1

MC LC

Mc lc
Danh mc ch vit tt
Danh mc bng biu
Trang
Liănóiăđu
1
Chngăă1:ăMT S LÝ LUNăLIểNăQUANăN HIN TNG
RÚT TIN  TăVÀăNGI CHO VAY CUI CÙNG
3
1.1. Hinătng rút tin  t
3
1.1.1. Khái nim và lch s ca hinătng rút tin  t
3
1.1.2. Nguyên nhân hinătng rút tin  t
4
1.1.3. Phân loi hinătng rút tin  t
7
1.1.4. Hu qu ca hinătng rút tin  t
8
1.1.5. Mt s bin pháp và phòng nga và gii quyt
10
1.2.ăNgi cho vay cui cùng
15
1.2.1.ănhăngha
15
1.2.2.ăCăch hotăđng caăngi cho vay cui cùng
16

 VIT NAM
54
3.1.ăCácăquyăđnhăphápălýăliênăquanăđn chcănngăngi cho vay cui
cùng caăNgânăhàngăNhàănc (NHNN)
54
3.1.1. NHNN VităNamăđóngăvaiătròălàăngânăhàngăca các ngân hàng
3.1.2. Công c cp tín dng-tái cp vn ca NHNN
55
3.2. Thc trng rút tin  t ti Vit Nam:
60
3. 2.1. Rút tin  t trên quy mô h thngăđi vi hp tác xã tín
dng (HTXTD) và qu tín dng (QTD)
60
3. 2.2. Rút tin  t  03ăngânăhàngăthngămiăđnăl
62
3.3.ăNguyăcăxy ra hinătng rút tin  t  VităNamătrongăgiaiăđon
nhngănmăđu th k XXI
67
3.3.ă1.ăTácăđng ca các yu t viămôăđnănguyăcăkhng hong
cngănhăxy ra hinătng rút tin  t ti các ngân hàng
67
3.3.ă2.ăTácăđng ca các yu t vămôăđnănguyăcăngânăhàngăsp
đ cngănhăxy ra hinătng rút tin  t
70
3.4. Giiăphápăđy mnh tính hiu qu ca chcănngăngi cho vay
cui cùng ca Ngân hàngăNhàăncăđi vi hinătng rút tin  t ti
Vit nam

76
KT LUN

DANH MC BNG BIU

Bng biu/Hình v
Trang
Ni dung
Bng 2.1
35
Mt s ch boăvămôăchn lc  Mê-
xi-côătrc và sau khng hongănmă
1994
Bng 2.2
40
Phnătrmăthayăđi v tin gi trong
giaiăđon khng hong  Argentina
nmă1995
Bng 2.3
41
Giá tr thayăđi v tin gi trong giai
đon khng hong  Argentinaănmă
1995
Bng 2.4
41
S liu cu tr rút tin  t trong giai
đon khng hong  Argentinaănmă
1995
Bng 2.5
45
Th phn tin gi ngân hàng  In-đô-
nê-xi-a t 12/1996ăđn 3/1998
Bng 2.6

