TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ PHẦN MỀM NGUYỄN NGỌC DUY QUANG – VŨ BÁ QUANG
XÂY DỰNG BẢN ĐỒ TRÊN ĐIỆN THOẠI
DI ĐỘNG CÓ HỖ TRỢ JAVA
NGUYỄN NGỌC DUY QUANG - 0112194
VŨ BÁ QUANG - 0112395 XÂY DỰNG BẢN ĐỒ TRÊN ĐIỆN THOẠI
DI ĐỘNG CÓ HỖ TRỢ JAVA KHOÁ LUẬN CỬ NHÂN TIN HỌC GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Thạc sĩ LÊ THỤY ANH
Sony Ericsson K750 Sony Ericsson P900 Samsung E100 Samsung E710
Nhận xét của giáo viên hướng dẫn
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
Nhận xét của giáo viên phản biện
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................
i
LỜI CẢM ƠN Chúng em xin chân thành cảm ơn Quý thầy cô trong Khoa Công nghệ Thông
tin Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đã tận tình dạy bảo cho chúng em nhiều
kiến thức bổ ích trong suốt thời gian học tập tại trường cũng như đã tạo điều kiện
cho chúng em được thực hiện đề tài này. Kính chúc các Thầy cô luôn dồi dào sức
khỏe và thành công trong cuộc sống.
Đặc biệt, chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến th
ầy Lê Thụy Anh,
người đã tận tình hướng dẫn chúng em trong suốt thời gian thực hiện đề tài, cho
chúng em sự bình tĩnh và tự tin, giúp chúng em rút ra nhiều bài học kinh nghiệm
quý báu mỗi khi chúng em vấp phải những khó khăn. Chúng em khó có thể hoàn
thành được đề tài này nếu không nhờ sự tận tình chỉ bảo của thầy.
Chúng con cảm ơn cha mẹ và gia đình đã sinh ra và nuôi dạy chúng con
khôn lớn, luôn bên cạnh động viên và ủng hộ chúng con trên con đường mà chúng
con đã yêu thích và l
ựa chọn.
Cảm ơn các bạn sinh viên CNTT khóa 2001. Các bạn đã giúp đỡ, động viên
và hỗ trợ chúng tôi rất nhiều cũng như đóng góp cho chúng tôi nhiều ý kiến quý
báu, qua đó, giúp chúng tôi hoàn thiện hơn cho đề tài.
Mặc dù đã rất nỗ lực, cố gắng nhưng chắc hẳn đề tài vẫn còn nhiều thiếu sót.
Chúng em rất mong nhận được nhiều sự góp ý phê bình của Quý thầy cô, của các
anh chị và các bạn.
Mộ
t lần nữa, chúng em xin chân thành cảm ơn !
TP Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2005
Nhóm thực hiện
các nhà sản xuất điện thoại di động nắm bắt được nhu cầu của giới trẻ
ưa chuộng
những sản phẩm “high-tech” và cũng do yêu cầu cạnh tranh với nhau nên liên tục
tung ra nhiều sản phẩm mới với nhiều tính năng, cấu hình ngày càng được nâng lên
và giá thành ngày càng giảm. Chiếc điện thoại di động giờ đây không phải là một
món hàng quá xa xỉ. Nhờ đó, ngày càng có nhiều người sở hữu được phương tiện
trao đổi thông tin hữu ích này.
Cùng với sự phát triển của thị trường đ
iện thoại di động là sự phát triển
mạnh mẽ của xu hướng lập trình phần mềm ứng dụng cho các thiết bị này. Phần
mềm cho các điện thoại di động hiện nay rất đa dạng mà đa số là các trò chơi, các
chương trình tiện ích như xử lý ảnh chụp, đổi đơn vị đo lường, từ điển, soạn thảo
văn bản, diệt virus…
Tuy vậy, một ứng dụng về bản đồ giao thông, mà cụ thể là bản đồ thành phố
Hồ Chí Minh dành cho điện thoại di động với các tính năng đã trình bày ở trên thì
gần như chưa có. Có thể nói là “gần như chưa có” bởi vì trước đây, trên một số tạp
chí, diễn đàn tin học cũng có giới thiệu một phần mềm bản đồ thành phố Hồ Chí
iii
Minh, tuy nhiên, phần mềm này cũng chỉ thực hiện được một chức năng là hiển thị
bản đồ. Tuy thế, chức năng này cũng chưa thật tốt do chỉ lưu được ảnh tĩnh của bản
phải vượt qua.
