Hồ Chí Minh (lúc nhỏ là Nguyễn Sinh Cung, sau đổi là Nguyễn Tất
Thành) sinh ngày 19/5/1890 trong một nhà nho yêu nước gần gũi với nhân
dân,mất ngày 2/9/1969 . Hồ Chủ tịch là người sáng lập ,lãnh đạo và rèn luyện
Đảng ta, là người xây dựng nền Cộng hoà dân chủ Việt Nam và Mặt trận dân tộc
thống nhất, là người cha thân yêu của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt
Nam. Trong diễn văn tại lễ kỉ niệm 105 năm ngày sinh của Bác có viết : “Người
là hiện thân sáng chói của tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa
xã hội, là mẫu mực của tinh thần độc lập, tự lực, tự chủ, tự cường, đổi mới
và sáng tạo.” Thật vậy, ta có thể thấy rõ điều đó trong các hoạt động cách mạng
và những quan điểm tư tưởng của Người.
Năm 1858, thực dân Pháp bắt đầu xâm lược Việt Nam.Cuối thế kỉ XIX
Pháp áp đặt chế độ cai trị trực tiếp đồng thời vẫn duy trì chế độ phong kiến làm
chỗ dựa cho sự thống nhất của chúng.Các phong trào yêu nước chống thực dân
Pháp xâm lược liên tục nổ ra trên địa bàn cả nước.Sự thất bại của phong trào
Cần Vương đã chấm dứt thời kì đấu tranh chống xâm lược theo hệ tư tưởng
phong kiến. Đầu thế kỉ XX, phong trào nông dân của cụ Hoàng Hoa Thám và
các phong trào yêu nước theo tư tưởng dân chủ tư sản của các cụ Phan Bội
Châu, Phan Chu Trinh diễn ra sôi nổi. Tuy vậy các phong trào cứu nước từ lập
trường Cần Vương đến lập trường tư sản, tiểu tư sản qua khảo nghiệm lịch sử
đều lần lượt thất bại vì thiếu đường lối thích hợp, thiếu tổ chức lãnh đạo có khả
năng tập hợp sức mạnh toàn dân tộc.
Trong lúc các phong trào cứu nước bế tắc, tháng 6/1911 người thanh niên
yêu nước Nguyễn Tất Thành(tức lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh) rời tổ
quốc ra đi tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc.Sau khi đã nghiên cứu tìm
hiểu cuộc đấu tranh của nhiều dân tộc bị áp bức trên thế giới, tìm hiều Xã hội Tư
bản, năm 1917 , Người trở lại Pháp.Tại đây Người từng bước học tập lý luận,
tham gia Đảng Xã hội Pháp, lập ra hội Những người Việt Nam yêu nước.Tháng
7/1920 , Nguyễn Ái Quốc được đọc bản “ Sơ thảo lần thứ nhất những luận
cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin và đã tìm thấy trong tư tưởng
1
của Lênin con đường giải phóng đúng đắn và triệt để cho dân tộc Việt Nam

Tất cả các dân tộc trên thế giới sinh ra đều bình đẳng, dân tộc nào cũng có
quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.
Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự ,phải đi tới dân tộc tự quyết
trên tất cả các mặt chính trị ,kinh tế ,văn hoá , đối nội, đối ngoại. Độc lập thật sự
đòi hỏi phải xoá bỏ tình trạng áp bức bóc lột và nô dịch dân tộc trên tất cả các
lĩnh vực kinh tế, chính trị, tinh thần.
Độc lập dân tộc phải gắn với hoà bình-một nền hoà bình thực sự, hòa bình
trong độc lập tự do, không phải thứ hoà bình giả hiệu.
Độc lập dân tộc phải đi tới tự do hạnh phúc cuả nhân dân.Hồ Chí Minh
khẳng định: “Chúng ta giành độc lập tự do rồi mà dân cứ chết đói, chết rét thì
tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ bieté rõ giá trị của tự do độc lập khi
người dân được ăn no mặc đủ”.Bởi vậy “Nước độc lập mà dân không hưởng
hạnh phúc tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì.” Dân tộc độc lập phải đi
đến dân có ăn,dân có mặc, dân có chỗ ở, dân có học hành. Đi đến những mục
tiêu đó “để dân nước ta xứng đáng với tự do độc lập và giúp sức được tự do độc
lập.”
Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với Chủ nghĩa xã hội:
Người xác định : “Độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp , trước hết của
công cuộc giải phóng dân tộc khỏi áp bức bóc lột, đô hộ và xâm lược từ bên
ngoài để khẳng định quyền làm chủ đất nước và quyền phát triển dân tộc; là sự
độc lập là tự chủ trong mối quan hệ với các quốc gia,dân tộc khác trong công
đồng thế giới.”
Quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng là quá trình tạo ra tiền đề
trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội để dân tộc đi tiếp vào
giai đoạn sau của cuộc cách mạng là tiến hành cách mạng Chủ nghĩa xã hội.
Hồ Chí Minh chỉ ra: đi lên Chủ nghĩa xã hội là bước phát triển tất yếu của
độc lập dân tộc, chỉ xây dựng thành công Chủ nghĩa xã hội thì cách mạng Vệt
3
Nam mới thắng lợi hoàn toàn.Chủ nghĩa xã hội sẽ triệt để giải phóng dân tộc,
giải phóng xã hội , giai cấp và con người.