tngăđángăloăngi là hinătng rút tin  t ậ hinătngăđưăcóălch s xut hin
t rt lâu, rt ph bin trên th gii, vàăcngăđưătng xut hin  Vit nam tuy
đangă quy mô nh. Nhm hn ch,ăphòngătránhăvàăngnăchnănguyăcănày,ămt
trong nhng bin pháp hiu qu có kh nngă caoă nht áp dng  nc ta là s
dng chcănngă“ngi cho vay cuiăcùng”ă(NCVCC)ăca Ngân hàng Nhàănc.
Mcădùăchaăth hin rõ trong thiăđim hin tiănhngăkh nngăxy ra rút tin 
t là vô cùng lnăvàăkhóălngătrc,ăđc bit trong bi cnh hin nay v kinh t
tàiăchínhăvàăcăcu ngân hàng  Vitănam.ăng thi, qua quá trình tìm hiu, nhn
thyăchoăđn thiăđim hin tiăchaăcóăcôngătrìnhănghiênăcu nào thc s điăsâuă
vào vnăđ này mà ch cung cp nhng lý lun mt cách khái quát v Ngân hàng
Nhàănc, khng hong ngân hàng. Daătrênătìnhăhìnhăđó,ănhómănghiênăcuăđưă
chnăđ tài nghiên cu là:ă“Chc nng ngi cho vay cui cùng ca Ngân hàng
Trung ng trong vic ngn nga và gii quyt hin tng rút tin  t và bài hc
cho Vit nam”.ă
Bng cách phân tích lý lun v tính hiu qu caăchínhăsáchăngi cho vay
cui cùng, phân tích kinh nghim thc t t th gii và s liu c th v nhng
thc trng  Vitănam,ăđ tài trình bày nhng gii pháp cp thităđ nâng cao tính
hiu qu trong vic áp dng chcănngăNCVCCăca NgânăhàngăNhàănc Vit
nam. Bài nghiên cu s dngăcácăphngăphápăphânătích, lý lun,ăđánhăgiáăquaăs
liu,ăsoăsánhăđi chiu gia lý thuyt và thc trng tình hình, và cui cùng tng
hp kt lun.ă tàiăđc chia thành 3 phn chính: Phn I phân tích mt s căs
lý lunăliênăquană đn hinătng rút tin  t và chcănngăngi cho vay cui
2

cùng, phn II trình bày kinh nghim t mt s nc trên th gii trong vic s
dng chcănngăngi cho vay cui cùng caăngânăhàngătrungăng đ ngnăchn
hinătng rút tin  t, phn III nêu mt cách c th thc trng  Vit nam, qua
đóăch ra nhng mt tích cc và hn ch trong vic áp dng chcănngăNCVCCă
ca Ngânăhàngă Nhàă nc;ă đng thi tng hp nhng gii pháp nhmătngătínhă
hiu qu ca chc nng NCVCC ca NHNN trong vicăngnăchn và gii quyt

gi tin có th b đ v và tin gi ca h có th b thit hi.
Hinătng rút tin  t đưătng xy ra  nhiu quc gia trên th gii và nhiu
khi nó tr thành nguyên nhân chính ca nhng cuc khng hong tài chính ti các
qucăgiaăđó,ăthm chí nó còn xy ra  phm vi khu vcăvàăcóănguyăcăxy ra cuc
khng hong tài chính toàn cu.
Rút tin  t xut hinănhămt phn ca chu kì phát trin tín dng và s suy
thoáiăsauăđó.ăT th k th XVIăđưăxut hin hinătng này khi th kim hoàn Anh
phát hành kì phiu, vic phát hành b đ v do v mùa tht thu làm cho mt s
vùng xy ra nnăđóiăvàăkhóăkhn.ă
Trong cucăđi khng hong  M giaiăđon 1929-1933, h thng ngân hàng
ncănàyăđưăchng kin nhng con s hong lonăkhiăngi gi tin chen chúc
nhau rút tin khiănhàăbng.ănănmă1933,ă140ăt đôălaătin gi b bin mtădoăđ
v ngânăhàngăăvàăhnă4000ăngânăhàngăphiă đóngăca trong naăđuănmă1933ă
(Cochrance, 1958).
Hinătng rút tin  t luôn gn lin vi s đ v ca nhng ngân hàng ln
trong lch s. Có th k ra nhngătrng hpăđ v ngân hàng ti Anh (1973),
Ngân hàng quc gia Franklin (1974) ca M, s đ v dây chuyn ca hàng lot
ngân hàng tiăCanadaănmă1985.ăTiănc M trong thp k 80 ca th k 20 hin
tng rút tin hàng lot lan truyn t ngân hàng Penn Square (1982) sang mt
trong nhng ngân hàng ln nhtănc này là Continental Illinois (1984).
4

