Th.S Nguyễn Minh Khang
1

HỘI SINH VẬT CẢNH TP. HỒ CHÍ MINH
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU – KHOA HỌC – DỊCH VỤ - SINH
VẬT CẢNH TP.HCM HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT
TRỒNG NẤM RƠM

Thạc Sỹ Nguyễn Minh khang

Th.S Nguyễn Minh Khang
2Tp.HCM, 09/2009.
Th.S Nguyễn Minh Khang

Th.S Nguyễn Minh Khang
4

- Mùn cưa: các loại mùn cưa gổ mền, không có tinh dầu. phơi khô hoặc tận
dụng mùn cưa đã sử dụng trồng nấm mèo và nấm bào ngư để trồng nấm rơm lại.
- Các loại phụ gia: phân vô cơ, phân hữu cơ, cám bắp, vôi…
2.2.2. MEO GIỐNG
Muốn trồng nấm có năng suất cao, nên đặt meo ở nơi có tín nhiệm. Không lấy meo
nhiều nguồn không rõ nguồn gốc. Meo tốt phải đảm bảo các chỉ tiêu sau:
+ Không bị nhiễm bệnh: Chai meo hạt hoặc bịch meo cọng có các sợi nấm mọc
đều từ trên xuống dưới, không có khoan, đốm đen, xanh, vàng mà chỉ có màu trăng
của tơ hoặc có lốm đốm màu nâu đỏ, nâu hồng của hậu bào tử.
+ Gíông có mùi thơm dễ chịu: Nếu có mùi chua khó chịu là giống đã bị nhiễm
vi khuẩn, nấm dại.
+ Gíông không quá già hoặc quá non: Lúc chuẩn bị cấy meo phai coi ngày cấy
ghi trên chai. Nếu quá 2 tuần là meo hơi già, meo già có mô sẹo hay cây nấm mọc
trong chai. Màu chai giống chuyển sang vàng, nâu đen là giống quá già. Nếu giống
chưa ăn kín đáy chai hoặc bịch nylong là giống còn non.
Nên sử dụng giống đã ăn kín hết đáy chai/túi sau 3 – 4 ngày. Muốn để lâu phải bảo
quản ở nhiệt độ lạnh 4 – 8 độ kéo dài 30 – 50 ngày.
+ Vận chuyển giống: Vận chuyển giống phải nhẹ nhành, tránh va chạm mạnh,
dựng đứng chai giống nút bông quay lên phía trên. Về nhà không để meo ở nơi quá
nóng hoặc quá nắng, không làm tuột nút bông ra ngoài. Ngoài ra không đề meo nơi
có nhiều thuốc BVTV, nên để nơi sạch sẽ, thoáng mát. Sau khi giống mang về phải
để 2 ngày cho giống ổn định mới đem đi cấy giống.
2.2.3. NHÀ TRẠI
Việc trồng nấm rơm trong nhà cần phải có nhà trại, khi thiết kế yêu cầu đảm bảo
yếu tố sau:
- Có hệ thống cửa để điều chỉnh độ thông thoáng khi cần thiết, sạch sẽ, càng
mát càng tốt, độ ẩm cao.

a: Chiều rộng đáy dưới 0,4m
b: Chiều rộng đáy trên 0,3m
c: Chiều đáy trên 1,1m
d: Chiều đáy dưới 1,2m
h: Chiều cao khuôn 0,4m
- Hộp ép rơm: Trồng nấm trong nhà

Hình 3: Hộp ép rơm
- Dụng cụ tưới: bình ô doa, bình xịt.
- Các dụng cụ khác: nhiệt kế, xô, chậu….
Th.S Nguyễn Minh Khang
7

2.3. XỬ LÝ NGUYÊN LIỆU
Rơm, rạ được nhúng vào nước vôi pha với tỉ lệ 3 kg à 5kg vôi cho 100 lít nước
ngâm rơm vừa đủ ngập. Mục đích diệt nấm tạp, tẩy rữa chất phèn, chất mặn trong
rơm rạ. Để tăng năng suất và chất lượng nấm nên hòa vào nước một lượng phân vô
cơ không quá 0,4% theo tỷ lệ: 1 Urea + 1 Lân + 1 NPK hoặc sử dụng phân hữu cơ
vi sinh với tỷ lệ 2%.
* Thời gian ngâm trong nước vôi từ 20-30 phút, sau đó vớt ra để ráo nước, chất
thành đống với chiều rộng 1,5-2 m, chiều dài 4-8 m cần dặm nhẹ cho dẽ, lấy nylon,
rơm hoặc lá chuối tủ quanh để giữ ẩm và giữ nhiệt.
* Thời gian ủ 5-6 ngày: trong thời gian đầu sau khi chất đống 2-3 ngày đảo rơm một
lần. Nếu rơm quá ướt cần giảm bớt dụng cụ đậy bên ngoài, nếu rơm bị khô cần bổ
sung thêm nước vôi với tỉ lệ 3 kg vôi cho 100 lít nước, tưới vừa đủ.
* Đến ngày thứ 5-6 kiểm tra lại đống rơm, rơm đủ ướt khi vắt vài cọng thấy có nước
nhỏ vài giọt là tốt nhất.