Nội dung của bài báo cáo này được chia thành 7 chương như sau :
iv
- Chương 1 : Tổng quan về lập trình trên điện thoại di động. Chương
này nêu những vấn đề chung về tình hình sử dụng điện thoại di động hiện nay; hoạt
động phát triển phần mềm cho loại thiết bị này; giới thiệu một số phần mềm công
cụ nhằm hỗ trợ cho việc phát triển ứng dụng di động bằng ngôn ngữ lậ
p trình Java.
- Chương 2 : Giới thiệu khái quát về chuẩn J2ME. Phần này trình bày
các mục tiêu, nội dung và định nghĩa các khái niệm quan trọng trong J2ME. Ngoài
ra, chương này cũng trình bày các tính năng, các điểm thuận lợi và hạn chế của bộ
thư viện Java được hỗ trợ cho điện thoại di động.
- Chương 3 : Những khó khăn do hạn chế của J2ME. Chương này trình
bày những ảnh hưởng quan trọng
đến việc thiết kế và cài đặt một số tính năng của
đề tài do hạn chế của thư viện Java trên điện thoại di động.
- Chương 4 : Phân tích – thiết kế ứng dụng. Phân tích các yêu cầu nghiệp
vụ, các yêu cầu phi chức năng và đặc tả chi tiết ứng dụng ở mức phân tích, thiết kế.
- Chương 5 : Một số cải tiến nhằm tố
i ưu hóa chương trình. Do thiết bị
Trang
Lời cảm ơn ...................................................................................................................i
Lời nói đầu ..................................................................................................................ii
Mục lục........................................................................................................................v
Danh mục hình ..........................................................................................................vii
Danh mục bảng ...........................................................................................................x
Chương 1 : TỔNG QUAN VỀ LẬP TRÌNH TRÊN ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG ..1
1.1. Đôi nét về thị trường điện thoại di động Việt Nam .....................................1
1.1.1. Sự phát triển của thị trường thông tin di động................................1
1.1.2. Nhu cầu phát triển phần mềm cho điện thoại di động ....................2
1.2. Lập trình trên điện thoạ
i di động..................................................................4
1.2.1. Quá trình phát triển ứng dụng J2ME ..............................................4
1.2.2. Các J2ME IDE ................................................................................5
1.3. Giới thiệu một số công cụ hỗ trợ lập trình J2ME ........................................6
1.3.1. J2ME Wireless Toolkit (WTK).......................................................6
1.3.2. Borland JBuiler ...............................................................................9
1.3.3. Sun ONE Studio 5, Mobile Edition ..............................................16
Chương 2 : GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CHUẨN J2ME .............................23
2.1. Nền tảng Java.............................................................................................23
2.2. Sự khác nhau giữa ngôn ngữ Java trên CLDC với Java thông thường......29
2.3. MIDP..........................................................................................................32
2.3.1. Định nghĩa.....................................................................................32
2.3.2. Yêu cầu về phần cứng...................................................................32
2.3.3. Các khả năng và hạn chế của MIDP .............................................33
Chương 3 : NHỮNG KHÓ KHĂN DO HẠN CHẾ CỦA J2ME........................36
3.1. Các hàm tô màu..........................................................................................36
3.2. Các hàm vẽ đường......................................................................................37
3.3. V
5.2.2. Tối ưu kích thước chương trình khi đóng gói...............................99
5.3. Tối ưu hóa về tốc độ.................................................................................104
5.3.1. Khái quát chung ..........................................................................104
5.3.2. Tìm các vị trí cần tối ưu về tốc độ ..............................................104
5.3.3. Các nguyên tắc tă
ng tốc cho chương trình..................................106
5.4. Tối ưu hóa việc sử dụng bộ nhớ...............................................................110
5.4.1. Công cụ theo dõi việc sử dụng bộ nhớ........................................110
5.4.2. Các nguyên tắc tối ưu hóa việc sử dụng bộ nhớ .........................111
Chương 6 : THỬ NGHIỆM – HƯỚNG DẪN CÀI ĐẶT VÀ SỬ DỤNG ........114