Cuc khng hongăchâuăÁănmă1997,ănhiu qucăgiaănhăTháiăLan,ăHànă
Quc và Indonesia xy ra tình trng rút tin  t đưăđ li nhiu nhăhng ln.
Trongăgiaiăđonănày,ăđnhăđim ca khng hongălòngătinăđưădnăđn rút tin  t
ti 2/3 s ngân hàng tănhână Indonesia, chim ½ tng s ngân hàng  quc gia
này (Heffernan, 2005).
T ngày 14-17/9/2007, rút tin  t din ra ti ngân hàng Northen Rock (NR),
ngân hàng cho vay tín chp ln th 5 ti Anh. H thng các chi nhánh ca ngân
hàngănàyăđưăriăvàoătìnhătrng khng hongăchaătng có trong lch s, ch trong

không th hiu rõ tình hình hotăđng ca ngân hàng bng chính ngân hàng nên
xut hin thông tin bt cân xng,ă trongă đóă ngi gi tin có th la chnă đi
nghch là rút ht tin gi ca h khiăngânăhàngăkhiăcóăthôngătinăngânăhàngăđóă
hotăđng yu kém, mc dù trên thc t ngânăhàngăđóăhotăđng tt.
Các nhà kinh t hc xây dng nhiu mô hình s dng thông tin bt cân xng
ch ra rngăngi gi tin không rút tin t ngân hàng do nhu cuăđt ngt v tin
mà do h tin rng ngân hàng b mt kh nngăthanhătoán.ăGortonă(1986)ăđưăxâyă
dng mtămôăhinhătrongăđóăgi thit rng li nhun ngân hàng là không năđnh và
ngi gi tin k vngălưiăthuăđc t tin gi s nhiuăhnăgi tin mt. Nuănhă
ngi gi tinăcóăthôngătinăđyăđ v ngân hàng thì h s bităđc là li nhun t
tin gi s nh hnăsoăvi gi tin mt hay không. Nu nh hnăh s rút tin khi
ngân hàng và ngân hàng phiăđóngăca.ăCònăkhiăngi gi tin không có thông tin
đyăđ v li nhun ngân hàng, có th dnăđn ngay c nhng ngân hàng có kh
nngăthanhătoánăcngăphiăđóngăca. Mt khác, ngân hàng bit li nhun thc s
ca h trongăkhiăngi gi tin thì không bităđc toàn b. Nhng cú sc thc v
kh nngă thanhă toánă ca ngân hàng có th dnă đn hină tng rút tin  t (
McCandless and others 2003, tr.88).
1.1.2.2. Mt thanh khon ca ngân hàng
6

Theo nguyên nhân này, mô hình quan trng nht là ca Diamond & Dybvig.Vi
mô hình này thì hinătng rút tin  t là phn ngăcóălýătríăđi vi nim tin ca
cácătácănhân.ăMôăhìnhănàyăđaăraăgi thităđnăgin rng nu mtănhàăđuătăthanhă
toán d ánăđuătădàiăhn caăanhătaătrc Trong mô hình ca Diamond & Dybvig
thìăcácăngânăhàngăcóăuăth trong vic kimăđuăraăchoănhàăđuătăhnălàăbn thân
cácănhàăđuăt,ănguyênănhânăca vicăngi gi tinăđng lot rút tin là do có s
thayăđi trong k vng caăngi gi tin . Nuănhăngi gi tinănghărng ngân
hàngăkhôngăcóăđ ngun lcăđ chi tr cho vic rút tin, hinătng rút tin  t s
xy ra. Vi vic phi chi tr tin gi liên tip thì bt c ngânăhàngănàoăcngăphi
đngăđu vi hinătng rút tin  t. Trong mô hình này, vi nhngătrng hp