Nói đến quyền dân tộc, Hồ Chí Minh khẳng định: “dân tộc nào cũng có
quyền sống, quyền sung sướng và quyền tư do.” Ở Hồ Chí Minh, Chủ nghĩa yêu
nước chân chính luôn luôn thống nhất với chủ nghĩa quốc tế trong sáng.Vì vậy
năm 1914, khi ở Anh , Người đã đem toàn bộ số tiền dành dụm được từ đồng
lương ít ỏi để ủng hộ Quỹ kháng chiến của người Anh và nói với bạn mình:
“chúng ta phải tranh đấu cho độc lập,tự do của các dân tộc khác như là đấu
tranh cho dân tộc ta vậy.”
Một phẩm chất đặc biệt, biểu hiện cụ thể nhất của trí tuệ, nhân cách
tư tưởng của Bác là tinh thần độc lập, tự chủ,tự lực, tự cường. Độc lập, tự
chủ,tự lực, tự cường gắn với đoàn kết và mở rộng hợp tác quôc tế là nội dung
cốt lõi theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Người nêu rõ muốn người ta giúp cho, thì
trước hết phải giúp lấy mình đã; tự lực cánh sinh là một truyền thống quý báu
của cách mạng nước ta . Để đảm bảo sự nghiệp giải phóng dân tộc thắng lợi triệt
để thì cuộc cách mạng dân chủ phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ
nghĩa, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản.
Với tư duy độc lập, mang tính sáng tạo cao vượt qua mọi lối mòn của thế
hệ đi trước, tháng 10 năm 1944, trong thư kêu gọi toàn quốc kháng chiến Bác
Hồ đã dự báo: phe xâm lược gần đến ngày bị tiêu diệt các đồng minh sắp giành
thắng lợi cuối cùng.Giữ vững độc lập tự chủ, dựa vào sức mình là chính, tranh
thủ sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa, sự ủng hộ của nhân loại tiến bộ,
đồng thời không quên nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình.Với Hồ Chí Minh, phát
huy cao độ sức mạnh của dân tộc ,coi nguồn nội sinh giữ vai trò quyết định, còn
ngoại sinh chỉ phát huy tác dụng thông qua nguồn nội sinh trong quá trình thực
hiện kết sức mạnh của hai nguồn lực đó.Người nêu cao tự lực cánh sinh, dựa vào
sức mình là chính, muốn người ta giúp cho thì trước hết phải tự giúp lấy mình đã
“một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì
không xứng đáng được độc lập.” Người nói với các dân tộc thuộc địa rằng:
5
“công cuộc giải phóng anh em chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của
bản thân anh em.” Với nhân dân ta, người nêu cao tinh thần: “đem sức ta mà tự

nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân.
Nhưng sáng tạo và phát triển nguyên lý Mác-Lênin về con đường bạo lực
ở Hồ Chí Minh là ở chỗ:
Khởi nghĩa vũ trang đương nhiên phải dùng vũ khí chiến đấu bằng lực
lượng vũ trang, nhưng không phải chỉ là một cuộc đấu tranh quân sự, mà là nhân
dân vùng dậy, dùng vũ khí đuổi quân cướp nước. Đó là một cuộc đấu tranh to tát
về chính trị và quân sự là việc quan trọng,làm đúng thì thành công làm sai thì
thất bại.Bởi vậy, con đường cách mạng bạo lực của Hồ Chí Minh là phải xây
dựng hai lực lượng chính trị và vũ trang,trước hết là lực lượng chính trị.
Thực hành con đường bạo lực của Hồ Chí Minh là tiến hành đấu tranh
chính trị, đấu tranh vũ trang, khi điều kiện cho phép thì thành đấu tranh ngoại
giao đồng thời phải biết kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và đấu
tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và đấu tranh ngoại giao để giành và giữ
chính quyền.

