Kinh nghiệm hạ sốt cho bé bằng cách tắm
Trước khi bị mề đay, bé Su nhà mình 8 tháng tuổi đã lên cơn sốt rất cao, có lúc lên tới
40 độ C. Cộng thêm cái nóng như lửa lúc đó tại Paris, 34 độ ban trưa, bé càng khó
chịu. Vợ chồng mình theo sách hướng dẫn của Hội trẻ em, bé đã nhanh chóng hạ
nhiệt.
Bí quyết là nước.
Ở Việt Nam, khi sốt tuyệt đối tránh nước. Nhưng tắm lại chính là cách hạ nhiệt rất
nhanh, tuy nhiên phải tuân thủ các kĩ thuật. Để yên tâm về phương pháp này, trước
khi tắm hạ nhiệt cho bé, mình đã gọi điện cho bác sĩ, cũng được khuyên như vậy.
Đồ dùng cần thiết: nhiệt kế đo thân nhiệt trẻ, nhiệt kế đo nhiệt độ nước.
Việc hạ nhiệt cực kì quan trọng vì não trẻ yếu, dễ tổn thương. Tắm hạ nhiệt chủ yếu là
để hạ nhiệt não.
Khi bắt đầu sốt, Su lên tới 39,8 độ, lúc đó là 8 giờ tối. Mình đóng tất cả các cửa sổ
cho kín gió và cởi tất cả quần áo cho bé. Chồng mình pha nước ấm trong bồn là 37 độ
- đây chính là kĩ thuật – nước tắm phải đảm bảo thấp hơn 2 độ so với thân nhiệt bé
(nếu bé sốt 40 độ, nhiệt độ nước phải là 38, không quá thấp hơn nếu không sẽ gây sốc
nhiệt, bé bị lạnh).
Nhúng bé vào bồn nước, rưới nước thành dòng từ đỉnh đầu bé xuống, có thể tắm bình
thường và tắm cả đầu. Nước trong bồn sẽ mát dần lên và cơ thể bé cũng vậy. Như vậy
trong khoảng 5 đến 10 phút. Mình vẫn để nhiệt kế trong bồn nước, để đảm bảo nhiệt
độ nước cách thân nhiệt là 2 độ C. Sau đó, mình sấy khô và chỉ mặc áo coton ngắn tay
cho bé. Khi sốt, phải mặc áo thật mỏng và mát. Không sợ bé lạnh vì nhiệt độ cao của
cơ thể đã đủ để giữ nóng, chống lạnh. Khoảng 15 phút sau, mình đo lại thân nhiệt, bé
đã từ 39,8 độ xuống còn 38,1 độ. Một tiếng rưỡi sau, vợ chồng mình lại tắm cho bé.
Khoảng hơn 22 h, bé chỉ còn 37,2 độ, sau đó bú và ngủ.
Khi Su ngủ, mình không đắp mền dày, chỉ đắp miếng vải mỏng và đảm bảo tránh gió.
Sáng hôm sau, Su vẫn dưới 38 độ. Vậy là cả đêm, mình yên tâm chờ để hôm sau đưa
bé đi khám. Nếu mình không sử dụng kĩ thuật tắm nước, bé sẽ sốt cao cả đêm, khó
chịu, sẽ nóng đầu và ảnh hưởng đến não bộ còn rất yếu.
Theo sách hướng dẫn, kể cả khi bé ho hoặc nổi mề đay, sốt do mọc răng, vẫn có thể
dùng kĩ thuật này. Song song với việc tắm, sách còn khuyên :

khi đã tan hết. Nếu không có nước đá, đắp khăn tẩm nước mát lên trán cũng được.
Nhỏ mũi: Nếu bác sĩ đã chỉ định dùng thuốc nhỏ mũi có kháng sinh, hãy dùng dụng cụ
bóp - hút bằng cao su, rửa lỗ mũi cho bé bằng nước muối sinh lý rồi dùng ống nhỏ
giọt nhỏ thuốc vào mũi bé. Sau khi dùng, phải rửa ống nhỏ giọt bằng cồn 90 độ.
