



PGS.TS. Dương Thanh Liêm
Bộ môn Dinh dưỡng
Khoa Chăn nuôi – Thú y
Trường Đại học Nông Lâm

 !"#
 !"#




•
Alkaloid là hợp chất hữu cơ có chứa nitrogen, có
tính kiềm, có tác dụng kích thích sinh học rất
mạnh lên hệ thống thần kinh.
•
Đã biết được trên 3.000 alkaloid khác nhau,
được chia thành 3 nhóm:
- True – alkaloid: Alkaloid thực.
- Pseudo – alkaloid: Alkaloid giả.
- Proto – alkaloid: Tiền alkaloid.


$
%&%'


Scientic Name:
Lupinus spp.
Common Name:
Lupine
Species Most Often Aected:
cattle, goats
Poisonous Parts:
seeds
Primary Poisons:
lupinine, anagyrine, sparteine, and
hydroxylupanine
/plants/lupine.html

Lupinus - the legume family seed pod
&/' 0

+%,'
+%,'Một số loài thực vật họ đậu như cỏ ngôi sao lupinus như lupinus albus, hoặc lupinus
luteus có một loại chất độc gây bệnh cho thú trên đồng cỏ xứ ôn đới, trước đây người
ta gọi tên bệnh do loại cỏ này gây ra là lupinozis. Alkaloide trong loại cỏ này không bị
phá hủy bởi quá trình phơi và sấy, do đó sự ngộ độc trên thú thường xảy ra khi cho bò
ăn cỏ Lupin khô. Sau này người ta xác định trong cây cỏ lupinus có chứa nhiều loại
alkaloide, trong đó có chất Quinolizidine và các dẫn xuất của nó.

     + %      ,     '

1

     '      '

1
-   '      '          0

     + %      ,     '

1
2
3 1
1
4         +   .  '      %      '


3
1
1
5 '           +  .  '      %      '

 1
3
5          +  .  '         0   '


3
        '


1
1

K 1  7 ; L+  ,H ,M ,H 
&+1!4&7?,M@NOF
&,M7P<,=,F!7@Q
,H@7?$?>R& '(

& '(
& '(
S>3+T+& '(F(2!
S>3+T+& '(F(2!
U7?-?@F*,V
U7?-?@F*,V
W-XG SC
" 2(

Bệnh cong xương
ở bê, nghé con
(chứng viêm
khớp), khi mẹ
của chúng tiêu
thụ đậu lupine
ở 40 đến 70 ngày
đậu thai.
Photo courtesy A.Tibary

5
$
8
5
$
8

Loài cây loa kèn trumpet (Angel’s Trumpet)
–
Cà độc dược dại (Jimson weed)
–
Táo gai (Thorn Apple)
•
Cây kỳ nham (Henbane)
Emergencies/TOXICOLOGY/Poison plant.ppt

!(,MK+)S (.
!(,MK+)S (.


Scientic Name:
Atropa belladonna
Common Name:
Belladonna or Deadly Nightshade
Species Most Often Aected:
humans, goats
Poisonous Parts:
all
Primary Poisons:
atropine and scopalamine

=">
=">
;4'<
;4'<

!(,M*

Nhiệt độ cao, đỏ bừng (Hyperthermia, flushing)
•
Khô lớp màng nhầy (Dry mucus membranes)
•
Giãn đồng tử (Mydriasis)
•
Tim đập nhanh (Tachycardia)
•
Giảm nhu động ruột (Decreased GI motility)
•
Ứ lại nước tiểu (Urinary retention)
•
Mê sảng (Delirium), ảo giác (hallucinations), hạ
thấp CNS (CNS depression)
Emergencies/TOXICOLOGY/Poison plant.ppt

%A
$

%A
$

-
$

-
$

E. -'
@0. F

•
Có chứa 3 alkaloid gây biến dạng xương
–
jervine, cyclopamine, và cycloposine
•
Ức chế sự tổng hợp proteoglycan, kết quả
gây ra khiếm khuyết trong sự phát triển bào
thai.
–
Gây dị tật đầu, khí quản, và xương, quái
thai.
•
Cyclopamine và jervine ức chế tín hiệu Shh
trong giai đoạn hình thành các cơ quan bộ
phận của bào thai.

O +\ @ (
O +\ @ (

NGỘ ĐỘC DO CYCLOPAMINE TRONG CÂY HUỆ TÂY
NGỘ ĐỘC DO CYCLOPAMINE TRONG CÂY HUỆ TÂY
GÂY RA QUÁI THAI: BÒ DỊ TẬT, CỪU HÌNH MẶT KHỈ
GÂY RA QUÁI THAI: BÒ DỊ TẬT, CỪU HÌNH MẶT KHỈ
•
Cừu cái có thai ăn cây huệ tây (
Veratrum)
trên
ngày 14 hình thành quái thai.
•
Hàm trước ngắn lại hoặc vặn vẹo quai hàm.

a+