå
ïi khäng khê (lt qua giclå 7) räưi chy qua
läù 11 dỉåïi dảng nh tỉång. Khi âi qua khe giỉỵa bỉåïm ga v thnh bưng häùn håüp, khäng
khê lm cho nh tỉång hoạ thnh bủi.
Hãû thäúng khäng ti ca bäü chãú ho khê thỉåìng cọ hai läù ra, mäüt trong nhỉỵng läù âọ
âàût cao hån mẹp bỉåïm ga âọng, cn läù thỉï hai åí phại sau bỉåïm ga. Khi táưn säú quay tháúp,

g
lm âáûm.näúi liãưn våïi thanh kẹo 7 hả cáưn 5 v måí van 2. Âãø âi âáưu phun sỉång 8, nhiãn liãûu
khäng nhỉỵng âi qua giclå chênh 3, m cn qua van ca cå cáúu lm âáûm.
1. Cáưn kẹo; 2. Van ca cå cáúu lm âáûm; 3. Giclå chênh; 4. Bưng phao; 5. Cáưn;
6. Cáưn âáøy; 7. Thanh kẹo; 8. Âáưu phun sỉång; 9. Bỉåïm ga
Mún cho ti hồûc täúc âäü tàng nhanh phèa måí bỉåïm ga âäüt ngäüt, do cn trãn
âỉåìng nảp gim, nãn khäng khê ngoi tråìi trn vo nhanh lm tàng ∆p
h
åí hng v täúc âäü
xàng qua giclå W
â
. Vç quạn tênh ca xàng låïn hån ca khäng khê gáưn 1000 láưn nãn lỉu
lỉåüng xàng G
nl
tàng cháûm cháûm hån lỉu lỉåüng khäng khê G
k
. Màût khạc do khäng khê trn
vo nhiãưu lm tàng ạp sút v gim nhiãût âäü trong khäng gian ho träün khiãún xàng khọ
bay håi v âäüng thnh mng trãn thnh äúng nảp, kãút qu l lm cho ho khê bë nhảt ráút
nhanh trong giai âoản âáưu måí âäüt ngäüt bỉåïm ga, gáy khọ chạy tháûm chê cn gáy b lỉía.
Mún ci thiãûn tçnh trảng trãn cáưn phi phun tháût nhanh mäüt lỉåüng xàng bäø sung vo säú
ho khê nhảt kãø trãn, giụp ho khê âỉåüc âáûm bçnh thỉåìng (hçnh 5.14) viãûc ny thỉûc hiãûn
nhåì båm tàng täúc. KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

138
Hãû thäúng khåíi âäüng:
Hãû thäúng khåíi âäüng cọ dảng mäüt bỉåïm giọ 7 (hçnh 9.14) cọ nhiãûm vủ lm giu
häùn håüp khê trong lục khåíi âäüng cå v hám nọng âäüng cå. Mún cọ häùn håüp khê chạy
giu, phi âọng bỉåïm giọ lải âãø tàng mỉïc âäü gim ạp trong bưng häùn håüp.
Âãø ngàn ngỉìa hiãûn tỉåüng häùn håüp khê chạy giu quạ mỉïc, cọ bäú trê van 5, van ny
måí ra dỉåïi ạp sút ca khäng khê, khi mỉïc gim ạp trong bưng häùn håüp tàng nhiãưu.
Âãø âọng hay måí bỉåïm giọ, ngỉåìi lại xe sỉí dủng dáy cạp âiãưu khiãøn v tay gảt bàõt
chàût trãn trủc bỉåïm giọ. Khi âọ
ng bỉåïm giọ thç âäưng thåìi bỉåïm ga 7 cng hẹ måí.
Thäng thỉåìng, trủc ca bỉåïm giọ âàût lãûch trãn äúng nảp âãø cạnh ca bỉåïm måí ra
khi ạp sút tạc âäüng khäng bàòng nhau lãn hai cạch bỉåïm.
Bỉåïm giọ chè âỉåüc âọng lục khåíi âäüng v chảy khäng ti nhanh, cạc chãú âäü khạc
ca âäüng cå bỉåïm giọ måí hon ton.
Hçnh 9.15. Hãû thäúng khåíi âäüng.
1. Bưng phao; 2. Giclå chênh; 3. Giclå khäng khê; 4. Rnh cán bàòng; 5. Van
an toa
ì
ncu
í