Trước khi dùng thuốc nhỏ mũi, để thuốc vào một chén nước ấm để hâm cho thuốc ấm
lên.
Xông: Đổ nước nóng vào bồn tắm hay một chậu lớn rồi pha một thìa súp dầu khuynh
diệp hoặc benjoin vào. Phòng tắm đóng kín để hơi bốc lên không bị thoát ra ngoài. Bế
bé trên tay hoặc để chơi ở dưới sàn có trải khăn. Khoác một khăn tắm quanh người bé,
không cần mặc quần áo. Mồ hôi bé sẽ ra nhiều. Hơi nước nóng có dầu sẽ thấm qua da
được bé thở hít vào phổi.
Sau khi bé ra mồ hôi, quấn khăn quanh người rồi bế ra khỏi phòng tắm, lau khô Chú
ý không để bé bị lạnh khi ra khỏi phòng. Phương pháp này rất tốt cho trẻ em bị sốt vì
đau họng.
Thuốc hạ sốt cho trẻ: rất dễ nhầm lẫn
(Dân trí) - Thấy con sốt hầm hập gần 39 độ C, chị Lơ, Long Biên, Gia Lâm, HN vội
vàng cho con uống 1 gói thuốc bột hạ sốt Pamin dành cho trẻ em. Thế nhưng, đến nửa
tiếng sau, sốt vẫn chưa giảm, cuống quýt, chị liền “đút đít” một viên hạ sốt đặt hậu
môn.
Nhầm lẫn tai hại
Khi con bị tái sốt nhiều lần, chị mới mang con đến bác sĩ khám và kể lại việc mình
vừa cho con uống thuốc, vừa “đút đít” để hạ sốt. Chị nghĩ rằng đường uống khác với
viên đút hậu môn, hơn nữa, lại là hai loại thuốc có tên khác nhau nên không ảnh
hưởng gì!
Khi bác sĩ giải thích: việc dùng thuốc đường uống và đường hậu môn cùng một lúc là
rất nguy hiểm vì bản chất hai loại này đều có hoạt chất chính là paracetamon. Vì dùng
liều cao sẽ dẫn tới thay đổi thân nhiệt đột ngột có thể khiến cơ thể không đáp ứng kịp,
chưa kể đến nguy cơ ngộ độc vì dùng quá liều, chị mới thấy "hoảng" vì sự cẩu thả của
mình.
Nhưng chị chỉ là một trong số rất rất nhiều bà mẹ đang có những nhầm lẫn tai hại về

Paracetamol sẽ có nguy cơ ngộ độc, làm gan bị nhiễm độc, ảnh hưởng đến chức năng
gan.
Với thuốc hạ sốt paracetamol, tuỳ theo lứa tuổi, cân nặng mà có liều dùng khác nhau,
nhưng mỗi lần uống thuốc phải cách nhau từ 4 - 6 tiếng. Sau khi uống thuốc, cơn sốt
xuất hiện khi chưa quá 4 giờ thì không được dùng thuốc ngay mà phải sử dụng các
biện pháp hạ nhiệt như uống nhiều nước, chườm nước ấm, cởi bỏ quần áo
Chỉ dùng thuốc hạ sốt Paracetamol khi thân nhiệt trên 38,5°C. Không tự ý dùng thuốc
kéo dài trên 3 ngày. Ngoài ra, cần lưu ý, khi sử dụng loại thuốc này tuyệt đối không
được uống rượu, vì sự kết hợp giữa rượu và Paracetamol gây tăng độc tính đối với gan
lên rất nhiều lần.
Thận trọng khi dùng với trẻ, vì cân nặng cơ thể thấp nên dễ quá liều, hơn nữa chức
năng khử độc và thải độc của gan và thận chưa hoàn thiện nên càng dễ bị ảnh hưởng
bởi thuốc. Nếu trẻ uống 150mg/kg cân nặng trong một ngày là có thể bị ngộ độc.