* * * * * * * * *
* *
* * * * * * * * *

5 cm
20 cm
Th.S Nguyễn Minh Khang
9

Hình 4 Vị trí cấy meo lên mô nấm

4. Ủ TƠ VÀ ĐƯA VÀO TRẠI
4.1. Trồng nấm rơm trong nhà
Sau khi đóng gói cần đưa ủ tơ bằng cách: chất các gói rơm thành đống hình khối
có chiều cao không quá 4 lớp, ngoài cùng đậy nylon hoặc bạt ( nhiệt độ khoảng 35 à
38
0
C râm mát), thời gian ủ 2 à 3 ngày. Sau khi ủ tơ 4 ngày, tháo dây gỡ nylon và
chuyển các cục rơm vào kệ của trại nấm.
Chăm sóc mô nấm đã cấy giống: Tùy theo phương pháp nuôi nấm rơm ngoài trời
hay trong nhà mà có cách thức chăm sóc khác nhau.
Nấm trồng trong nhà: sau 3 ngày đầu không cần tưới nước, những ngày tiếp theo
quan sát bề mặt mô nấm thấy rơm rạ khô cần tưới nhẹ xung quanh mô nấm, vì lúc này
sợi nấm đã phát triển ra tận phía ngoài thành mô.
Khi rơm đưa vào trại nấm được 4à 5 ngày, tơ nấm đã kết thành nút nấm ( nấm
bằng hạt nút nhỏ).
- Sau khi đưa vào trại nấm 7 ngày ta tiến hành thu hoạch.
- Cần chú ý tưới nước đủ ẩm cho mô nấm: nếu nấm ra mật độ dày, kích
thước lớn cần tưới 2à 3 đợt/ngày ( lượng nước 1 lần tưới 0,1 lít/mô/ngày).

CHÚ Ý:
Trong qua 1trình trồng nấm, giai đoạn ủ meo cho tơ phát triển không cần ánh
sáng. Giai đoạn này chỉ cần ẩm độ và độ ẩm độ thích hợp. nhưng lúc ra nụ nấm nếu
thiếu ánh sáng dễ làm nụ nấm bị bệnh. Trường hợp ánh sáng chiếu trực tiếp vào mô
nấm cũng không tốt, hàng ngày vào buổi chiều dở tấm che trong chốc lát vừa thoáng
mô vừa thêm ánh sáng cho mô nấm
Vào mùa nắng, ban ngày độ ẩm thường bị thiếu do nắng nóng, đôi khi về đêm
trong những ngày nấm ra nụ, người ta còn dở áo mô ra để lấy hơi sương cho mô
nấm bên ngoài được ấm. Vì thế, không nên làm nấm trong mùa mưa vì có thể những
cơn mưa đêm sẽ làm hư hết nụ nấm và cũng không nên làm lúc trời quá lạnh.
Th.S Nguyễn Minh Khang
114.3. THU HOẠCH
Chu kỳ sinh trưởng và phát triển của nấm rơm rất nhanh chóng. Từ lúc trồng đến
lúc thu hoạch chỉ sau 10 – 12 ngày. Những ngày đầu chúng nhỏ như hạt tấm có màu
trắng (giai đoạn đinh ghim), 2 – 3 ngày sau lớn rất nhanh bằng quả táo. Lúc trưởng
thành giống như chiếc ô dù.
Thu hoạch nấm để bán khi nấm còn nhỏ vì trong quá trình vận chuyển và tiêu
thụ nấm vẫn nở. Thu hoạch nấm dùng tay nắm đầu nấm và xoay tròn. Nấm ra rộ vào
ngày thứ 12 – 15. Từ 7 – 8 ngày sau sẽ ra tiếp đợt hai và hái trong 3 – 4 ngày thì kết
thúc 1 đợt nuôi trồng (thời gian là 25 – 30 ngày). Dọn vệ sinh sạch sẽ tưới nước vôi
để 3 – 4 ngày rồi trồng vụ khác.
Hái nấm rơm vào lúc 5 à 6 giờ sáng và chiều tối là tốt nhất, thu vào giai đoạn
nấm hình trứng. Dụng cụ đựng nấm cần thoáng, không để nấm dày và tiêu thụ
nhanh trong 3 à 4 giờ ( muốn đề nấm qua ngày thì bảo quản ở nhiệt độ 10 à 15
0
C)
Năng suất nấm dao động 10 – 20% so với khối nguyên liệu khô (1 tấn rơm rạ

Các loại nấm mốc (mốc xanh, mốc vàng, đen…): Loại này nguy hiểm ảnh
hưởng đến năng suất nấm rơm. Nguyên nhân bị nhiểm mốc do quá trình xử lý
nguyên liệu không đạt, khu vực nuôi trồng đã bị nhiễm mốc từ trước. Khi bị bệnh
cần loại bỏ những mô bị bệnh ra khỏi khu vực trồng nấm. Việc sử dụng hoá chất ít
hiệu quả mà tốt nhất là phòng trừ bệnh từ trước khi bắt đầu trồng nấm.
Côn trùng phá hoại (chuột, gián, kiến, mối…) chúng nhắm sợi nấm và cây
nấm, đào hang, ăn giống nấm vừa cấy xong… Biện pháp phòng trừ là dùng các loại
thuốc phun xịt ở ngoài rìa khu vực trồng nấm (chú ý là không được phun bất kỳ loại
hoá chất gì lên mô nấm).