HUTECH
B
B
G
G
I
I
Á
Á
O
OD
D
C
CV
V
À
À
I
IH
H
C
CK
K
T
T
H
H
U
U
.H
H
C
C
M
M NGUYN THANH HI
NGUYN THANH HI
IU KHIN MÁY IN GIÓ KHÔNG
IU KHIN MÁY IN GIÓ KHÔNG
NG B NGUN KÉP
NG B NGUN KÉP(
u
c
c
t
t
i
i
o
o
n
nG
G
e
e
n
n
e
e
r
r
a
a
t
t
o
o
r
NV
V
N
NT
T
H
H
C
CS
S
Chuyên ngành :THIT B, MNG
Chuyên ngành :THIT B, MNG
:6
6
0
05
5
2
25
5
0
0
T
T
S
S
.
HUTECH
TRUNG ÐH K THUT CÔNG NGH TP. HCM
PHÒNG QLKH - ÐTSÐH
CNG HÒA XÃ HI CH NGHIA VIT NAM
Ðc lp - T do - Hnh phúc TP. HCM, ngày14 tháng 03 nm 2012
NHIM V LUN VN THC S
H tên hc viên: NGUYN THANH HI Gii tính: NAM.
Ngày, tháng, nm sinh: 27.07.1978 Ni sinh: TP.HCM
Chuyên ngành: THIT B, MNG& NHÀ MÁY IN MSHV:
1081031005
I- TÊN Ð TÀI:
IU KHIN MÁY PHÁT IN GIÓ KHÔNG NG B NGUN KÉP.
(DOUBLY-FED INDUCTION GENERATOR WIND TURBINE - DFIG)
II- NHIM V VÀ NI DUNG:
- Xây dng mô hình ca turbine gió và máy phát đin không đng b ngun
kép.
- Mô phng điu khin SFOC đc lp P và Q ca máy DFIG 2.3MW khi
ngun đi xng
- Mô phng điu khin SFOC đc lp P và Q ca máy DFIG 2.3MW khi
ngun mt đi xng
- So Sánh các kt qu mô
phng gia các mô phng
III- NGÀY GIAO NHIM V: 15/09/2011
HUTECH
LI CÁM N
u tiên, Xin trân thành cám n Thy TS. PHM ÌNH TRC, Ngi đã tng
bc giúp đ em hòan thành lun vn này.
Xin Cám n các Thy Cô đã cho em nhng nn tn kin thc – tri thc qúi báo
Xin Cám n các anh ch đi trc : Võ Xuân Hi, Nguyn c Trí, Phm Trung
Hiu, Tôn Long i v.v… đã có nhng công trình hu ích. Xin Cám n bn Tôn
Long i đã cung cp t liu đ hoàn thành chng 7
Xin Cám n trng H K Thut Côn
g Ngh; Khoa in- in T; Phòng Qun
Lý Sau i Hc, Tp th anh chi em lp 10SM; đã to c hi cho em thc hin
Lun Vn này
Cui cùng, Xin đc cám n Ba M, Ngi đã nuôi con khôn ln, cho con đ
ngh lc và trí khôn
Hc viên thc hin
Nguyn Thanh Hi
dqr
-
-
: dòng rotor thành phn thun trc / sau b lc notch
SEQ : Sequence Compents b thành phn th t thun nghch
DFIG : Máy in Gió Không ng B Ngun Kép
DFIG_SFOC : DFIG điu khin bng phng pháp đnh hng t thông stator
DFIG_SFOC+ SEQ : DFIG_SFOC có thêm b SEQ
DFIG_DPC : DFIG điu khin bng phng pháp trc tip công sut
HUTECH
viii
DANH MC HÌNH
ay đi trang b
HUTECH
ix
máy phát đng b (không dùng hp s truyn đng). 34
Hình 2.15: H thng tuabin gió làm vic vi tc đ thay đi vi
máy phát đng b. 35
Hình 2.16: Cu trúc ca h thng làm vic vi tc đ thay đi s dng DFIG 35
Hình 3.1: Nguyên lý vector không gian 39
Hình 3.2: Mi liên h gia trc ta đ
,.abc
42
Hình 3.3: Mi liên h gia trc ta đ abc và dq 43
Hình 3.4: Mi liên h gia trc ta đ
và dq 44
Hình 3.5: Cu hình kt ni stator và rotor, Y-Y. 45
Hình 3.6: S đ tng đng RL ca Stator và Rotor. 45
Hình 3.7: Mch đin tng đng mô hình đng DFIG trong h trc
. 46
Hình 3.8: S đ tng đng đng c không đng b trong h trc quay dq. 48
Hình 4.1: Mô hình b converter cu 3 pha phía li 51
Hình 4.2: S đ khi điu khin RSC 53
Hình 4.8: Mô hình điu khin DFIG 55
Hình 4.9: Vector đnh hng t thông vi thành phn th t thun- nghch 55
Hình 4.10: S đ mô hình điu khin DFIG_ FOC có SEQ 56
Hình 5.1: S đ tng th ca h thng DFIG. 58
