Lịch sử chữ viết

Người Sumarie và chữ viết hình góc

Những câu cách ngôn của Salomon và những lời trich dẫn của Hippocrate.
Bản thảo chép tay bằng tiếng Hy Lạp thế kỷ X

[b]Cách đây khoảng 5500 năm ở vột vùng nào đó nằm giữa Sông Tigre và
sông Euphrate đã nảy sinh ra dạng chữ viết đầu tiên của nhân loại.

Khi trở thành những nhà nông, những người Sumérie phải có một quan niệm
về kế toán và kiểm kê một cách lâu dài để cai quản thực phẩm thặng dư.
Họ đã dùng đất sét -là vật liệu phong phú của vùng sông này- để giữ lại dấu
vết của những thu hoạch mùa màng và những bầy gia súc của họ.

Những phương pháp nghề nông để dẫn nước vô ruộng cần một tổ chức xã
hội phức tạp mà kiến trúc thứ tự để phân công (structure hiérarchique) phải
trở thành càng ngày càng quan trọng với thời gian.

Dân chúng càng đông thì sự thặng dư về thưc phẩm cần phải được cai quản.

Chữ viết trở thành một nhu cầu cần thiết cho nên văn minh đang sinh ra này.

Người Sumérie dùng kỹ thuật mà họ đã biết:

Ðó là dấu vết do họ dùng que để ấn vô trong đất sét ẩm để ghi rõ hơn những
khái niệm về kế toán, trước tiên là dưới hình thức lối viết bằng hình vẽ

o 3.4 Ký tự Elamite
o 3.5 Chữ tượng hình Tiểu Á
o 3.6 Ký tự Cretan
o 3.7 Những chữ cái cổ Semitic (Trung Đông)
o 3.8 Chữ viết Ấn Độ
* 4 Thời kỳ đồ sắt và sự ra đời hệ thống chữ viết Alphabet
* 5 Chữ viết và lịch sử
Hệ thống biểu tượng tiền ký tự

Những hệ thống chữ viết đầu tiên không tự xuất hiện. Chúng bắt nguồn từ
các tập quán cổ xưa của các hệ thống biểu tượng. Những hệ thống này
không thể coi là chữ viết, nhưng chúng có rất nhiều đặc điểm liên hệ với chữ
viết sau này, vì vậy có thể gọi là hệ thống tiền ký tự (nguồn gốc của chữ
viết). Chúng là các hệ thống biểu tượng khá dễ nhớ và ghi lại ý, cho phép
truyền đạt thông tin nhất định. Tuy vậy, chúng không có nội dung ngôn ngữ.
Những hệ thống này xuất hiện ở đầu thời kỳ đồ đá mới, khoảng thiên niên
kỷ thứ 7 TCN. Đáng chú ý có hệ biểu tượng Vinca có những cải tiến về biểu
tượng giản đơn ở đầu thiên niên kỷ 7 TCN, dần tăng tính phức tạp trong
thiên niên kỷ tiếp theo và lên đến đỉnh cao là những bản ghi Tartaria vào
thiên niên kỷ 5 TCN. Những biểu tượng được xếp theo hàng lối chặt chẽ,
giúp chúng ta liên tưởng ngay đến văn bản. Các ký tự tượng hình của Cận
đông thời cổ đại (Ai Cập, Cuneiform – tiền thân nền văn minh Xume,
Cretan) dường như không bắt nguồn từ những hệ thống biểu tượng trên. Vì
vậy, khó có thể kết luận rằng hệ thống chữ viết đã kế thừa biểu tượng tiền
chữ viết ở thời điểm nào.

Năm 2003, các biểu tượng khắc trên mu rùa được phát hiện ở Jiahu, tỉnh Hà


Phát minh chữ viết đầu tiên cùng lúc với sự ra đời của thời kỳ đồ đồng ở
cuối thời đá mới, thiên niên kỷ 4 TCN. Người ta tin rằng hệ thống chữ viết
đầu tiên của loài người ra đời cuối thiên niên kỷ 3 TCN tại vùng Sumer
(Lưỡng Hà) ở dạng chữ hình nêm cổ xưa ở triều đại Ur thứ ba. Cùng thời
gian đó, những dạng tiền chữ viết Elamite phát triển thành chữ viết Elamite
có hàng lối (dạng chữ viết này cho đến nay vẫn chưa giải mã được).

Sự phát triển của chữ viết tượng hình Ai cập song song với những ký tự
vùng Lưỡng Hà và không nhất thiết là độc lập với nhau. Hệ thống tiền ký tự
của người Ai Cập tiến hóa thành những ký tự tượng hình cổ xưa vào khoảng
3.200 năm TCN và phổ biến rộng rãi ở giữa thiên niên kỷ 3 TCN.

Ký tự của nền văn minh sống Ấn phát triển trong suốt thiên niên kỷ 3 cả ở
dạng tiền chữ viết hoặc dạng chữ viết cổ xưa, tuy vậy quá trình phát triển
này tiến nhanh hơn khi nền văn minh đi qua giai đoạn đỉnh điểm vào khoảng
1.900 năm TCN.

Chữ viết của người Trung Quốc có lẽ là không cùng nguồn gốc với các nền
văn minh Trung Đông. Từ hệ thống biểu tượng tiền chữ viết ở cuối thời kỳ
đồ đá mới khoảng 6.000 năm TCN, chữ viết Trung Quốc ra đời khoảng
1.500 năm TCN vào thời nhà Thương.

Những hệ thống chữ viết ở Châu Mỹ (bao gồm nền văn minh Maya và
Olmec) cũng có những nguồn xuất xứ độc lập.

Phần lớn các hệ thống chữ viết trên thế giới ngày này đều bắt nguồn từ Ai
Cập hoặc Trung Quốc. Có một vài ngoại lệ là hệ thống tượng ý của người
Maya xuất hiện thế kỷ thứ 3 TCN và các ký tự tìm thấy trên đảo Phục Sinh.
__________________