Hinătng rút tin gi  tăđc chia làm hai loi theo qui mô. Th nht, hin
tng dinăraăđnăl ti mt ngân hàng. Loi th hai là rút tin  t ti nhiu ngân
hàng và mang tính h thng.
1.1.3.1. Hin tng rút tin  t xy ra ti mt ngân hàng
Hinătng rút tin  t  mt ngân hàng là hinătng rút tinăđng lot ch
xy ra  mt ngân hàng và hu qu ln nhtălàăngânăhàngăđóăngng giao dch.ăi
vi hinătng dinăraătrênăquyămôăđnăl đcăxemănhăkhôngăgâyănhăhng
nghiêm trngăđn nn kinh t. Tin gi rút ta t ngân hàng b nghi là có vnăđ s
đc gi  ngânăhàngăkhácămàăngi gi cm thyăyênătâmăhn,ădoăvy, huănhă
không làm st gim tng d tr ca c h thng ngân hàng. Vi các gii pháp h
tr hu hiu, s st gimălng tin gi và d tr ca ngân hàng s đc cân bng
vi s tngălênătin gi và d tr  ngân hàng khác trong h thng.ăTrongătrng
hp này, hinătng tái gi tin trc tip xut hin.ăCngăcóătrng hp,ăngi gi
tin rút tin và s mua các công c huyăđng vnăkhácăanătoànăhn,ăchng hnănhă
tín phiu kho bcăvàăngi bán tín phiu kho bc gi tinăvàoăngânăhàng.ăTrng
hp này s xut hin tái gi tin gián tip.ăNhăvy, rút tin  t quyămôăđnăl vi
ng x tái gi tin trc tip và gián tip thi lung tin ca công chúng trong h
8

thng ngân hàng qucăgiaădngănhăkhôngăb nhăhng,ăđnăthun là s dch
chuyn t ngân hàng này sang ngân hàng khác.
1.1.3.2. Hin tng rút tin  t ti nhiu ngân hàng hay trên c h thng ngân
hàng
Trng hp rút tin  t din ra trên qui mô rng tc là lan t ngân hàng này
sang ngân hàng khác hoc dinăraăđng thi ti nhiuăngânăhàng,ăngi gi tin
dngănhăkhôngăcóăđyăđ thông tin v kh nngăngânăhàngăcóăth b v n.
Thayăvàoăđó,ăngi gi tin d tính kh nngănàyăbng tt c nhng thông tin mà
h có. Nhng thông tin v s đ v ca mt ngân hàng có th khinăngi gi tin
 ngânăhàngăkhácăđánhăgiáărng ngân hàng ca h cngăcóăkh nngăđ v. Hin
tngănàyăđc din t là tình trng hong lon ngân hàng, do lo s vôăcnăc lan

tin  t , ch s hu hay c đôngăca ngân hàng phi gánh chu thit thòi khi h
làăngi cui cùng trong trt t uătiênăthanhălýăngânăhàngăđ v.
1.1.4.3.i vi h thng ngân hàng và nn kinh t
t bin tin gi ti mt ngân hàng gây thit hiăchoăngi gi tin và ch
s hu ngân hàng. Nu hinătngălâyălanăvàăđng thi ti nhiu ngân hàng có th
s gây thit hiăhnăti mt s ngân hàng. Rút tin  t có tính lan truyn nên d
dnăđn ri ro h thng và gây thit hi cho nn kinh t vì hinătng này làm gián
đon nhng d ánăđuătăcóăhiu qu và tiêu dùng ca xã hi.ăKhiăngi gi tin
rút tin  t ti ngân hàng, ngun vn cho vay hotăđng ngân hàng b suy gim
dnăđnăkhóăkhnăchoăcácănhàăđuătăcóăquanăh vi ngân hàng trong vic tip cn
ngun vnăvay.ăThêmăvàoăđó,ănhiu ngân hàng có th phi bán tài snăđ khôi
phc tính thanh khon ca h và ch có s ít ngân hàng có kh nngămua.ăNhng
khon l do bán tháo tài sn có th ln và s lngăngânăhàngăđ v có th tip tc
giaătng.
10