6.1. Cài đặt chương trình trên máy ảo.............................................................114
6.1.1. Trình giả lập Sony Ericsson........................................................114
6.1.2. Trình giả lập Nokia .....................................................................115
6.1.3. Trình giả lập Siemens .................................................................117
6.1.4. Trình giả lập Samsung ................................................................120
6.1.5. Trình giả lập chuẩn (Sun Microsystems)....................................121
6.2. Vấn đề hỗ trợ tiếng Việt có dấu ...............................................................123
6.2.1. Hiển thị tiếng Việt trên máy ảo...................................................123
6.2.2. Hiển thị tiếng Việt trên thiết bị thật ............................................123
6.3. Hướng dẫn sử dụng chương trình ............................................................124
6.3.1. Chức năng duyệt bản đồ..............................................................124
6.3.2. Chức năng tra cứu địa điểm, tên đường......................................124
6.3.3. Chức năng tìm đường đi ngắn nhất giữa hai điểm......................128
6.3.4. Chức nă
ng trợ giúp, hướng dẫn sử dụng.....................................131
Chương 7 : TỔNG KẾT – ĐÁNH GIÁ...............................................................133
7.1. Ưu điểm....................................................................................................133
7.2. Khuyết điểm.............................................................................................133
7.3. Hướng mở rộng........................................................................................134
Phụ lục A : CÁC THUẬT NGỮ ĐƯỢC SỬ DỤNG..........................................135
Hình 2-2 : Các thành phần trong kiến trúc J2ME .................................................26
Hình 2-3 : Quan hệ giữa J2ME configuration và J2SE..........................................28
Hình 4-1 : Lược đồ sử dụng ..................................................................................44
Hình 4-2 : Sơ đồ lớp mức phân tích.......................................................................57
Hình 4-3 : Mô tả lớp MainMIDlet .........................................................................58
Hình 4-4 : Mô tả lớp MainCanvas .........................................................................59
Hình 4-5 : Mô tả lớp FindObjectForm...................................................................60
Hình 4-6 : Mô tả lớp MessageBox.........................................................................60
Hình 4-7 : Mô tả
lớp IndexList ..............................................................................61
Hình 4-8 : Mô tả lớp IndexList ..............................................................................61
Hình 4-9 : Mô tả lớp Places ...................................................................................62
Hình 4-10 : Mô tả lớp Streets.................................................................................63
Hình 4-11 : Sequence diagram Hiển thị bản đồ.....................................................64
Hình 4-12 : Collaboration diagram Hiển thị bản đồ ..............................................64
Hình 4-13 : Sequence diagram Tìm địa điểm ........................................................65
Hình 4-14 : Collaboration diagram Tìm địa điểm..................................................66
Hình 4-15 : Sequence diagram Tìm đường theo tên..............................................67
Hình 4-16 : Collaboration diagram Tìm đường theo tên .......................................68
Hình 4-17 : Sequence diagram Tìm đường đi ngắn nhất.......................................69
Hình 4-18 : Collaboration diagram Tìm đường đi ngắn nhất ................................69
Hình 6-2 : Màn hình giao diện trình giả lập Sony Ericsson.................................115
Hình 6-3 : Thử nghiêm ứng dụng trên trình giả lập Nokia..................................116
Hình 6-4 : Kết quả thử nghiệm trên trình giả lập Nokia......................................117
ix
Hình 6-5 : Cài đặt ứng dụng trên điện thoại Siemens SK 65...............................119
Hình 6-6 : Khởi động ứng dụng trên Siemens SK 65..........................................120
Hình 6-7 : Kết quả thử nghiệm trên trình giả lập Siemens ..................................121
Hình 6-8 : Kết quả thử nghiệm trên trình giả lập Samsung.................................122
Hình 6-9 : Kết quả thử nghiệm trên J2ME SDK..................................................122