Gọc phun såïm ca cạc loải âäüng cå Diesel vo khong 10÷30
0
gọc quay trủc khuu
trỉåïc âiãøm chãút trãn. Thåìi gian cung cáúp nhiãn liãûu kẹo di khong 20÷45
0
gọc quay trủc
khuu. Trong khong thåìi gian áúy ạp sút nhiãn liãûu trong äúng dáùn nhiãn liãûu âãún båm
cao ạp tàng tỉì 0,15 ÷ 0,2 [MN/m
2
] âãún vi chủc MN/m
2
trong vi phun.
Ạp sút phun nh nháút cáưn âm bo u cáưu phun nh v phun âãưu ca nhiãn liãûu, nọ
phủ thüc vo cáúu tảo ca vi phun v cỉåìng âäü váûn âäüng xoạy läúc ca mäi cháút trong
bưng chạy khi phun nhiãn liãûu. Trãn thỉûc tãú thỉåìng khäng nh hån 10 [MN/m
2
].Ạp sút
låïn nháút thỉåìng khäng vỉåüt quạ 40 ÷ 50 [MN/m
2
]vç nãúu låïn hån nỉỵa s gáy ra nhỉỵng khọ
khàn khäng cáưn thiãút vãư màût cäng nghãû chãú tảo, nh hỉåíng xáúu tåïi tøi th ca båm cao
ạp v vi phun màûc d cháút lỉåüng phun cọ thãú âỉåüc ci thiãûn chụt êt. Tuy nhiãn do cọ u
cáưu cao vãư täúc âäü cáúp nhiãn liãûu, nãn trong mäüt vi trỉåìng håüp cạ biãût ạp sút phun cỉûc
âải cọ thãø tåïi 150 ÷ 200 [MN/m
2
].
Nhiãûm vủ.

- Chỉïa nhiãn liãûu dỉû trỉỵ, âm bo cho âäüng cå hoảt âäüng liãn tủc trong mäüt khong
thåìi gian quy âënh.

lanh õọỹng cồ; 6-Mióỷng huùt nhión lióỷu; 7-Thuỡng chổùa nhión lióỷu; 8-ổồỡng ọỳng thỏỳp aùp; 9-
Bỏửu loỹc tinh; 10-Bồm chuyóứn nhión lióỷu; 11-Bỏửu loỹc thọ.
KÃÚT CÁÚU ÂÄÜNG CÅ Dỉång Viãût Dng

141
Ngun l hoảt âäüng.

Båm chuøn nhiãn liãûu 10 hụt nhiãn liãûu tỉì bçnh chỉïa 7 qua lc thä 11 vo båm
chuøn nhiãn liãûu räưi âỉåüc båm qua báưu lc tinh 9, tåïi båm cao ạp 2. Cạc báưu lc thä v
lc tinh lc sảch nỉåïc, bủi báøn trong nhiãn liãûu. Båm cao ạp âáøy nhiãn liãûu âi tiãúp vo
âỉåìng äúng cao ạp 3, tåïi vi phun 4 âãø phun nhiãn liãûu vo bưng chạy âäüng cå. Nhiãn
liãûu dỉ thỉìa trong vi phun âi qua âỉåìng 1 tråí vãư cỉía hụt ca båm chuøn nhiãn liãûu, mäüt
pháưn nhiãn liãûu thỉìa trong vi phun tråí vãư thng chỉïa nhiãn liãûu.

2. KÃÚT CÁÚU CẠC CỦM CHI TIÃÚT CHÊNH TRONG HÃÛ THÄÚNG
2.1. BÅM CAO ẠP.
Båm cao ạp âm nháûn cạc nhiãûm vủ sau:
- Nhiãn liãûu tåïi vi phun phi cọ ạp sút cao, tảo chãnh ạp låïn trỉåïc v sau vi phun.
- Cung cáúp lỉåüng nhiãn liãûu cáưn thiãút cho mäùi chu trçnh ỉïng våïi chãú âäü lm viãûc quy
âënh ca âäüng cå.
- Cung cáúp nhiãn liãûu âäưng âãưu vo cạc xy lanh theo trçnh tỉû lm viãûc quy âënh ca
âäüng cå.
- Cung cáúp nhiãn liãûu vo xy lanh âäüng cå âụng lục theo mäüt quy lût â âënh.
Båm cao ạp hoảt âäüng trong âiãưu kiãûn ạp lỉûc cao v ln thay âäøi âäüt ngäüt, nhỉng
u cáưu viãûc thay âäøi lỉåüng nhiãn liãûu cung cáúp cho chu trçnh lm viãûc ca âäüng cå phi
dãù dng v nhanh chọng, âm bo âäü chênh xạc khi lm viãûc. Vç váûy m nọ ráút dãù bë hỉ
ho
íng, khi cọ hỉ hng xy ra s nh hỉåíng ráút låïn tåïi âäüng cå v ton bäü hãû thäúng.
2.1.1.PHÁN LOẢI.
Hiãûn nay åí nỉåïc ta cng nhỉ trãn thãú giåïi âang sỉí dủng ráút nhiãưu loải båm cao ạp