Hinătng rút tin  t lan truyn hay hong lon ngân hàng dnăđn khng
hongăngânăhàngăcònălàmăgiaătngăchiăphíăchoăxưăhi khi nn kinh t phi gánh
chu hu qu sau khng hong,ătrongăđóănng n nht là nhng chi phí tài chính
phi b raăđ x lý các ngân hàng b đ v trong cuc khng hong.ăc bitănhă
Indonexia trong cuc khng hong châu Á 1997, mc chi phí tài chính lên ti 50%
GDP ca chính quc gia này.
Mt hu qu cngăquanătrng khác là hinătng rút tin  t lây lan làm suy
gim nimătinăđi vi h thng ngân hàng nuăkhôngăđc x lý kp thi. Trong
cuc khng hong ngân hàng  Argentina t tháng 12/1994 - thángă4/1995,ăngi
gi tinăđưărútăkhong 2 t đôălaăch trong vòng hai tun. Thit hi ca cuc khng
hong này không ch dng li tiăđóămàăcònăgây hu qu nghiêm trng là s mt
nim tin caăngi gi tin vào h thng ngân hàng trong thiăgianăsauăđó.ăTrongă
sut hai tháng t thángă1ăđnăthángă3ănmă1996,ălng tin gi còn tip tc b st
gimăđn mcă16%,ătngăđngăvi 8 t đôălaătin gi b mtăđiădoăngi gi tin

qun lý và s dng ngun vn, hotă đngăđuă t,ăchp hành ch đ hch toán,
qun lý tài sn ngân hàng, hotăđng kinh doanh dch v, kt qu kinh doanh Ban
kim soát có th kim tra t xa, kim tra trc tip:ăđnh kì hocăđt xut. Nh có
Ban kim soát mà các hotăđng ca ngân hàng nuăsaiăquyăđnh s đc phát hin
mt cách kp thi và có binăphápăđ chn chnh ngay, làm gimănguyăcăv s đ
v ngân hàng.
1.1.5.2. Bo him tin gi
Bo him tin gi là bo him trách nhim ca t chc tín dngăđi vi các
khon tin gi. Bo him tin giăraăđi nhmăđm bo an toàn tin giăchoăngi
gi tin ti các ngân hàng, góp phn duy trì s năđnh caăngânăhàngăquaăđóăthúcă
đy nn kinh t phát trin mt cách bn vng.
Bo him tin gi trong lch s đưăth hin vai trò cc kì quan trng trong
vic gii quyt hinătng rút tin  t.  M, tính t nmă2008ăđn tháng 5/2009
đưăcóă61ăngânăhàngăgpăkhóăkhnăvàă10ăngânăhàngăphiăđóngăca, mc dù vy s
12

can thip kp thi ca t chc bo him tin gi (FDIC) vi chcănngătrin khai
chính sách bo him tin gi, giám sát hotăđngăngânăhàng,ăđm bo quyn li
caă ngi gi tin,ă đưă kp thi kim soát hină tng rút tin hàng lot. Trong
trng hp ca ngân hàng IndyMac, hină tng rút tin  t đc gii quyt,
quyn li caăngi gi tinăđcăđm boădoăngi gi có th rút tin ti ngân
hàng bc cu do FDIC thành lp, gii ta tâm lý hong lon caăngi gi tin.
Tuy nhiên không phi lúc nào các quc gia trin khai chính sách bo him
tin giăcngăthànhăcông.ăVíăd nhăvic thc hin bo him tin gi  Anhăđ
gii quyt tình trng rút tin  t  ngân hàng Northen Rock tháng 9/2007 gp
nhiuăkhóăkhnăvàărt tn kém. Nguyên nhân là do chính sách bo him tin gi 
Anh khác so vi mô hình bo him tin gi mà M đưăápădngătrcăđó.ăMôăhìnhă
chính sách bo him tin gi  M thit k theo hình thc gim thiu ri ro, t
chc FDIC có quynănngărng trong gii quyt ngân hàng có vnăđ, hn mc chi
tr bo v quyn liăngi gi tin  mcăđ cao.ăNgc li, chính sách bo him

