1

S dng kin th gây hng thú hc
tp lch s Vit Nam t 
ng trung hc ph n)
Use relevant knowledge to inspire learning the history of Vietnam from 1930 to 1945
in middle school (standard program)
 trang 112 tr. + Nguyn Th Nhung ng i hc Quc gia Hà Ni; i hc Giáo dc
Lu: Lý luy hc Lch s; Mã s: 60 14 10
Cán b ng dn khoa hc: GS.TS. Nguyn Th Côi
o v: 2012

Abstract. Tìm hiu lý lun ca các nhà giáo dc và giáo dc lch s v s dng kin thc
 gây hng thú hc tp lch s cho hc sinh trong các tài liu giáo dc, giáo dc
lch s và các tài liu lch s  tài. Nghiên cu thc tin vic dy hc lch
s nói chung và vic s dng kin thc liên môn nói riêng tng ph thông hin
nay, chng ging dy b môn, tình hình hng thú hc tp lch s ca hc sinh (trung
hc ph thông) THPT. Tìm hiu nsách giáo khoa) SGK lch s lp
12 - phn lch s Vit Nam t  la chn nhng ni dung cn và
có th s dng kin thc liên môn nhm gây hng thú hc tp cho hc sinh.Tin hành thc
nghim  mt l kim chng các bin phm.

Keywords: ng dy; Lch s; Kin thc liên môn; Hng thú hc tp

Content.

t Nam, giúp th h tr c sng và
hi nhp vi th gii.
Hich s  ng ph thông nói chung, l
nhii mi v ni dung vn. Tuy nhiên vn còn hn ch: nhiu ni dung
trùng lp  li và lp trên, ca nhiu môn hc khác nhau. Do vy, t c 2011  2012 B
Giáo dChun kin th và ng dn thc hiu chnh ni dung
dy hc môn lch s  m tính lôgic, tính thng nht gia các b môn, tránh nhng ni dung trùng
lp, góp phn khc phc tình trng quá ti trong ging dy, hc tng thi tu ki giáo
viên và hc sinh thc hin tt yêu ci m pháp dy hc, góp phn quan trng vào vic
nâng cao chng giáo dc trung hch s lu chnh,
i dung không dy hoc thêm. Nhng s t ra mt v
quan try hc ca giáo viên là phi có kin thc liên môn sâu rng, t chc
cho hc sinh có kh  dng kin thc ca các môn hc có liên quan vào hc tp lch s  tránh
s trùng lp, mt thi gian, giúp hi kin thc nh nhàng, sinng mà vng chc.
3

Thc t dy hc lch s  ng ph  khi
trim ti, nhiu giáo viên vu ht tm quan trng ca kin thc liên
 dng thích h góp phn nâng cao chng dy hc b môn. Xut phát
t nhn v: “Sử dụng kiến thức liên môn để gây hứng thú học tập
lịch sử Việt Nam từ năm 1930 đến năm 1945 ở trường trung học phổ thông (chương trình chuẩn)”. 2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
V s dng kin thc liên môn trong dy hc nói chung và trong dy hc lch s nói riêng
 cn trong các công trình giáo dc hc, giáo dc lch s. Trong quá trình nghiên cu,
p cn mt s tài lic thông qua tài liu dch, tài lic liên
n v s dng kin th
2.1. Tài liệu nước ngoài
2.1.1. Tài liu giáo dc hc

cu m[17, tr. 147].
I.Ia. Lécne trong cua hc sinh trong dy hc lch s cp
n mi liên h gia các tri thc:  ch nào nu tài liu cho phép, ch nào có nhng v gi
nhau thì kh c s d[9, tr. 149]. t kì tri thc lch s i
c thc hin nc s dng tng hp vi các tri thc khác nhau ca chúng. Cn
phi dn dn dy cho hc sinh hing ca các quan h  [9, tr. 177].
I.F. Kharlamôp trong cuc hc tp ca h 
rõ tác da vic vn dng kin thc các môn hVic giáo viên có kh c
mi liên h gia các v mà các nhà bác hu vc  nhà
ng thuc mt môn hc sinh nim hc bii vi vic hc tp
tài liu mi [11, tr. 102].
V nguyên tc liên  cp trong cu. Các
tác gi M.Alêcxêep, Ônhisúc cho rVic s dng rng rãi các môn h bng
cho hc sinh các th thu góp phn thc hin mt trong nhng yêu
cu quan trng nht ca lí lun dy hc là xác lp các mi liên h cht ch gia các b môn trong
dy h[ 15, tr. 100].
Tác gi t lên lng ph
t coi trng mi liên h gia các b môn  vai trò to ln v mt này là h thng
công tác liên h ha các giáo viên các b môn khác nhau  tc là mi liên h gia các b
môn
2.2. Các công trình nghiên cứu trong nước
Thng nht vm lý lun trên, rt nhiu tài liu ca các nhà giáo dc hc Vit
a vic s dng kin thc liên môn trong dy hc lch s.
5

Hà Th Ngt trong cuc ht cách khái quát nh
 v a vic s dng kin thc liên môn: Tic th gii
quan cho hc bic khai thác trong mi liên h gia các môn hc. Các mi liên h gia
các môn hc, phn ánh bn cht bin chng ca nhn thc khoa hc, giúp xem xét mt s vt hay
mt hing t nhim khác nhau [19, tr. 123].

cn v s dc liên môn   khác nhau. Tuy
 cp toàn din vic s dng kin thc liên môn trong dy
hc phn lch s Vit Nam t ch s ln). Kt
qu nghiên cu ca các nhà khoa h trên là nhng gi m quý báu v lý lu
bin pháp s dng kin th tài.
3. Đối tƣợng nghiên cứu
ng nghiên cu c tài là quá trình s dng kin thc liên môn trong dy hc lch s
Vit Nam t   n).
4. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
4.1. Mục đích của đề tài là:
 tìm hiu nhng v lí lun v kin th khnh rõ vai trò - ý
a kin thc liên môn trong dy hc lch s 
ng THPT nhm gây hng thú hc tp cho h nh nhng kin thc
liên môn có liên quan cn s dng trong dy hc lch s Vit Nam t 
ng th xut các bin m s dng kin thc liên
 to hng thú hc tp cho hc sinh trong dy hn lch s này.

4.2. Nhiệm vụ:
 c m tài tp trung gii quyt các nhim v c th sau:
- Tìm hiu lý lun ca các nhà giáo dc và giáo dc lch s v s dng kin th
gây hng thú hc tp lch s cho hc sinh trong các tài liu giáo dc, giáo dc lch s và các tài liu
lch s  tài.
- Tìm hiu thc tin vic dy hc lch s nói chung và vic s dng
kin thc liên môn nói riêng tng ph thông hin nay, chng ging dy b môn, tình
hình hng thú hc tp lch s ca hc sinh THPT.
- Tìm hiu nch s lp 12 - phn lch s Vit Nam t 
 la chn nhng ni dung cn và có th s dng kin thc liên môn nhm gây hng
thú hc tp cho hc sinh.
- Tin hành thc nghim  mt l kim chng các bi xut
trong lu t lun khoa hc.

6. Giới hạn và phạm vi của đề tài
Do u kin thi gian hn ch  bn thân có h tài  sâu tìm hiu
tt c kin thc liên môn có liên quan ti lch s Vit Nam t  tp
chung vào kin thc mt s môn gn lch s a lí, Chính tr xut các
bin pháp s dng kin thc liên môn trong các bài ni khóa.
7. Giả thuyết khoa học của đề tài
8

Nu vn dng các bin pháp s dng kin th tài nêu ra thì s
gây hng thú cho hc sinh trong hc tp lch s, góp phn nâng cao hiu qu dy hc b môn 
ng THPT.
8. Đóng góp của đề tài
Lu có nhn sau:
-  tài kha vic s dng kin thc liên môn trong dy hc
lch s  gây hng thú hc tp cho hc sinh.
-  tài s góp phc trng vic dy hc và s dng kin thc
liên môn trong dy hc lch s  ng ph thông.
- c ni dung kin tha lí, chính tr cn và có
th s dng trong dy hc lch s Vit Nam t  
trình chung th xut các bin pháp s dng kin thc liên môn nhm gây hng thú hc tp
lch s cho hc sinh.
9. Ý nghĩa của đề tài
9.1. Ý nghĩa khoa học
 tài góp phn làm phong phú thêm lí lun v y hc lch s nói chung và
bin pháp s dng kin thc liên môn trong dy hc lch s nói riêng nhm
gây hng thú hc tp cho hc sinh t u qu dy hc b môn.
9.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kt qu nghiên cu c tài giúp bng nghip vn dng vào dy hc lch s 
ng ph  nâng cao hiu qu dy hc b môn.
10. Cấu trúc luận văn

ng hóa,  , 













, 




 i giáo viên phc hng thú, khin các
em t tin, say mê nghiên c
















 , 










, 













gian và không gian nhnh vì vy thi gian là rt quan trng cho vic nghiên cu lch s a
m xy ra s kit quan trng.
- Mi quan h gia Chính tr và Lch s
S hc là nn tng ca tri thc công dân, lch s rt gn vi chính trc. S
hc phc v chính tr. Hc lch s quá kh giúp cho hc sinh nhn thn thng li
ch  y tin hành giáo dng hc sng xã
hi ch 
Vi mi quan h y kin tha lí, chính tr không th tách ri
môn Lch s.
1.1.3. Vai trò và ý nghĩa của việc sử dụng kiến thức liên môn để gây hứng thú học tập cho học
sinh THPT trong dạy học lịch sử
1.1.3.1. Vai trò:
S dng kin thc liên môn là mt nguyên tc cn tuân th trong dy hc  ng ph thông
nói chung và môn lch s nói riêng.
S dng kin th c coi là mt ngun kin thc quan trng không th thiu
trong dy hc lch s c s du tham kho.
11

Mt khác, s dng kin thc liên môn còn là bii my hc nói
chung và dy hc lch s nói riêng. Nu s dng tt kin thc liên môn và gây hng thú hc tp cho
hc sinh s góp phn nâng cao hiu qu dy hc lch s.

- V mng: s dng kin thc liên môn m bc tính toàn vn ca kin thc
 s dng kin thc các môn hc li. Kin thc liên môn còn giúp hc sinh
c nhng l hng kin thc khi hc tách ri các môn hc. Nh c sâu sc
kin thc lch s c hng thú hc tp cho hc sinh.
- V  















.
- V mt giáo dc: B 


















 : vui, , , 

, 




.
1.2. Cơ sở thực tiễn
 hiu rõ thc tin s dng kin thc liên môn trong dy hc lch s nhm gây hng thú hc
tp cho hu tra thc t  






ch Tht, THPT Phùng Khc Khoan. 


,  , 

. 








s dng kin thc liên môn. Tuy nhiên, có 22% giáo viên có nhn th ng khi
12

s dng kin thc liên môn là yêu cu hc sinh nh và vn dng kin thc vào hc tp lch
si v dng kin thc liên môn thì có tt h
pháp vào ging dy lch s ng
t t quan tân vii mng dy lch s.
1.2.2. Về phía học sinh
1.2.2.1. M yêu thích môn lch s ca hc sinh
u tra hc sinh và c kt qu  có 5% s hc sinh
thích hc môn lch s nht, có 19% s hc sinh thi vào khi C và có 30% s hc sinh có tinh thn
 hc lch s.
Có 66 % các em hc sinh tr li là thích hc lch s  có khong 19% hc sinh có
nguyn vng thi vào khi C.
Bên cn còn 11 % s hc sinh không thích hc lch s. , 








. 







phong trào cách mng 1930  1935, phong trào dân ch 1936  u tranh gii
phóng dân tc 1939      n thng li hoàn toàn. Cách
m ra k nguyên mi cho lch s dân tc.

2.1.1.2. M
Hc tn lch s này yêu cu hc:
- V mng: yêu cu hc sinh bit và hiu v hoàn cnh th gi
n cách mng Vit Nam và 3 

 n ca cách mng Vit Nam: 




1930 - 1935, 



 1936 - 1939, 

 i phóng dân t

















 ic vi tài liu lch s, s
d dùng trc quan và s dng kin thc liên môn.
- V mt giáo dc: bng nim t hào v s nghiu tranh cng, ca dân tc, 
 c, 







 , 

, 

, 









 n
sang hình th







 , 
bình, .
- T 1945: 









 , ,
c s i ca tình hình th ging
ch o cách mng Vit Nam qua Hi ngh Ban Chc bit
là Hi ngh n th  cao nhim v gii phóng dân tu.
ng thng ta tích cc chun b v mi mt cho tng khm 1945.


 1945, 

. 





, 



















 . 




6. Hi cu qu a, B t Nam - mc 4a.II.
7. L thành li Vit Nam tuyên truyn gii phóng quân - mc 4.II.
8. Khu gii phóng Vit Bc thành lp - mc 2.III.
9. Khng khn bin cách mng tháng Tám - mc 3b.III
10. Chính ph lâm thc Vit Nam Dân ch Cc lp - mc IV.
nh kin thc các môn có liên quan có th s dng trong dy hc lch s Vit Nam giai
n 1930- 1945
- Kin thc v c:
Nhi n thc ph  , Tam Lang, Nguyn Công Hoan, Ngô Tt
T kích, châm bim các t nn xã hi, bn quan lng hào phong kin sâu mt.
T ca Ngô Tt T, , 



 ca Nguyn
Công Hoan, 



  , 

, 



  
phong trào Xô vit Ngh a tr ca Thch Lam,  i t  ca Nguyn Tuân,
  ca T H



năng lực tư duy và kĩ năng thực hành bộ môn cho học sinh.
2.2.4. Sử dụng kiến thức liên môn phải đảm bảo tính vừa sức đối với học sinh
2.2.5. Sử dụng kiến thức liên môn phải linh hoạt, sáng tạo, tùy thuộc vào yêu cầu kiến thức của bài
2.3. Một số biện pháp sử dụng kiến thức liên môn để gây hứng thú học tập lịch sử Việt Nam từ
năm 1930 đến năm 1945 ở lớp 12 trƣờng THPT (chƣơng trình chuẩn)
2.3.1. Sử dụng kiến thức văn học để tạo hứng thú học tập lịch sử cho học sinh
2.3.1.1. S dng kin thc kt hp vi kin thc lch s  to bing lch s cho hc sinh
2.3.1.2. S dng kin thc góp phn c th hóa s kin lch s
2.3.1.3. S dng kin th gii thích mt s kin, hing lch s.
2.3.2. Sử dụng kiến thức địa lí nhằm cụ thể hóa không gian lịch sử
2.3.2.1. S dng kin tha lí kt hp vi nhm c th hóa không gian lch s
2.3.2.2. S dng kin tha lí nhm gii thích s kin, hing lch s
2.3.3. Sử dụng kiến thức chính trị kết hợp với trao đổi đàm thoại giúp học sinh hiểu rõ chủ
trương chính sách của Đảng
2.3.4. Sử dụng kiến thức liên môn kết hợp với các phương tiện kĩ thuật để gây hứng thú học tập
lịch sử cho học sinh
2.3.5. Sử dụng kiến thức liên môn để củng cố, kiểm tra, đánh giá, kiến thức của học sinh
2.4. Thực nghiệm sƣ phạm
16

2.4.1. Mục đích thực nghiệm
Thc nghi kim nghim trong thc t nhng d kin và nhng bin pháp s dng
kin thc liên môn nhm gây hng thú hc tp cho hc sinh qua dy hc phn lch s Vit Nam t
1930- 1945  n).
 ng và phm vi nghiên cu c tài, chúng tôi tin hành thc nghim 
hai l- Thch Tht - Hà Ni. Thi gian thc nghim vào

2.4.2. Nội dung thực nghiệm
 bài thc nghit kt qu cao, khnh thc cht, trung thc tính kh thi c tài,
chúng tôi tin hành thc nghim  ng


S HS
Kt qu thc nghim
Gii
Khá
Trung bình
Yu  Kém
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
12 A
1
45
7
16
23
51
14
31
1
2
12 A
5

45

1,6
12 A
5

246
45
5,5
m trung bình ca lp thc nghim/hc sinh, còn li chm/hc
sinhm trung bình ca lp thc nghii chm/hu này mt
ln na khnh gi thuy
y, chng dy hc  lp thc nghii chng, hc sinh  lp
thc nghim nm vng kin thi chng.
 lp thc nghim không khí hc tp rt sôi ni, các em tích cc s dng kin thc ca các
 gii thích, chng minh các s kin lch s. Các em  lp thc nghi
biu, xây dng bài, tip thu bài nhanh và hiu bài sâu sc li vi lp thc nghim,  li
chng và ghi chép. Các em tham gia xây dng bài mt cách chiu l,
không khí lp hc bun t, nng n dn ti hiu qu gi hc không cao.
18

Qua thc t cho thy, vic s dng kin thc liên môn trong dy hc lch s  gây hng thú
hc tp cho hc sinh  ng ph u cn thit bi nó mang li hiu qu cao trong dy hc.
Kt qu thc nghim chng t rng, khi s dng kin th gây hng thú cho hc
sinh trong dy hc lch s  ng ph trong lu i hiu qu cao trong vic
giúp hi kin thc.
 áp dng các bin pháp s dng kin thc liên môn mà lu xut, chúng tôi
n hành thc nghim s u qu và tính kh thi c tài. Kt qu c
cho thy: chng hc tp ca lp thc nghii chnh gi
thuyt khoa hc c 

KẾT LUẬN

 cn thi phân tích hoàn ca lí giúp hc sinh hiu rõ nguyên nhân, din bin
ca các cuc kha các chin dch. Hoi vn lch s quan trng cn trích
d các em tham kho.
i vi cp qun lí:  gây hng thú hc tp lch s cho hc sinh, các cp qu
ca: trang b  n dy hc, có phòng hc b  tu kin
thun li cho giáo viên và hc sinh trong quá trình dy  hc. Cn có thêm nhng tài ling dn
giáo viên cách s dng kin thng dy lch s.
i vi giáo viên: cn phi nghiên cc có liên
n lch s  có k hoch s dng kin thc liên môn phù hp vi hc sinh; phi tâm huyt
vi ngh mc nhng bài ging hay, hp dc hng thú hc tp cho hc sinh.

References.
1. A.P.P. Rimacôpxki (1978), c sách. Nxb Giáo dc.
2. Nguyễn Thị Côi (2008), ng, bin pháp nâng cao hiu qu dy hc lch s  ng
trung hc ph thôngi hm, Hà Ni.
3. G.I. Sukina (1973), V hng thú nhn thc trong giáo dc hc. Bn vit tay, Tài liu dch ca
T i hm Hà Ni.
4. Gielle O. Martin – Kniep (2011), i m tr i giáo viên gii. Nxb Giáo dc
Vit Nam.
5. Phạm Xuân Hằng  hc- mt khoa hoc, mt thc trTp chí nghiên cu lch s
(5), tr. 20 - 23.
6. Quang Hùng, Minh Nguyệt (2007), T n Ting Vit. Nxb t n Bách Khoa, Hà Ni, 2007.
7. Đặng Thành Hƣng (2002), Dy hc hii- lí lun, biti hc Quc gia,
Hà Ni.
8. I.A. Cai- rốp (tng ch biên), N.K.Gôn- sa- rốp, B.P.Ét- si- pốp (1959), Giáo dc hc, Tp 1,
i hc Vit Nam. Nxb Giáo dc Hà Ni.
20

9. I. Ia. Lécne (1968), Bài tp nhn thc trong dy hc lch sn khoa hc
giáo dc, Nguych.