Hiãûn nay háưu hãút âäüng cå Diesel âãưu sỉí dủng cạc loải båm cao ạp khäng thay âäøi
hnh trçnh piston, ch úu l loải âiãưu chènh lỉåüng nhiãn liãûu cáúp cho chu trçnh bàòng van
piston v loải båm cọ van x.
Båm cao ạp thàóng hng:

Båm cao ạp thàóng hng gäưm mäüt hay nhiãưu nhạnh båm, mäùi nhạnh båm âm nháûn
viãûc cung cáúp nhiãn liãûu cho mäüt xylanh. Do mäùi nhạnh båm cung cáúp nhiãn liãûu cho
mäüt xy lanh nãn trãn âäüng cå cọ nhiãưu xy lanh thç s cọ nhiãưu båm tỉång ỉïng våïi säú xy
lanh ca âäüng cå .
Båm cao ạp thàóng hng cọ nhỉåüc âiãøm l kêch thỉåïc, khäúi lỉåüng båm låïn, säú lỉåüng
cạc chi tiãút, kãø c cạc chi tiãút chênh xạc nhiãưu. Viãûc bo dỉåỵng sỉía chỉỵa phỉïc tảp. Do mäùi
båm cung cáúp cho mäüt xylanh nãn mỉïc âäü âäưng âãưu giỉỵa cạc xylanh kẹm.
Mäùi nhạnh ca båm cao ạp thàóng hng cọ nhỉỵng chi tiãút cå bn sau: piston l mäüt
thanh hçnh trủ, xylanh, trủc cam, con âäüi, l xo v van cao ạp.
KT CU ĩNG C Dổồng Vióỷt Duợng

143
13
b
1
a
2
20
19
18
17
16
15
14
d

âi mäüt gọc no âọ quanh trủc. Khi båm lm viãûc, xylanh 14 cäú âënh. Van cao ạp tỉûa vo
màût âáưu xylanh. Van cao ạp âỉåüc l xo 6 ẹp chàût vo âãú van. Van cao ạp l mäüt chi tiãút
hçnh trủ cọ hçnh dảng phỉïc tảp. Pháưn hçnh trủ dỉåïi cọ mäüt säú rnh dc g cạch âãư
u mäüt säú
khong nhỉ nhau. Trãn âọ mäüt êt, cọ âai hçnh trủ âỉåüc gi l âai thoạt ti. Trãn nọ, cọ
mäüt pháưn cän e gi l pháưn cän khọa. Pháưn cän ny ngàn cạch thãø têch trãn piston våïi thãø
têch G trãn van. Khoang trãn van âỉåüc näúi våïi vi phun, bàòng äúng dáùn cao ạp, nhåì âọ
nhiãn liãûu âỉåüc cung cáúp vo xylanh.
Nhiãn liãûu cung cáúp vo xylanh nhỉ sau: Khi piston chuøn âäüng xúng dỉåïi rnh 11,
nhiãn liãûu qua cỉía hụt 10 vo nảp âáưy trãn khoang piston. Khi piston chuøn âäüng lãn
trãn, nọ âọng cỉía 10, nhiãn liãûu trong khoang trãn piston bë nẹn lải âãún mäüt ạp sút no
âọ s thàõng lỉûc l xo 6, náng van cao ạp. Piston tiãúp tủc chuøn âäüng nẹn nhiãn liãûu. Khi
âảt tåïi ạp sút phun thç nhiãn liãûu phun vo xylanh. Quạ trçnh phun cng láu, nhiãn liãûu
âỉåü
c cung cáúp cng låïn trong mäüt hnh trçnh ca piston.
Piston tiãúp tủc chuøn âäüng lãn trãn âãún thåìi âiãøm m lục âọ cảnh càõt 2 trãn piston
gàûp cỉía 5, s tảo thnh läù thäng, do âọ nhiãn liãûu nẹn thọat ra rnh 4 våïi täúc âäü låïn .Do
sỉïc cn thy lỉûc ca läù nh, nãn nhiãn liãûu chy ra låïn hån nhiãn liãûu do piston âáøy vo
v ạp sút trãn piston gim xúng ráút nhanh. Dỉåïi tạc dủng ca l xo 6 v ạp sút nhiãn
liãûu åí phêa trãn van cao ạp cao hån åí dỉåïi van nãn van âọng lải .
Vo thåìi âiãøm khi cảnh dỉåïi ca âai thoạt ti vỉìa lt vo âãú van khoang trãn piston
tạch khi khoang trãn van v nhiãn liãûu khäng thãø chy tỉì khoang ny sang khoang. Âai
thọat ti âọng vo âãú
van lm tàng thãø têch khoang trãn van.
Khi tàng thãø têch khoang trãn van do âai thoạt ti hả xúng, s lm gim âäüt ngäüt ạp
sút trong thãø têch ny. Sỉû gim âäüt ngäüt ạp sút trong hãû thäúng cung cáúp nhiãn liãûu s càõt
nhanh v âäüt ngäüt nhiãn liãûu cung cáúp qua vi phun. Nhåì váûûy nọ trạnh hiãûn tỉåüng phun
làûp lải v nhiãn liãûu chy tỉì läù phun trong giai âoản kãú tiãúp giỉỵa cạc láưn phun. Sau khi kãút
thục phun, pháưn cän khọa ca van cao ạp s ngàn khoang trãn van våïi khoang dỉåïi van.
Nhåì âọ ạp sút trãn van vo giai âoản giỉỵa cạc láưn phun, tråí nãn nh v háưu hãút giäúng