Mạch tư duy kế thừa đổi mới sáng tạo của Hồ Chí Minh xuất phát từ tấm
lòng yêu nước của một người cộng sản ở nước thuộc địa phương Đông. Điểm
xuất phát có tính chất nền tảng đó không giống các điều kiện của Mac-Ănghen-
Lênin. Tuy nhiên , vẫn trên cơ sở lấy lý luận của Chủ nghĩa Mac-Lênin soi
đường, Hồ Chí Minh đã có những tư duy mới mẻ, táo bạo và rất độc đáo. Người
viết : “Cuộc đấu tranh giai cấp không diễn ra giống như ở phương Tây.Xem xét
lại chủ nghĩa Mác về cơ sở lịch sử của nó, củng cố nó bằng dân tộc học phương
Đông. Đó chính là nhiệm vụ mà các Xô viết đảm nhiệm.”
Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc là một động
lực lớn của đất nước.Nguyễn Ái Quốc đã có sáng tạo lớn là Người xuất phát từ
7
đặc điểm kinh tế của các nước thuộc địa ở Đông Dương còn lạc hậu,nên phân
hoá giai cấp chưa triệt để, đấu tranh gia cấp ở đây diễn ra không giống như ở
phương Tây.Trái lại các giai cấp ở Đông Dương vẫn còn tương đồng lớn : Dù là
địa chủ hay người dân, họ đều là người nô lệ mất nước.Vì vậy theo Nguyễn Ái

Liên hệ thực tiễn Việt Nam hiện nay
Ngày nay trong sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc
tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội
công bằng, dân chủ văn minh, chúng ta cần phải học tập và vận dụng quan điểm
kế thừa, đổi mới sáng tạo, cách mạng mới thành công.Trong lãnh đạo cách mạng
nước ta, Đảng coi việc quán triệt và thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung,
tư tưởng về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại và đã đạt được
những thắng lợi to lớn.Thực tế đã cho thấy tư tưởng độc lập gắn với Chủ nghĩa
xã hội là hoàn toàn đúng đắn
Đại hội X (năm 2006) xác định: “Nhiệm vụ của công tác đối ngoại là giữ
vững môi trường hoà bình, tạo các điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc đổi
mới, đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội, công nghiệp hoá ,hiện đại hoá đất nước,
xây dựng và bảo vệ tổ quốc, đồng thời góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh
chung của nhân dân thế giới và hoà bình, độc lập dân tộc , dân chủ và tiến bộ xã
hội”. Đây là việc tiếp tục thực hiện đường lối chính sách đối ngoại của Đảng
theo tư tưởng Hồ Chí Minh, được khẳng định ở Đại hội VIII là: “Độc lập ,tự
chủ, mở rộng quan hệ đối ngoại với tinh thần Việt Nam muốn là bạn của tất cả
các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hoà bình, độc lập và phát triển.”
Thực tiễn những năm đầu thế kỉ XXI xác nhận rằng, nhận thức về quy
luật phát triển xã hội loài người của Đại hội IX là đúng đắn: “Toàn cầu hoá kinh
tế và xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia, vừa có mặt
tích cực và mặt tiêu cực, vừa có hợp tác vừa có đấu tranh…Thế giới đứng trước
nhiều vấn đề toàn cầu mà không một quốc gia riêng lẻ nào có thể tự giải quyết
nếu không có sự hợp tác đa phương…”. Như vậy, đường lối đối ngoại của Đảng
9
theo tư tưởng Hồ Chí Minh là vừa hội nhập vào quốc tế và khu vực, vừa giữ
vững độc lập, tự chủ, bản sắc dân tộc, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa.
Quán triệt đường lối của Đảng về quan hệ quốc tế theo tư tưởng Hồ Chí
Minh, nhân dân ta đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác đối ngoại. Đến
nay nước ta đã có quan hệ ngoại giao với hơn 170 nước trên thế giới, trong đó

đơn vị đã xuất hiện ngày càng nhiều cách làm cụ thể, sáng tạo trong việc tổ chức
thực hiện Cuộc vận động và trong việc tổ chức, động viên cán bộ, đảng viên và
các tầng lớp nhân dân làm theo tấm gương của Người về đức tính cần, kiệm,
liêm, chính, chí công, vô tư : “ Trời có bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông, đất có bốn
phương: đông, tây, nam, bắc, người có bốn đức: cần, kiệm, liêm, chính.”
Tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm các quan điểm cơ bản về giải phóng dân
tộc, giai cấp và con người, về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết
hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, về sức mạnh của nhân dân và khối
đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng nhà nước thật sự
của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang
nhân dân; tư tưởng về phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đời
sống vật chất và tinh thần của nhân dân; tư tưởng về đạo đức cách mạng, cần,
kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; tư tưởng về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách
mạng cho đời sau; tư tưởng về xây dựng Đảng Cộng Sản Việt Nam trong sạch,
vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người công bộc thật
trung thành của nhân dân.Người ra đi để lại cho dân tộc ta nhiều bài học quý giá,
Người là tấm gương sáng của tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, đổi mới
sáng tạo cho tất cả chúng ta noi theo và học tập. Cho đến nay tư tưởng độc lập
dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội của Người được Đảng vận dụng và thực
hiện rất thành công đưa nước ta đi lên sánh vai với các cường quốc năm châu.
11