ngi cho vay;
- Loi tr các vnăđ riăroăđo
đc
- Loi b kh nngăcóăquáănhiu
t chc tài chính trong h thng
- Giúp khôi phc lòng tin vào
các ngân hàng và chính sách
ca chính ph
- Gii hn quyn gi tin và cn
tr h thng thanh toán
- Chia r mi quan h giaăngi
choă vayă vàă ngiă điă vay,ă to s
ngt quãng trong tín dng
- Kíchă đngă đt bin ngân hàng
và hong lon ti các ngân hàng
khác
- Dnă đn mt giá tài sn ngân
hàng nhiuăhn 1.1.5.4. Tm ngng chuyn đi tin gi thành tin mt
Tmăngngăchuynăđi tin gi thành tin mt là s tmăngngăhotăđng
rút tin khi ngân hàng bng cách ngân hàng t chi chuynăđi tin gi kì hn
thành tin mt theo yêu cu caăngi gi tin (Samatin and others, 2004, tr.4).
Giiăphápănàyăthngăđc áp dngăkhiălng tin rút ra khiăngânăhàngătngăquáă
14

mc so viăthôngăthng. Trong sut th k 19 và nhngănmăđu th k 20,ătrc
khi bo him tin gi ca chính ph raă đi thì tmă ngngă chuynă đi tin gi
thành tin mtăđc các ngân hàng M áp dngăđn 8 ln (Samatin, 2004). âyă

hàngătrungăng.ăTrênăth trngăliênăngânăhàng,ăngânăhàngăđangăthiu tính thanh
khon có th vay tinănhngăch có th vay trong gii hn và phiăcóăđm bo. Vai
tròăngi cho vay cui cùng caăngânăhàngătrungăngăđưăđc áp dng và phân
tích qua thi gian dài v tính hiu qu caănó.ăâyăcngălàămt bin pháp có kh
nngăápădngăcaoăđi vi h thng tài chính  Vit nam. Nhng phn sau s tip
tc phân tích mô hình hotăđngăvàăđiu kin áp dng ca bin pháp này.
1.2. Ngi cho vay cui cùng
Trong phnănày,ăđ tài trình bày cách hiu khái quát nht v “Ngi cho vay
cuiăcùng”ă(NCVCC),ăcngănhăphânătíchăcácăhc thuyt và mô hình nghiên cu
trong lch s v điu kin cho vic áp dng hiu qu chcănngăNCVCCăca ngân
hàngătrungăngătrongăvic ngnăchn khng hong ngân hàng nói chung và hin
tng rút tin  t nói riêng.
1.2.1. nh ngha
TheoăđnhănghaăcaăOECD:ă “Ngi cho vay cui cùng (NCVCC) là mt t
chc,ăthngălàăngânăhàngătrungăngăca mtănc, cung cp cho các t chc tài
chính nhng ngun tài chính khi h không th vayă mn t th trng. Nhng
khon vay này tn ti nhmăngnăchn nhng vnăđ mang tính h thng ny sinh
t s thiu ht thanh khon ca bn thân mi t chc.”
Trongătrng hp các cuc khng hong xy ra trên quy mô quc t, hoc
ngânăhàngătrungăngăca mt s qucăgiaăđangăphátătrin không có kh nngăđápă
ngăđ nhu cu thanh khon, lúc này s phi cnăđnă“ngi cho vay cui cùng
quc t”ă(Internationalălenderăofălastăresort).ăâyălàăs h tr thanh khon t các t
chc quc t nhă Qu tin t quc t (IMF), Ngân hàng phát trin Châu Á
(ADB), nhm cu h thng ngân hàng khi khng hong h thng.
1.2.2. C ch hot đng ca “ Ngi cho vay cui cùng”
16

ChcănngăNCVCCăđc áp dng trong nhng tình hung khác nhau,  các
quc gia vi nhng th ch Nhàăncăkhácănhau,ănhngăluônăcóămt s căch
hotăđng thng nht, bao gm: Khon vay phi có tài snăđmăbào,ăcóăđiu kin