2
. Phêa trãn thán âàût mäüt nàõp âãø thạo làõp v âiãưu
chènh con âäüi ca cạc nhạnh båm. Båm chuøn nhiãn liãûu nháûn truưn âäüng tỉì cam lãûch
tám ca trủc cam båm. Thay âäøi lỉåüng cung cáúp nhiãn liãûu bàòng cạch xoay piston nhåì
mäüt vnh ràng. Con âäüi con làn cọ bảc båi, chụng âỉåüc hm cho khi xoay dc trủc nhåì
vêt vàûn vo thán båm. Âäü âäưng âãưu cung cáúp nhiãn liãûu âỉåüc âiãưu chènh bàòng vêt xoay
piston. Bäü âiãưu täúc âỉåüc chãú tảo theo så âäư màõc näúi tiãúp bäü pháûn hiãûu chènh, cọ bäü pháûn
lm giu nhiãn liãûu tỉû âäüng. Chuøn âäüng quay trãn moay å qu vàng âỉåüc truưn qua
mäüt l xo xồõn. Båm YTH âỉåüc sỉí dủng räüng ri trãn nhiãưu loai âäüng cå khạc nhau.
KT CU ĩNG C Dổồng Vióỷt Duợng

146
Bồm cao aùp YTH -5:

Hỗnh 9.18 - Bồm cao aùp YTH -5.
1-Bồm chuyóứn nhión lióỷu; 2-Nừp; 3-Khoang xaớ; 4-Van cỏn bũng; 5-Loỡ xo van cao aùp;
6-Nừp chuỷp; 7-óỷm; 8-óỳ van cao aùp; 9-Xylanh; 10-Khoang naỷp; 11-Vờt haợm; 12-óỷm;
13-ng xoay; 14-Loỡ xo bồm; 15-Vờt õióửu chốnh thồỡi õióứm phun; 16-Vờt chọỳng xoay con
õọỹi; 17-Con õọỹi con ln; 18-ổồỡng cỏỳp dỏửu bọi trồn; 19-Truỷc cam bồm cao aùp; 20-Thanh
rng; 21-Vờt haợm; 22-Vaỡnh rng; 23-Piston.
Bồm coù mọỹt sọỳ chi tióỳt õổồỹc chóỳ taỷo bũng hồỹp kim nhọm õóứ giaớm troỹng lổồỹng cuớa
bồm. Khoaớng caùch giổợa caùc truỷc tỏm piston laỡ 32mm.
Nừp bồm õổồỹc õuùc lióửn vồùi thỏn coù gừn mọỹt tỏỳm gang õóứ bừt vaỡo õọỹng cồ. Phờa sau coù
mọỹt mỷt bờch õóứ bừt bọỹ õióửu tọỳc.