s_abc
khi t = 35s, đin áp pha A gim 10% 72
Hình 6.2: Dòng in rotor I
r_abc
khi t = 35s, đin áp pha A gim 10% 72
Hình 6.3: Công sut tác dng thc và lnh khi t = 35s, đin áp pha A gim 10% 73
Hình 6.4: Công sut phn kháng thc và lnh khi t = 35s, đin áp pha A gim 10%74
Hình 6.5: Monment Te khi t = 35s, đin áp pha A gim 10% 75
Hình 6.6: in áp V
s_abc
khi t = 35s, đin áp pha A gim 20% 76
Hình 6.7: Dòng đin rotor I
r_abc
khi t = 35s, đin áp pha A gim 20% 77
Hình 6.8: Công sut tác dng thc và lnh khi t = 35s, đin áp pha A gim 20% 77
HUTECH
xi
Hình 6.9:Công sut phn kháng thc và lnh khi t= 35s, đin áp pha A gim 20% 78
Hình 6.10: Moment Te khi t = 35s, đin áp pha A gim 20% 78
Hình 6.11: in áp V
s_abc
, khi t =35 giây đin áp pha A gim 30% 79
Hình 6.12: Dòng in rotor I
r_abc
, khi t =35 giây đin áp pha A gim 30% 79
Hình 6.13: Công sut tác dng thc P
s
và lnh P
sref
HUTECH
xii
Hình 7.16: in áp DC khi điu khin DFIG_DPC & FOC 92
Hình 7.17: in áp Stator 93
Hình 7.18:Dòng in Rotor DFIG _DPC; FOC 93
Hình 7.19: Công sut tác dng lnh & thc khi điu khin DFIG_DPC & FOC 94
Hình 7.20: Công sut phn kháng lnh & thc khi điu khin DFIG_DPC& FOC 94
Hình 7.21: in áp Stator (Mt đi xng 10% pha A) 95
Hình 7.22:Dòng đin Rotor khi điu khin DFIG_DPC & FOC
(Mt đi xng10% pha a) 96
Hình 7.23: Công sut tác dng lnh & thc khi điu khin DFIG_DPC & FOC 96
Hình 7.24: Công sut phn kháng lnh& thc k
hi điu khin DFIG_DPC& FOC 97
Hình 7.25: in áp DC; 97
Hình 7.26. in áp Stator (Mt đi xng 20% pha A) 98
Hình 7.27: Dòng đin rotor: điu khin DFIG_ DPC & FOC 98
Hình 7.28: Dòng đin rotor: điu khin DFIG_ DPC & FOC 98
(thi gian t 5 đn 10 giây)
Hình 7.29: Công sut Ps: điu khin DFIG_ DPC & FOC 99
Hình 7.30: Công sut Qs: điu khin DFIG_ DPC & FOC 99
Hình 7.31: in áp DC: điu khin DFIG_ DPC & FOC 100
HUTECH
xiii
DANH MUC BNG
Chng 2: H Thng Chuyn i Nng Lng Gió 20
2.1. Gii thiu 21
2.2. Cu To H Thng Phát in Gió 21
HUTECH
iv
2.2.1. Tháp 22
2.2.2 Cánh Qut Tuabin 23
2.2.3 B Phn iu Hng 23
2.2.4 B Phn iu Khin Tc 23
2.3 Các Lai Máy Phát Trong H Thng Nng Lng Gió 24
2.3.1 Máy Phát in ng B 24
2.3.2 Máy Phát in Cm ng 25
2.3.3 Máy Phát in Cm ng Rotor Lng Sóc 27
2.3.4 Máy Phát in Cm ng Rotor Dây Qun 28
2.3.5 Máy Phát in Không ng B Ngun Kép (DFIG) 28
2.4 Các Cu Hình H Thng Chuyn i Nng
Lng Gió 29
2.4.1 H Thng Tuabin Gió Làm Vic Vi Tc Không i 31
2.4.2 H Thng Tuabin Gió Làm Vic Vi Tc Thay i 33
2.4.3 H Thng Máy Phát in Gió – DFIG 35
Chng 3: Mô Hình Toán Hc iu Khin Máy in
Gió Không ng B Ngun Kép –DFIG 37
3.1 Gii thiu 38
3.2. Vector Không Gian Và Các Phép Bin i 39
3.3 Biu Din Công Sut Theo Vector Không Gian 40
3.4 Mi Liên H Gia Các H Trc abc, dq Và
5.3. Mô Hình H Thng DFIG _SFOC 61
5.4. Mô Hình iu Khin DFIG Có B Sequence Compents 67
5.5 Nhn xét chung 69
Chng 6: So Sánh DFIG_FOC & DFIG_FOC Có Seq 70
6.1. Khái Quát 71
6.2. So Sánh FOC-PI và FOC-PI có SEQ Khi… 71
6.2.1. Ngun 3 pha st áp đt ngt 10% pha A 71
6.2.2. Ngun 3 pha st áp đt ngt 20% pha A 76