Dùng thuốc cho trẻ đúng liều nhưng kéo dài trên 5 ngày sẽ có nguy cơ ngộ độc vì
thuốc được tích trữ lâu ngày trong cơ thể.
Ngộ độc Paracetamol thường để lại các hậu quả nặng về. Triệu chứng ngộ độc ngày
đầu là mệt mỏi, chán ăn, đau bụng, buồn nôn, nôn, da xanh tái, móng tay móng chân
tím tái Ngày thứ hai có thêm các dấu hiệu nặng hơn như: đau vùng gan, da mắt
vàng, đái ít. Ngày thứ 3 và thứ 4 biểu hiện toàn phát, rất nặng, người bệnh rơi vào
trạng thái suy đa phủ tạng, hôn mê, sốc… Bị ngộ độc Paracetamol có thể bị tử vong
bất cứ lúc nào nhưng thường tử vong sau 7 ngày ngộ độc.
Vì thế, với các thuốc hạ đau, giảm sốt không được dùng tuỳ tiện. Cần chú ý đọc kỹ
hướng dẫn sử dụng, hoạt chất để tránh tình trạng uống các loại thuốc khác nhau nhưng
có cùng hoạt chất là paracetamol, gây quá liều, ngộ độc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến
sức khoẻ.
Hạ sốt cho trẻ - Không chỉ dùng thuốc
Con tôi năm nay 2 tuổi. Cháu hay bị sốt cao, mỗi lần cháu sốt tôi thường cho cháu
dùng thuốc hạ sốt, vừa đặt hậu môn, vừa dán trán, vừa uống thuốc hạ sốt mà cứ 4 giờ
là cháu lại sốt cao, mặc dù biết là không nên dùng thuốc như vậy sẽ hại người cháu
nhưng nếu không cho cháu uống thuốc thì tôi sợ cháu sốt cao quá gây co giật. Theo

nhiên, cần chú ý giữ cho trẻ ở tư thế thoải mái, không bị ảnh hưởng đến các chức năng
sinh tồn khác.
Nếu trẻ sốt cao nhưng vẫn tỉnh táo thì không nên quá lo lắng. Có thể dùng nước ấm
lau người cho trẻ cũng làm dịu và hạ sốt rất tốt. Nên nhớ rằng liệu pháp vật lý tắm dịu
sốt cho trẻ phối hợp với dùng thuốc đúng quy định sẽ có hiệu quả tốt và an toàn cho
trẻ.
Dùng miếng dán hạ sốt cho trẻ.
Sốt là một triệu chứng rất thường gặp ở trẻ. Các bà mẹ trẻ thường rất lo lắng mỗi khi bé bị
sốt và bối rối không biết phải làm sao. Có bà vội vàng mặc thêm cho bé cái áo, bên ngoài lại
quấn thêm một cái khăn lông dày làm trẻ càng nóng hơn. Có bà thấy trẻ bị sốt cao co giật thì
luýnh quýnh, nghe mọi người xung quanh mách bảo vội vàng nặn chanh vào mắt và miệng
bé làm bé bị dộp miệng, phỏng lưỡi, phỏng mắt hoặc bị nghẹt thở. Một bà mẹ khác thì dùng
nước bỏ đá cục vào để lau mát hạ sốt cho bé.