TrungăngăChâuăỂu.ăDoăchiăphíăvàări ro ca hotăđng h tr thanh khon khn
cp đc t đng thc hin biăcácăNgânăhàngăTrungăngăqucăgiaăđu phát sinh
t mcăđ quc gia, nhngăngânăhàngătrungăngăqucăgiaăthng có nhng cn
tr nhtăđnh trong chính sách v tài sn th chp.ăTngăt, nhng khon cho vay
ca Qu tin t quc t IMF luôn có v th tín dngăuătiênăhnăk c khi không có
quyăđnh pháp lutănàoăchoăđiu kinănày.ăNgc li, Ngân hàng quc gia Thy
inăđiătheo nguyên tc cung cp h tr thanh khon cho toàn b th trng thay
vì cho nhngăngânăhàngăđnăl (Kaufman 1991).  nc Anh, không có mt chính
quynănàoăhng dn vic cung cp h tr thanh khon khn cp bi Ngân hàng
Anh (Hipăc 1997),ăcáiămàătrênăphngădin ca nó nhn mnh s cn thităđ
điătheoămtăhng tip cnătùyăýănhngăkhôngăth đoánătrc.
Vic cho vay  mc lãi sut bù có th giúp thu hút ngun vn t nc ngoài, t
đóăcóăth to ra ngun h tr t bênăngoài.ăng thi, mc lãi sut cao làm hn
ch cácă điă tngăđiă vay,ă làă đng lc cho các ngân hàng này c gng tìm mi
ngun h tr trên th trngătrcăkhiătìmăđnăngânăhàngăTrungăng.ăDoăvy, nó
đm bo rng,ăNgânăhàngăTrungăngătrongătrng hp này chính là gii pháp cu
tr cuiăcùng.ăCăch quan trng khác khi áp dngăNCVCCăđóălàălng cho vay
phiăđ ln và không gii hn,ăđiu này giúp chng minh kh nngăcungăcp tín
dng ca ngân hàng luôn sn có, và nh đó,ătàiăsn ca ngân hàng s không b mt
giá. Kt qu là,ăngânăhàngăTrungăngăcóăth cng c nim tin  h thng ngân
hàngăvàătránhăđc nhng v rút tin  t tip theo hoc hiu ng lây lan.
Nhă vy viă cácă că ch hotă đng trên, chcă nngă NCVCCă khôngă nhng
không toăxungăđt mà còn mang tính b sung cho các mc tiêu ca chính sách
tin t và năđnh kinh t vămô.
1.2.3. Cácăđiu kinăliênăquanăđn tính hiu qu caăắNgi cho vay cui
cùng”.
18

1.2.3.1. Mô hình Thorton – Bagehot
Các hc thuytăđu tiên v NCVCC xut hin t đu th k XIX vi nhng

sc v thanh khon và thanh toán không th phân bit, th trng liên ngân hàng
càng tr nên hoàn toàn không hoàn ho.
1.2.3.2. Mô hình Freixas – Parigi - Rochet
Nhn thy nhng mt hn ch và nhng ý kin trái chiu v NCVCC ca các
hc thuyt c đin, các nhà nghiên cu hinăđi Xavier Freixas, Bruno M. Parigi,
Jean-CharlesăRochetăđưăthit lp mô hình hoàn toàn mi ch ra nhngăđiu kin áp
dng hiu qu NCVCC, xem xét nhng vnăđ v đngăcăca ch các ngân hàng
và s thiu hoàn ho ca th trng liên ngân hàng.
Mtăđng lc quan trng cho h tr thanh khon khn cp (Emegency liquidity
assistance)ălàăngnăchn ri ro h thng. Ri ro h thngăđc to nên t haiăđim
ni bt: mt mt là s lan truyn (contagion) và mt khác là ri ro v kinh t vă
mô. Có nhng tài liu lnăđ cp rng khi xyăraănguyăcălâyălan,ări ro v vic
nhng vnăđ ca nhng t chc tài chính cá nhân to ra mt khng hong tài
chính lan rng và ngmătácăđngăđn cung tin.ăin hình là nhng nghiên cu
gnăđâyăca Flannery (1996) v s lan truyn qua h thng thanh toán, Gorton và
Huang (2002b) v ngun gc caăngânăhàngătrungăngătrongăs liênăquanăđn
hong lon ngân hàng, Kaufman (1991) v tin trình phát trin trong lch s ca
chính sách NCVCC, Allen và Gale (2000).
Mô hình ca Freixas, Parigi and Rochet không bàn v nguyên nhân lây truyn
mà tp trung vào các khía cnh ca h tr thanh khon khn cp và nhngăđiu
kin kinh t vămôăchoăphépăNgânăhàngăNhàănc thc hin chcănngăNCVCCă
mt cách hiu qu nht.ăTrongămôăhìnhănày,ăngânăhàngăđi mt vi nhng cú sc
tm thi bt ngun t hai kh nng:ăt s rút tin ca nhngăngi gi thiu kiên
nhn (cú sc thanh khon) và t nhng d án dài hn riăroăcaoămàăngânăhàngăđưă
đuă tă(cúăsc mt kh nngăthanhătoán). Ngân hàng có th thuc 3 loi: thiu
thanh khon, mt kh nngăthanhătoán,ăhocăbìnhăthng. Tính mp m ca bng
20