Hình 6-10 : Các phím di chuyển bản đồ ..............................................................124
Hình 6-11 : Kết quả tìm địa điểm ........................................................................126
Hình 6-12 : Màn hình tra cứu tên đường .............................................................127
Hình 6-13 : Kết quả tra cứu tên đường ................................................................128
Hình 6-14 : Màn hình chọn vị trí .........................................................................129
Hình 6-15 : Kết quả
tìm đường đi ngắn nhất .......................................................130
Hình 6-16 : Màn hình hướng dẫn sử dụng...........................................................132
Hình 6-17 : Màn hình xem thông tin chương trình..............................................132
Hình B-1 : Màn hình download JDK 1.4.............................................................138
Hình B-2 : Trình giả lập Siemens ........................................................................140
Bảng 4-13 : Danh sách các thuộc tính lớp MainMIDlet......................................72
Bảng 4-14 : Danh sách các phương thức lớp MainMIDlet..................................72
Bảng 4-15 : Danh sách các thuộc tính lớp MainCanvas......................................74
Bảng 4-16 : Danh sách các phương thức lớp MainCanvas..................................75
Bảng 4-17 : Danh sách các thuộc tính lớp MessageBox......................................76
Bảng 4-18 : Danh sách các phương thức lớp MessageBox .................................76
Bảng 4-19 : Danh sách các thuộc tính lớp FindObjectForm................................77
Bảng 4-20 : Danh sách các phương thức lớp FindObjectForm ...........................78
Bảng 4-21 : Danh sách các thuộc tính lớp HelpScreen........................................79
Bảng 4-22 : Danh sách các phương thức lớp HelpScreen ...................................79
Bảng 4-23 : Danh sách các phương thức lớp IndexList.......................................80
Bảng 4-24 : Danh sách các phương thức l
ớp SplashScreen ................................80
Bảng 4-25 : Danh sách các thuộc tính lớp About ................................................81
Bảng 4-26 : Danh sách các phương thức lớp About ............................................82
xi
Bảng 4-27 : Danh sách các thuộc tính lớp About ................................................83
Bảng 4-28 : Danh sách các phương thức lớp About ............................................83
Bảng 4-29 : Danh sách các thuộc tính lớp Places ................................................84
Bảng 4-30 : Danh sách các phương thức lớp Places............................................85
21,2 triệu. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia có mật độ điện
thoại di động thấp nhất ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, do vậy đây sẽ là địa
điểm hấp dẫn để các doanh nghiệp trong nước cũng như các đối tác nước ngoài khai
thác và tìm kiếm cơ h
ội kinh doanh.
Hiện nay, Việt Nam có 6 nhà khai thác, cung cấp dịch vụ thông tin di động
thuộc 5 doanh nghiệp là : VNPT (Vinafone, Mobifone), Công ty Viễn thông quân
đội (Viettel), Công ty cổ phần viễn thông Sài Gòn (Saigon Postel), Công ty cổ phần
viễn thông Hà Nội (Hanoi Telecom) và Công ty Viễn thông Điện lực (VP Telecom).
Trong đó Hanoi Telecom và VP Telecom dự kiến khai trương mạng vào đầu năm
2006.
Tiềm năng của thị trường thông tin di động Việt Nam là điều được khẳng
định, nhưng vẫn là một ẩn số đối với các nhà phân tích thị trường bởi nhu cầu sử
dụng của người tiêu dùng cũng như khả năng cung cấp của các nhà khai thác vẫn
đang ở mức khám phá ban đầu.
Việt Nam được coi là thị trường rất hấp dẫn trong lĩnh vực thông tin di động. Chương 1 : Tổng quan về lập trình trên điện thoại di động
2
1.1.2. Nhu cầu phát triển phần mềm cho điện thoại di động :
Chương 1 : Tổng quan về lập trình trên điện thoại di động
3
Hình 1-1 : Doanh thu sản xuất phần mềm cho điện thoại di động năm 2004
Tại châu Á, chỉ riêng Nhật và Hàn Quốc đã chiếm 1,3 tỉ USD, còn lại là
Trung Quốc và Ấn Độ. Tại Việt Nam, doanh thu không đáng kể. Hầu hết các phần
mềm ứng dụng được phát triển dành cho điện thoại di động đều là phần mềm miễn
phí và do các công ty, các trường đại học và nhiều cá nhân thực hiện chủ yếu nhằm
mục đích phục vụ cho lợi ích của cộng đồng. Tuy nhiên, chúng ta v
ẫn có thể hi
vọng vào tương lai của một thị trường đầy tiềm năng và trong quá trình hội nhập
kinh tế quốc tế, người Việt Nam sẽ có thói quen tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ nói
chung và bản quyền phần mềm nói riêng.