HUTECH
vi
6.2.3. Ngun 3 pha st áp đt ngt 30% pha A 79
6.3. Nhn Xét Chung 81
Chng 7: So Sánh iu Khin DFIG_Foc & DFIG_DPC
Trên Mô Hình Máy Lý Tng 82
7.1. Mô Hình iu Khin DFIG Bng Phng Pháp DPC 83
7.1.1 Mô Hình iu Khin DFIG Bng Phng Pháp DPC 83
7.1.2. Mô Phng DFIG_DPC trên matlap/simulink 87
7.2. Mô Hình iu Khin DFIG Bng Phng Pháp FOC 89
7.3. So Sánh iu Khin DFIG_FOC & DPC 89
7.4. So Sánh iu Khin DFIG_Foc Có Seq & Dpc 92
7.4.1. Khi in Áp Stator i Xng 93
7.4.2. Khi in Áp U
as
Gim A 10% 97
7.4.3. Khi in Áp U
as
HUTECH
ii
ABSTRACT
Wind farm control Asynchronous dual source - DFIG, is and has been a
important issues in the wind farm control. The research projects in the country
and abroad have done so much. However, when the power loss of symmetry is a
difficult problem in the DFIG control. Construction algorithms and simulated
DFIG when the power loss symmetry is the focus of this thesis. On the basis of
the theory, filtration and disinfection components reverse order as the source.
From simulation results, comparison with other control methods have been
studied before to get an overview of DFIG_FOC + Seq method. .
Thesis made content includes 9 chapters, are summarized as follows
Contents Chapter 0, 1, 2 an overview of wind energy conversion systems and
wind energy .
Contents Chapter 3, 4 generalized basic DFIG control and from there to model
and control algorithm DFIG .
Contents of Chapter 5, 6, 7 Perform simulations matlap / simulink models
DFIG_SFOC control; DFIG_SFOC + SEQ; DFIG_DPC and compare results
Finally, Chapter 8: Conclusion and Recommendations
HUTECH
cao, trình đ sn xut ca nn kinh t ngày càng hin đi thì nhu cu v nng lng
cng ngày càng ln.Và vic tha mãn nhu cu này thc s là mt thách thc đi vi
hu ht mi q
uc gia.
Vi mc đích đáp ng nhu cu ngày càng tng v nng lng (xét đn yu t bo v
môi trng và tính kinh t), nhng ngun nng lng sch đã và đang đc th gii
quan tâm nhiu hn, và là mt trong nhng la chn cho ngành nng lng thay th
trong tng lai. Ngun nng lng sch đang đc quan tâm nh nng lng gió,
nng
lng mt tri, nng lng đa nhit, nng lng sóng bin, nng lng thy
triu…Tt c nhng loi nng lng sch này góp phn rt ln vào vic thay đi
cuc sng nhân loi, ci thin thiên nhiên, môi trng
Trong chin lc phát trin nng lng ca nhiu quc gia có tim nng v Phong
đin, nng lng gió đc xem nh là
ngun nng lng s cp vô hn. u đim ca
nng lng gió là d khai thác, công ngh đn gin, chi phí đu t và chi phí vn
hành tng đi thp. Tuy nhiên nu mun đy mnh vic khai thác ngun nng lng
này trong tng lai, công ngh phi ngày càng hoàn thin, nng sut chuyn đi gió
thành đin ngày càng cao.
0.2 Gii thiu đ tài
S bin đi nng lng gió đc thc hin bi t hp tuabin gió và máy phát. Trong
thc t, vn tc gió luôn bin đi nên h thng bin đi nng lng gió tc đ thay
đi đc s dng rng rãi. Phm vi thay đi tc đ rng cho phép điu khin ti u
công sut nhn đc t gió,gim lc tác đng lên kt cu c kh
í và tng kh nng
điu khin công sut tác dng vàcông sut phn kháng.