cânăđi tài sn caăngânăhàngăgâyăkhóăkhnăchoăth trngăcngănhăcăquanăgiámă
sát trong vic phân bit rõ gia mt kh nngăthanhă toán,ă thiu thanh khon và

thôngătinănày,ădoăđóăcng c thêm k cng.ăNhăvy,ătrng hp k cngăth
trngăđnăthun s là khi không có giám sát riăroăđoăđc.
Nhng phát hin ca các nhà nghiên cu cho thy rng chcănngăNCVCCăph
thuc vào c nhng vnăđ v đngăcăca ngân hàng và nhngăđiu kin v kinh
t vămô.ăKhiăloi ri ro chính trên th trng là v giámăsátăngi vay tin, ví d
khi k cngăth trng không hiu qu, s khôngăcóălýădoănàoăđ cho ngân hàng
thiu thanh khon vay  mc lãi sutăbùă(penaltyărate);ădoăđóămt th trng liên
ngân hàng hoàn ho cho phép thc hin chcănngănàyămt cách hiu qu. Thay
vàoăđó,ănuănhări ro chính là kimătraăđ ngh vay vn, vic h tr thanh khon
gp s đc áp dng vi lãi sutăbùăđ ngnăcn nhng ngân hàng mt kh nngă
thanh toán vay tin;ădoăđóăth trng liên ngân hàng s khôngăđcăđm bo và
chcănngăNCVCCăthuc v NgânăhàngăNhàănc.ăKhiăđiu này xy ra, NCVCC
đánhăbtăvaiătròăuătiênăca bo him tin gi và cho vay da trên tài sn ngân
hàng.ăiu này xy ra trong thi k khng hong khi mà s chênh lch t giá trên
th trngăvayăliênăngânăhàngălàăquáăcao,ăvàăcngăcóăth xy ra dù t chc bo
him tin gi cu tr ngân hàng mt kh nngă thanhă toánă hayă cungă cp thanh
khon cho nhngăngânăhàngăđó,ămcădùăđiuăđóăs thng xyăraăhnătrongătrng
hp sau. Kt qu là, cu trúc hiu qu ca th trng liên ngân hàng ph thuc vào
loi riăroăđoăđcăchínhămàăngânăhàngăđangăđi mt (kim tra hoc giám sát).
Mô hình ca Freixas, Parigi và Rochet tp trung vào nhngăđng lc cho h tr
thanh khon khn cp và nghiên cu nhng điu kin v kinh t vămôăđ vic h
tr thanh khon khn cp caăngânăhàngătrungăngăcóăhiu qu.ăMôăhìnhăđc
tóm ttănhăsau:
Gi s nn kinh t có 3 mc thi gian (t = 0, 1, 2) khi nhng ngân hàng tiăđaă
hóa li nhun va ký hpăđng viăngi gi tinăđng thiăđuătăvàoămt d án
dài hn có ri ro. Ti thiăđim t = 0, vnăđcătngăcng,ălng tin giăđc
tp hp và vicăđuătăđc tin hành. Ti thiăđim t = 1, mt ngân hàng có th 
trong 3 trng thái, ký hiuăkă=ăS,ăL,ăN.ăTrongăđó,ăkă=ăS: ngânăhàngăđi mt vi cú