Chương 1 : Tổng quan về lập trình trên điện thoại di động
4
Chương 1 : Tổng quan về lập trình trên điện thoại di động
5
1.2.2. Các J2ME IDE :
Môi trường phát triển tích hợp (IDE) cải thiện năng suất của lập trình viên
bằng cách cung cấp một tập các công cụ lập trình tích hợp thông qua giao diện đồ
họa (GUI), hỗ trợ công cụ soạn thảo, quản lý project, biên dịch và gỡ rối
(debugger).
Thành viên mới nhất trong gia đình Java là J2ME. Khi nhiều chuyên gia dự
đoán về sự phát triển lớn mạnh của thị trường phát triển các ứng dụng J2ME, các
nhà phát triển IDE đã
đưa ra các bản mở rộng cho các sản phẩm IDE của họ để hỗ
trợ thêm J2ME. Ngoài ra, các nhà cung cấp chuyên nghiệp khác cũng đã phát triển
các IDE đơn dành riêng cho J2ME.
Một IDE cho J2ME cần phải cung cấp các tiện ích sau :
a) Quản lý project :
Quản lý các tập tin nguồn và các thông số MIDlet.
b) Trình soạn thảo :
Soạn thảo mã nguồn và các tài nguyên.
c) Build :
Biên dịch, obfuscate và pre-verify mã nguồn.
d) Đóng gói (package) :
bytecode khi đóng gói MIDlet suite.
WTK 2.2 được cải thiện tốc độ và hỗ trợ các API mới, gồm :
Connected Limited Device Configuration (CLDC) 1.1 (JSR 139)
Mobile Information Device Profile (MIDP) 2.0 (JSR 118)
Java Technology for the Wireless Industry (JTWI) 1.0 (JSR 185)
Wireless Messaging API (WMA) 2.0 (JSR 205)
Mobile Media API (MMAPI) 1.1 (JSR 135)
PDA Optional Packages for the J2ME Platform (JSR 75)
Java APIs for Bluetooth (JSR 82)
J2ME Web Services Specification (JSR 172)
Mobile 3D Graphics API for J2ME (JSR 184)
Mỗi project có một thư mục dành riêng trong thư mục apps. Thư mực apps
nằm bên trong thư mục chính của WTK. Chương 1 : Tổng quan về lập trình trên điện thoại di động
7
Các thư viện của hãng thứ ba có thể được cấu
hình bên trong KToolbar. Ngoài ra, các thư viện cần
thiết cho từng project có thể được chép thủ công vào thư
mục lib bên trong thư mục project. Nếu một thư viện cần
Chương 1 : Tổng quan về lập trình trên điện thoại di động
8
DefaultGrayPhone : điện thoại với màn hình xám.
Motorola_i85s : điện thoại Motorola.
PalmOS_Device : máy hỗ trợ các nhân kỹ thuật số.
Nhận xét :
WTK là một môi trường cơ bản cho việc phát triển các ứng dụng trên thiết bị
không dây. Tuy nhiên, do thiếu một trình soạn thảo và chức năng gỡ rối, rõ ràng
công cụ này không thể nào cạnh tranh được với các công cụ thương mại khác. Tuy
nhiên, với những ai m
ới bắt đầu tìm hiểu về J2ME thì đây vẫn là một công cụ có
ích. Bằng việc tạo lập sẵn một cấu trúc thư mục, nó cho phép lập trình viên có thể
xây dựng ngay ứng dụng mà không cần quan tâm về việc tổ chức các tập tin, tài
nguyên trong dự án. Khi một lập trình viên đã trở nên thành thạo với việc phát triển
ứng dụng J2ME thì có thể chuyển sang sử dụng một công cụ khác.
Copyright: Tài liệu đại học ©