Chuyên đề Luyện thi Tốt nghiệp THPT và Luyện thi Đại học, Cao đẳng
Giáo viên: Trần Ngọc Hưng
www.hoc360.vn
CHUYÊN ĐỀ: LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN LÃNH
THỔ VIỆT NAM
I. MỤC ĐÍCH CHUYÊN ĐỀ
- Cung cấp cho học sinh kiến thức về quá trình lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ
Việt Nam diễn ra rất lâu dài và phức tạp. Cụ thể bao gồm có 3 giai đoạn : Tiền
Cambri; Cổ kiến tạo và Tân kiến tạo.
- Những đặc điểm và ý nghĩa của từng giai trong lịch sử hình thành và phát triển lãnh
thổ tự nhiên Việt Nam.
II. KIẾN THỨC CƠ BẢN
* Ba giai đoạn chính trong lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ Việt Nam:
- Giai đoạn Tiền Cambri.
- Giai đoạn Cổ kiến tạo.
- Giai đoạn Tân kiến tạo.
1. Giai đoạn tiền Cambri
- Đây là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu của lãnh thổ Việt Nam.
- Trước Tiền Cambri, Trái Đất đã trải qua các đại : Thái Cổ kết thúc cách đây khoảng
2,5 tỉ năm ; đại Nguyên Sinh kết thúc cách đây khoảng 542 triệu năm. Ở giai đoạn
này lớp vỏ Trái Đất chưa được định hình rõ ràng và có rất nhiều biến động.
a. Đây là giai đoạn cổ nhất, kéo dài nhất trong lịch sử phát triển của lãnh thổ Việt Nam
- Thời gian: Bắt đầu cách đây khoảng 2,5 tỉ năm, kết thúc cách đây 542 triệu năm.
- Kéo dài trong 2 tỉ năm.
b. Chỉ diễn ra trong một phạm vi hẹp trên phần lãnh thổ nước ta hiện nay
- Tập trung chủ yếu ở các mảng nền cổ như vòm sông Chảy, Hoàng Liên Sơn, sông
Mã, khối nhô Kon Tum
c. Các thành phần tự nhiên rất sơ khai đơn điệu
- Khí quyển rất loãng, hầu như chưa có ôxi, chỉ có chất khí amôniac, điôxit cacbon,
nitơ, hiđrô.
- Thuỷ quyển: hầu như chưa có lớp nước trên mặt.

nhiên ngày càng đa dạng, phong phú như ngày nay.
III.CỦNG CỐ KIẾN THỨC
1. Nội dung 1: Vì sao nói giai đoạn Tiền Cambri là giai đoạn hình thành nền
móng ban đầu của lãnh thổ Việt Nam?
Gợi ý làm bài:
- Khái quát lịch sử hình thành lãnh thổ trước Tiền Cambri : Trái Đất đã trải qua các
đại : Thái Cổ kết thúc cách đây khoảng 2,5 tỉ năm ; đại Nguyên Sinh kết thúc cách
Chuyên đề Luyện thi Tốt nghiệp THPT và Luyện thi Đại học, Cao đẳng
Giáo viên: Trần Ngọc Hưng
www.hoc360.vn
đây khoảng 542 triệu năm. Ở giai đoạn này, hầu hết các điều kiện tự nhiên của lớp vỏ
Trái Đất chưa được định hình rõ ràng và có rất nhiều biến động.
- Giai đoạn Tiền Cambri là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu của lãnh thổ Việt
Nam, được thể hiện qua các điểm sau:
Đây là giai đoạn cổ nhất, kéo dài nhất trong lịch sử phát triển của lãnh thổ Việt
Nam : Bắt đầu cách đây khoảng 2,5 tỉ năm, kết thúc cách đây 542 triệu năm. Và kéo
dài trong 2 tỉ năm.
Chỉ diễn ra trong một phạm vi hẹp trên phần lãnh thổ nước ta hiện nay
- Phạm vi họat động tập trung chủ yếu ở các mảng nền cổ như vòm sông Chảy, Hoàng
Liên Sơn, sông Mã, khối nhô Kon Tum
Các điều kiện cổ địa lí còn rất sơ khai và đơn điệu
- Mới có sự xuất hiện của thạch quyển.
- Khí quyển rất loãng, hầu như chưa có ôxi, chỉ có chất khí amôniac, điôxit cacbon,
nitơ, hiđrô.
- Thuỷ quyển: hầu như chưa có lớp nước trên mặt.
- Sinh vật nghèo nàn: Tảo (tảo lục, tảo đỏ), động vật thân mềm : sứa, hải quỳ, thuỷ tức,
san hô, ốc.
2. Nội dung 2: Vì sao nói giai đoạn Cổ Kiến Tạo là giai đoạn có tính chất
quyết định đến lịch sử phát triển lãnh thổ nước ta?
Gợi ý làm bài:

C. Nguyên sinh và Cổ sinh.
D. Thái cổ và Cổ sinh.
3.2. Đá biến chất cổ nhất của nước ta có tuổi cách đây khoảng 2,5 tỉ năm được
phát hiện ở:
A. dãy Trường Sơn và Đồng Văn (Hà Giang).
Chuyên đề Luyện thi Tốt nghiệp THPT và Luyện thi Đại học, Cao đẳng
Giáo viên: Trần Ngọc Hưng
www.hoc360.vn
B. Đồng Văn (Hà Giang) và cao nguyên Lâm Viên (Lâm Đồng).
C. Tây Nguyên và Bắc Trung Bộ.
D. Kon Tum và Hoàng Liên Sơn.
3.3. Giai đoạn Tiền Cambri trên phần lãnh thổ của nước ta chỉ diễn ra chủ yếu ở
một số nơi, tập trung ở khu vực:
A. núi cao Hoàng Liên Sơn và ở Trung Trung Bộ.
B. dãy Trường Sơn và Tây Nguyên.
C. vùng núi cao phía Bắc và Tây Nguyên.
D. vùng núi cao phía Tây trải dài từ Tây Bắc xuống tới Nam Trường Sơn.
3.4. Các sinh vật trong giai đoạn Tiền Cambri ở dạng sơ khai như:
A. tảo, động vật thân mềm.
B. dương xỉ, động vật không xương sống.
C. dương xỉ, các loài bò sát (khủng long).
D. tảo, động vật không xương sống.
3.5. Trong việc tìm hiểu lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ nước ta được cụ
thể và thuận lợi hơn, người ta cần sử dụng:
A. bảng Niên biểu địa chất.
B. nhiều thời gian tìm hiểu và nghiên cứu.
C. kiến thức của các nhà khoa học về địa chất.
D. phương pháp tính thời gian địa chất tương đối chính xác.
3.6. Giai đoạn có nhiều biến động mạnh mẽ nhất trong lịch sử hình thành và phát
triển tự nhiên của nước ta: