HUTECH

1
KHC PHC RI RO CA NHÀ U T CÁ NHÂN TI TH TRNG
CHNG KHOÁN VIT NAM (SÀN TP.HCM)

OVERCOMING THE RISK OF INDIVIDUAL INVESTORS IN VIETNAM
SECURITIES MARKET (HCMC STOCK EXCHANGE FLOOR) Phan Vn Tân, TS. Li Tin Dnh

Trng i Hc K Thut Công Ngh TP.HCM, Vit Nam
Trng i Hc Kinh T TP.HCM
TÓM TT

- Bài nghiên cu này nghiên cu Khc phc ri ro ca nhà đu t cá nhân ti th trng chng khoán
Vit Nam (sàn TP. HCM).
- Phân tích chin lc và tâm lý by đàn trong đu t chng khoán  Vit Nam (sàn TP.HCM). Phân
tích ri ro trong đu t trên th trng chng khoán. Nêu ra nhng nguyên nhân tác đng ri ro trong đu t
trên th trng chng khoán. Tin hành phân tích nhân t, tìm mc đ nh hng ri ro ca tn
g nhân t trong
đu t chng khoán ca nhà đu t cá nhân ti th trng chng khoán Vit Nam (sàn TP. HCM). ABSTRACT
ti TTCK Vit Nam (Sàn Tp.
HCM). Nht là giai đon t nm 2007- đn
nay. Xut phát t thc tin đó, bn thân chn
đ tài: Khc phc ri ro ca nhà đu t cá
HUTECH

2
nhân ti th trng chng khoán Vit Nam
(sàn Tp.HCM).
- Mc tiêu nghiên cu: Nghiên cu
hành vi nhà đu t trên th trng chng
khoán. Phân tích các nhân t ri ro, tìm nhân
t ri ro nào là nh hng nht đi vi nhà
đu t cá nhân.
- D liu: Thi gian s liu đc ly
t nm 2007 – đn nay. D liu th cp ly s
liu khp lnh th trng, t các công ty
niêm
yt…D liu s cp kho sát 169 nhà đu t.
- Phng pháp nghiên cu: S dng
các phng pháp kho sát, thng kê, mô t, so
sánh, phân tích và kt hp s liu t thc t
trên th trng, s dng bng biu, đ th làm
r mô hình ri ro. Công c s dng là phn
mm thng kê SPSS.

2.NI DUNG

+ Bng câu hi đc thit k kho
sát nhà đu t cá nhân và nhà đu t có t

là h chn chin lc đu t dài hn, chim
20,7%.
Nhn xét: Các nhà đu t ch yu đu
t ngn hn, hn 5
0% chn đu t ngn hn.

HUTECH

3
3.2. Hành vi by đàn ca nhà đu t t kt qu kho sát

Bng 2. Chy tng s SPSS Mua bán CP ch ph thuc vào din bin th trng
Mua ban theo thi truong
Frequency Percent Valid Percent Cumulative Percent
Valid Co 63 37.3 37.3 37.3
Khong 106 62.7 62.7 100.0
Total 169 100.0 100.0

- Khi hi “ Anh/ ch có đt lnh mua
(bán) chng khoán, khi trên bng đin t xut
hin hàng lot lnh mua (bán) đi vi c
phiu mà anh ch đang nm gi không, dù
không có thông tin gì mi v c phiu đó xut
hin trên th trng ?”.
Thì có ti 37,3% nhà đu t tr li có
Nhn xét: Nhiu nhà đu t
thng ch quan tâm ti hành đng ca
nhng ngi khác trên th trng đ quyt
đnh theo.


tha điu kin đ phân tích nhân t có ý ngha.
Loi bin c12.10 và c12.24 , đ đt đc các
nhân t tha mãn điu kin có trng s nhân t
(factor loading) ln hn 0.5.

KMO and Bartlett's Test
a

Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy. .847
Bartlett's Test of Sphericity Approx. Chi-Square 2.164E3
df 378
Sig. .000

HUTECH

4
Phân tích nhân t sau khi loi 2 bin ( không đ đ tin cy)
+ Sig < 0,05 và KMO = 0,83 > 0,6
tha điu kin đ phân tích nhân t có ý ngha.
Sau khi s dng phng pháp phân tích nhân
t c bn và tin hành xoay nhân t, 6 nhân t
đc rút ra t nhóm 28 câu hi ban đu (có 2
câu hi vi trng s nhân t factor loading nh
hn 0,5 đã b loi). Bng 3. Rotated Comnent Matrix (Ma trn xoay nhân t )
Rotated Component Matrix
a

3.3.3. t tên nhân t HUTECH

5

Bng 4. t tên các nhân t
Nhân t Tính đim s nhân t Tên nhân t
B1 (c12.1; c12.2; c12.3; c12.4; c12.5) Th trng
B2 (c12.6; c12.7; c1213; c12.14) Thông tin
B3 (c12.8; c12.9; c12.11; c12.12) Kinh doanh
B4 (c12.15; c12.16; c12.17; c12.18; c12.19) Pháp lut
B5 (c12.20; c12.21; c12.22; c12.23) Khách quan
B6 (c12.25; 12.26; c12.27; c12.28) V mô 3.3.4. Kim đnh đ tin cy thang đo cho tng nhân t Reliability Statistics
Cronbach's Alpha N of Items
.753 5

Item-Total Statistics
Scale Mean if
Item Deleted
Scale Variance
HUTECH

6
3.3.6. V đ th mc đ nh hng ca các nhân t

3.625
3.754 3.755
3.805
3.835
4.154
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7
3.8
3.9
4
4.1
4.2
Kinh doanh Phap luat Vi mo Khach quan Thong tin Thi truong

Hình 2.  nh hng ca các nhân t ti ri ro ca NT cá nhân trên TTCK
4. Kt lun


- Nhân t V mô (đin tng, t giá
thay đi …).
- Tip theo là nhân t Pháp lut và
cui cùng là nhân t Kinh doanh ca doanh
nghip nh hng ít nht trong các nhân t
trên

TÀI LIU T
HAM KHO

1. TS. ào Lê Minh (2002),“Nhng vn đ cn
bn v chng khoán và th trng chng khoán“
NXB Chính tr quc gia.
2. TS. Lý Vinh Quang (2006),“Chng khoán và
phân tích đu t chng khoán“ NXB Thng kê.
3. TS. ào Lê Minh (2003), “Phân tích và đu t
chng khoán“ NXB Chính tr quc gia.
4. PGS. TS. Bùi Kim Yn (2007),“Phân tích và
HUTECH

7
đu t chng khoán“ NXB Thng kê.
5. Mnh Yên (2007), “Hn ch nhng ri ro
trong đu t kinh doanh chng khoán“ NXB Lao
đng xã hi.
6. Nguyn Minh Trí, Nguyn Th Anh Th
(2007),“u t chng khoán“ NXB Lao đng xã
hi.
7. V Ngc Hin (2000), “Phòng tránh ri ro
trong đu t chng khoán“ NXB Thanh Niên.

HNG DN KHOA HC: TS. LI TIN DNH

HUTECH
CÔNG TRÌNH C HOÀN THÀNH TI
TRNG I HC K THUT CÔNG NGH TP. HCM
Cán b hng dn khoa hc : TS. Li Tin Dnh .…………………………. .
(Ghi rõ h, tên, hc hàm, hc v và ch ký)

Cán b chm nhn xét 1 : PGS.TS. Phc Minh Hip….……….…………
(Ghi rõ h, tên, hc hàm, hc v và ch ký)

Cán b chm nhn xét 2 : PGS.TS. ng Th Thanh Phng……….…….
(Ghi rõ h, tên, hc hàm, hc v và ch ký)

Lun vn Thc s đc bo v ti Trng i hc K thut Công ngh
TP.
HCM ngày 18 tháng 04 nm 2012

Thành phn Hi đng đánh giá Lun vn Thc s gm:
(Ghi rõ h, tên, hc hàm, hc v ca Hi đng chm bo v Lun vn Thc s)

1. TS. Lu Thanh Tâm
2. PGS.TS. Phc Minh Hip
3. PGS.TS. ng Th Thanh Phng
4. TS. Phan M Hnh
5. TS. Trn Anh Dng


nhân t nh hng đn ri ro
ca nhà đu t cá nhân trên th trng chng khoán (sàn TP.HCM).
Ni dung:
Chng 1: C s lý lun v đu t chng khoán và ri ro trong đu t chng khoán.
Chng 2: Phân tích ri ro nhà đu t cá nhân ti sàn giao dch TP.HCM.
Chng 3:
Gii pháp khc phc ri ro nhà đu t cá nhân trên th trng chng khoán.
Kt lun.
III- NGÀY GIAO NHIM V: 15/09/2011
IV- NGÀY HOÀN THÀNH NHIM V: 15/03/2012
V- CÁN B HNG DN: (Ghi rõ hc hàm, hc v, h, tên)
TS. LI TIN DNH
CÁN B HNG DN KHOA QUN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(H tên và ch ký) (H tên và ch ký)

HUTECH
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Các s liu, kt qu
nêu trong Lun vn là trung thc và cha tng đc ai công b trong bt k công trình
nào khác.
Tôi xin cam đoan rng mi s giúp đ cho vic thc hin Lun vn này đã đc
cm n và các thông tin trích dn trong Lun vn đã đc ch rõ ngun gc.

Hc viên thc hin Lun vn
(Ký và ghi rõ h tên)
PHAN VN TÂN



Xin chân thành cm n! Tp. HCM, ngày 10 tháng 03 nm 2012
PHAN VN TÂN

HUTECHTÓM TT

Lun vn đc thc hin t tháng 09 nm 2011, và kt thúc vào tháng 03 nm 2012.
 tài nghiên cu Khc phc ri ro ca nhà đu t cá nhân ti th trng chng khoán Vit
Nam (sàn TP. HCM).
Chng 1: C s lý lun. Nêu các đnh ngha v chng khoán, ri ro. Gii thiu th
trng chng khoán Vit Nam. Th trng OTC. Th trng chng khoán tp trung. Các
đnh ngha v ri ro. Kt qu kho sát và gii thiu phn mm ph
ân tích.
Chng 2 : Phân tích thc trng th trng chng khoán ti Vit Nam. Nêu lch s ra
đi và phát trin th trng chng khoán Vit Nam. Phân tích ri ro trong đu t trên th
trng chng khoán. Nêu ra nhng nguyên nhân tác đng ri ro trong đu t trên th trng
chng khoán. Tin hành phân tích nhân t ri ro trong đu t chng khoán.
Chng 3: Gii pháp và nâng cao hiu qu. Gii pháp v mô, gii pháp vi mô, gii

become an effective capital mobilization channel for socio-economic development of the
country. HUTECH
MC LC

DANH MC CÁC T VIT TT i
DANH MC CÁC BNG ii
DANH MC CÁC  TH iii
LI M U iv
CHNG 1: C S LÝ LUN V U T CHNG KHOÁN VÀ RI RO TRONG
U T CHNG KHOÁN………………………………………………1
1.1. u t chng khoán là gì? 1
1.1.1. Khái nim 1
1.1.2. Mc đích đu t chng khoán 1
1.1.3. c đim ca đu t chng khoán 2
1.1.4. Các hình thc đu t chng khoán 2
1.1.5. Nhà đu t cá nhân
3
1.1.5.1. Khái nim 3
1.1.5.2 c đim ca nhà đu t chng khoán cá nhân 3
1.2. Chng khoán 3
1.2.1. C phiu 3
1.2.1.1. Khái nim 3
1.2.1.2. Li tc 3
1.2.1.3.Các yu t nh hng đn giá c phiu 4
1.2.1.4. Phân loi c phiu 4
1. 2.2. Trái phiu 5
1.2.2.1. Khái nim 5

n cu nhà đu t cá
nhân 20
1.5.1. S liu kho sát 21
1.5.2. Phn mm kim đnh 21
1.5.3. Ý ngha ca kim đnh phân tích nhân t 21
KT LUN CHNG 1 22
CHNG 2: PHÂN TÍCH RI RO NHÀ U T CÁ NHÂN TI SÀN GIAO DCH
TP.HCM……………………………………………………………………………….23
HUTECH
2.1. Lch s ra đi và phát trin th trng chng khoán Vit Nam 23
2.1.1. Din bin th trng t nm 2000 đn 2005 23
2.1.2. Din bin th trng t nm 2006 đn 2011 25
2.2. Thc trng nhà đu t cá nhân trên th trng chng khoán 29
2.2.1. S lng tài khon ca nhà đu t 29
2.2.2. Các c phiu nhà đu t cá nhân quan tâm nhiu nht hin nay 30
2.2.2.1. C phiu có đ cung cu bin đng mnh nht hin nay
30
2.2.2.2. Các loi chng khoán có tính thanh khon cao hin nay 32
2.2.3. Th trng chng khoán nào nhà đu t quan tâm nht 33
2.3. Phân tích ri ro nhà đu t cá nhân gp phi trong đu t chng khoán 33
2.3.1. Ri ro phát sinh t bn thân nhà đu t cá nhân 33
2.3.2. Tin đn 34
2.3.3. To cung cu gi to 35
2.3.4. Mua bán ni gián 35
2.3.5. Bán khng 35
2.3.6. Cht lng kim toán không cao 36
2.3.7. i lái 36
2.3.8. Công b thông tin tùy tin 37
2.3.9. Phát hành 37
2.4. Kim đnh các nhân t tác đng đn ri ro đu t chng khoá

3.2.1.2. Xác lp nguyên tc đu t 56
3.2.1.3. Không mua c phiu đã quá nóng hay mua theo đám đông. 57
3.2.1.4. Xác đnh giá tr tht ca c phiu 58
3.2.1.5. Làm ch s hu công ty nu đ ngun lc 58
3.2.2. i vi công ty chng khoán
59
3.2.2.1. Nâng cao đo đc ngh nghip 59
3.2.2.2. Chn chnh mt s hot đng ca công ty chng khoán 59
3.2.2.3. Phát huy hiu qu t vn vì li ích ca nhà đu t cá nhân 60
3.2.3. Gii pháp chung cho th trng 60
3.2.3.1. y mnh CPH 60
3.2.3.2. Khuyn khích các CTCP niêm yt trên TTCK. 61
HUTECH
3.2.3.3. Khuyn khích DN có VT nc ngoài chuyn đi thành CTCP và
niêm yt trên TTCK. 61
3.2.3.4. Minh bch hoá thông tin 62
3.3. T kt qu kim đnh trong chng 2 đa ra gii pháp cho tng nhân t 64
3.3.1. Nhân t th trng 64
3.3.2. Nhân t thông tin 64
3.3.3. Nhân t khách quan 65
3.3.4. Nhân t v mô 66
3.3.5. Nhân t pháp lut 66
3.3.6. Nhân t kinh doanh 67
3.4. Gii pháp khác 67
3.4.1. Phát trin hp đng quyn chn (Options) chng khoán 67
3.4.2. Sm đa ra quy đnh gim ngày T 68
KT LUN CHNG 3 69
KT LUN VÀ KIN NGH
70
1. Kt lun 70

HUTECH
ii

DANH MC CÁC BNG

Bng 1.1 Kt qu kho sát thng kê 20
Bng 2.1 Mi CP tng mnh rên sàn TP.HCM trong đu tháng 02 nm 2012 30
Bng 2.2 Mi CP gim mnh rên sàn TP.HCM trong đu tháng 02 nm 2012 31
Bng 2.3 Thng kê thanh khon CP t 22/02/2012 - 06/03/2012 32
Bng 2.4 Chy tng s SPSS Mua bán CP ph thuc vào din bin th trng 42
Bng 2.5 Chy tng s SPSS Mua bán theo din bin CP Blue chips 43
Bng 2.6 Chy tng s SPSS Mua CP theo đám đông 44
Bng 2.7 Rotated Comnent Matrix (Ma trn xoay nhân t) 46
Bng 2.
8 t tên các nhân t 47
Bng 2.9 im s các nhân t (Descriptives) 49
Hình 2.9 Vn đu t 40
Hình 2.10 Chin lc đu t 41
Hình 2.11 T sut sinh li trung bình 42
Hình 2.12. Mc đ nh hng ri ro ca các nhân t ti kt qu kinh doanh ca nhà đu t
cá nhân
50

HUTECH
iv

3. i tng và phm vi nghiên cu
- Nghiên cu hành vi by đàn ca nhà đu t cá nhân trên th trng chng khoán
Vit Nam (sàn TP.HCM).
HUTECH
v

- Nghiên cu nhân t nh hng ri ro cho nhà đu t cá nhân trên th trng chng
khoán.
- Phm vi nghiên cu: Nhà đu t cá nhân trên sàn giao giao dch Tp.HCM.  tài
không đi sâu vào nghiên cu ri ro nhà đu t có t chc và qu đu t.
- Thi gian s liu đc ly: T nm 2007 – đn nay.
4. Phng pháp nghiên cu
- Lun vn s dng các phng pháp kho sát, thng kê, mô t, so sánh, phân tích
và kt hp s liu t thc t trên th trng, s dng bng biu, đ th làm r m
ô hình ri
ro.
+ D liu
- D liu th cp: S liu khp lnh th trng, t các công ty niêm yt…
- D liu s cp: S dng trong phân tích yu t ri ro chính, là kt qu kho sát 169
nhà đu t. Nhm phân tích nhân t nh hng nh th nào ti ri ro ca nhà đu t cá
nhâ
n trên th trng.
+ Công c s dng: Phn mm thng kê SPSS.
5. Ý ngha thc tin ca đ tài
- Lun vn nghiên cu thc nghin ti th trng Vit Nam trên góc đ ri ro ca
nhà đu t cá nhân. Nghiên cu chin lc đu t, tâm lý by đàn và tìm nhân t nh
hng ri ro ca nhà đu t cá nhân trên th trng Vit Nam (sàn Tp.HCM) bng phng
phá
p kho sát, thng kê, phân tích đnh lng. Dùng phn mm SPSS.
- Xây dng các gii pháp hn ch ri ro gm: Gii pháp v mô, gii pháp vi mô, gii

hình thc nh gp vn kinh doanh hoc thc hin các hp đng hp tác kinh doanh.
+ u t gián tip là hình thc đu t mà ch đu t không trc tip tham
gia điu hành hot đng ca đi tng
mà h b vn đu t, đc thc hin di
các hình thc nh đu t chng khoán hoc cho vay đu t đi vi các t chc kinh
t.
u t chng khoán là mt trong nhng hình thc đu t gián tip ca nhà
đu t vào các doanh nghip,  đó ch đu t b vn đ mua các chng khoán (c
phiu, trái phiu) ca doanh nghip đang lu hành t
rên th trng chng khoán
nhm đt đc nhng li ích nht đnh.
1.1.2. Mc đích đu t chng khoán
- Trc ht là nhm thu đc li nhun t s tin đã b ra đu t. Phn li
nhun này đc hình thành t li tc chng khoán mà ch doanh nghip tr cho
ngi đu t theo quy đnh và phn chênh lch
giá chng khoán khi h chuyn
nhng quyn s hu chng khoán trên th trng.

Trích đoạn G ii pháp chung cho th tr ng Minh b ch hoá thông tin Nhâ nt thông tin Nhân tv mô

---