HUTECHi vi h thng bin đi nng lng gió làm vic tc đ thay đi, vic s dng
vi khâu điu chnh PI-anti_Winup
iu khin đnh hng t thông stator xem xét thêm thành th t thun nghch
(Sequence Compensation)
So Sánh các mô hình điu khin HUTECHChng 1:
Tng Quan V Nng Lng Gió
1.1. TNG QUAN V NNG LNG GIÓ
1.1.1 Lch s phát trin nng lng gió
( Khái quát lch s phát trin nng lng gió t thi trung c đn ngày nay )
Nguyên [2]. Mt s khác li cho rng ni khai sinh ra ci xay gió là n . Trong
thi đi Arthasastra, mt tác phm c đin bng ting Phn vit bi Kautiliya sut
th k th IV trc Công Nguyên, ngun tham kho đc da trên vic nâng mt
nc bi h thng đc vn hành bi gió [4]. Tuy nhiên, không có ghi chép nào
chng minh rng nhng khái nim trên bin đi thành nhng thit b hin n
ay.
Bn thit k ca ngi Ba T s dng ci xay gió đ xây ht đc tìm thy khong
vào nm 200 trc Công Nguyên. ó là nhng máy trc dc có bn hng gió đc
làm t nhng bó lau sy hay nhng tm g. Nhng bn hng gió này đc gn vào
cn trung tâm s dng thanh chng ngang. Kích thc ca nhng bn hng gió
đc quyt đnh bi các vt liu s dng
, thng thì là dài 5m và cao 9m.[19]
Vào th k XIII, ci xay ht đc s dng hu ht Âu Châu. Ngi Pháp thu nhp
k thut này vào nm 1105 sau Công Nguyên và Anh vào nm 1191 trc
Công Nguyên. Ngc li vi mu thit k trc dc ca ngi Ba T, ci xay ca
Châu Âu li có trc ngang.[19]
Ngi Hà Lan, vi nhà thit k tr danh Jan Adriaenszoon, là nhng ngi đi tiên
HUTECHphong trong vic thit k ra nhng loi ci xay này. Chúng đã to nên s phát
trin trong lnh vc thit k và phát minh vài loi ci xay. Ngoài vic xay ht, ci
xay gió còn đc dùng đ tháo nc nhng vùng đm ly Hà Lan. Nhng ci xay
gió này du nhp vào M vào khong gia nhng nm 1700, nh vào thc dân Hà
Lan. Loi này mô phng theo ci xay gió bm nc, đc cho rng là mt trong
nhng ng dng thành công ca nng
lng gió. Tuabin gió nhiu cánh (đc gi
theo ngi M) xut hin trong lch s nng lng gió vào khong gia nhng nm
1800. Roto tng đi nh, có đng kính khong t mt đn vài mét, đc s dng
trong thit k này. ng dng ch yu đ bm nc t vài mét di mt đt đ
nó có th chng minh tính kh thi v k thut ca máy phát đin sc gió công sut
ln.
Mt vài mu thit k ca t
uabin gió đc thc nghim trong giai đon này. Darrieus
G.J.M, mt k s ngi Pháp, đã dn sc vào mu thit k tuabin Darrieus nm
1920, và đc cp bng sáng ch M nm 1931 [3]. Nghiên cu tp trung v
nguyên lý hot đng ca tuabin gió xut hin trong nhng nm 1950. Ví d nh roto
nh và có tc đ c đnh phát trin c vào nm 1968. Chúng có cánh làm bng
si thy t
inh đc gn trên ct rng c đnh bi các dây cáp chng. Loi ln nht có
đng kính 15m và công sut là 100kW.
Trong nhng nm sau đó, ngun s cp đ sn xut ra đin khai thác t nhiên liu
hóa thch tr nên r và tin cy hn. Trong khi đó, ngun nng lng gió khai thác t
gió tn 12 đn 30 cent/kWh trong nm 1940, thì vi sn lng tng t thì khai thác
t nhng ngun nhiên liu khác ch tn 3 đn 6
cent/kWh vào nm 1970 [7]. Chi phí
cho đin nng khai thác t nhiên liu hóa thch gim xung thp hn 3 cent/kWh
nm 1970. Nhiên liu hóa thch có nhiu ni vi giá khá r trong thi đim đó.
Mt vài d án nng lng ht nhân cng đc bt tay vào thc hin, và đc tin
tng rng nó s là ngun nng lng cui cùng cho nhu cu nng lng trong
tng lai. Do đó mi q
uan tâm v nng lng gió gim t t, đc bit trong nm
1970.
Tuy nhiên khng hong du nm 1973 đã buc các nhà khoa hc, k s và nhng
nhà hoch đnh chính sách phi suy ngh k li v vic da vào nhiên liu hóa
thch. H nhn ra rng s xáo trn v chính sách s hn ch và giá c leo thang.
Hn na, ngi ta còn nhn thy rng ngun d tr nhi
ên liu hóa thch sm hay