Với mức sốt vừa 38-38,5 0C thì cơ thể trẻ có thể chịu đựng được nhưng với mức sốt cao từ
39-40 0C trở lên trong thời gian dài có thể làm trẻ bị co giật, gây thiếu oxy não. Nhiều trẻ có
hệ thần kinh rất nhạy cảm, chỉ cần sốt trên 380C là đã bị làm kinh. Trẻ bị sốt cao co giật
thường gặp ở lứa tuổi từ 6 tháng đến 5 tuổi. Khi bé bị sốt trên 39oC thường xuất hiện cơn co
giật và cơn co giật này mất đi khi hạ thân nhiệt xuống dưới 39oC. Do vậy các bà mẹ cần
nhanh chóng hạ sốt khi trẻ bị sốt cao. Cần cởi bỏ bớt quần áo cho trẻ, dùng thuốc hạ sốt, lau
mát hạ sốt, cho bé bú hoặc uống nhiều nước và đưa trẻ đến cơ sở y tế.
Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi sẽ hướng dẫn các bà mẹ và gia đình cách lau mát hạ
sốt cho trẻ tại nhà.
Lau mát hạ sốt cho bé khi:
- Bé bị sốt cao trên 400C
- Bé bị sốt cao kèm co giật hoặc có dấu hiệu sắp sửa co giật
Chuẩn bị dụng cụ:
- 5 khăn nhỏ để lau mát
- Thau nước ấm
- Nhiệt kế
Thực hiện:

Thành phần của miếng dán hạ sốt?
Hầu hết các miếng dán hạ sốt có mặt trên thị trường có thành phần là: hydrogel. Đây
là các polymer dạng chuỗi, không tan trong nước, nhưng chúng hút một lượng nước
khá lớn, hạ sốt theo cơ chế hấp thụ nhiệt và phân tán ra ngoài. Một số có thêm tinh
dầu (menthol ), khi bốc hơi sẽ giúp hạ nhiệt.
Khi trẻ sốt có nên chỉ dùng miếng dán hạ sốt không ?

Tất cả bệnh nhi đang sốt từ 3805 trở lên nên được hạ sốt bằng thuốc. Thuốc hạ sốt
thường được sử dụng là paracetamol với liều 10-15mg/kg cân nặng/lần, uống mỗi 6
giờ cho đến khi hết sốt. Không nên sử dụng aspirin để hạ sốt ở trẻ em. Miếng dán hạ
sốt không có chứa paracetamol và chỉ dùng dán ngoài Da nên khả năng hạ sốt là rất
hạn chế. Ngoài ra, cho đến nay, chúng tôi chưa tìm thấy một công trình nghiên cứu
khoa học có giá trị nào chứng minh được miếng dán hạ sốt có thể thay được thuốc
trong điều trị sốt ở trẻ em.
Miếng dán hạ sốt có an toàn không ?
Đừng nên nghĩ rằng miếng dán hạ sốt không phải là thuốc nên tuyệt đối an toàn, có
thể tránh được các tác dụng phụ do dùng thuốc gây ra. Lưu ý là, một số trẻ có thể bị dị
ứng bởi các thành phần trong miếng dán; menthol (bạc hà) có tính kích ứng mạnh, đôi
khi có thể làm ảnh hưởng đến chức năng hô hấp ở trẻ sơ sinh.
Trong khi chờ tác dụng của thuốc hạ sốt, nên lau mát hay dán “miếng hạ sốt” ?
Phụ huynh không cần phải tốn tiền mua miếng dán hạ sốt cho trẻ, chỉ cần dùng khăn
để lau mát bằng cách: nhúng khăn vào thau nước ấm (thấp hơn nhiệt độ cơ thể của trẻ
là 2oC, đảm bảo nước luôn luôn ấm trong suốt quá trình lau mát ),vắt hơi ráo.
Đặt khăn vào các vị trí sau: 2 khăn ở 2 hõm nách, 2 khăn ở 2 bên bẹn, 1 khăn lau khắp
cơ thể trẻ. Dùng khăn ướt lau liên tục vào các vị trí có nhiều mạch máu như đã kể ở
trên chớ không chỉ đắp khăn mà thôi. Thay khăn mỗi 2-3 phút và đo nhiệt độ cơ thể
trẻ ở nách mỗi 15-30 phút. Ngưng lau mát khi nhiệt độ dưới 38,5oC.