Cảm nhận tác phẩm Đoàn Thuyền Đánh Cá
Thơ là tiếng nói tâm tình , phản ánh sự rung động của tâm hồn , nên dễ phù hợp
với việc miêu tả nội tâm, khắc họa tính tình hay làm đậm chất chữ tình hơn việc ca
ngợi tinh thần lao động . Cho nên tuy có nhiều bài về lao động nhưng bài đáng để ta
lưu ý chỉ đếm trên đầu ngón tay . Nhưng đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận lại được
xem là 1 ngoại lệ
Huy Cận viết bài thơ này vào năm 1948 tại vùng biển Quảng Ninh . Bài thơ ra
đời trong 1 thời kì sôi nổi : miền bắc nước ta , xây dựng và phát triển kinh tế , văn hóa
. Cho nên đây là 1 áng thơ hay , nổi bật lên đời sống lao động . Nói lên 1 hành trình
khép kín của 1 chuyến ra khơi đánh cá và trở về . Hình ảnh thơ kì vĩ , lớn lao , nhịp
điệu khỏe khoắn , vươn dài , giọng thơ lãng mạn tư tịn , say sưa , thể hiện được tâm
hồn tình cảm của con người lao đông xã hội chữ nghĩa mới .Và bài thơ mở đâu bằng
những hình ảnh làm lay động tâm hồn mỗi người
mặt trời xuống biển như hòn lửa
sóng đã cài then đêm sập cửa
Điểm nhìn nhà thơ đây là 1 điểm nhìn tưởng tượng , phải ở rất xa bờ mới thấy
được vùng biển phía tây nơi mặt trời đang lặn xuống giống như hòn lửa khổng lồ
Cảnh này chỉ có thể thấy được trong buổi chiều hè . Giác quan của nhà thơ mở ra
trong trí tưởng tượng của người đọc những liên tưởng so sánh bất ngờ thú vị : Vũ trũ
bao la huyền bí như 1 cái nhà khổng là mà đêm tối cánh cuẳ sập xuống , là những con
sống vỗ rì rầm lúc trời đêm . Cái quang cảnh kết thúc thật thú vị với hình ảnh nhân
hoa sóng và đêm này . Chính thời điểm này vũ trụ bao là đã đên giờ đi ngủ . Mọi
người đều đang trong những giây phút nghỉ ngơi sau những ngày dài lao động nặng
nhọc . Vậy mà đoàn thuyền đánh cá mới bắt đầu khởi hành
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cùng giớ khơi
Từ lại cho thấy đây là sự tiếp diễn liên tục nhịp điệu lao động của họ . Cảnh ra
động , yêu quí biển cả thân thương thì họ đã cảm nhận rằng chính cá đi trên biển là cá
đã dệt biển, cá vào lưới là cá đã làm nên lưới ấy. " Đến dệt lưới ta " vang lên thật tự
hào, kiêu hãnh trong suốt bài thơ , không còn là cái tôi nhỏ bé , đơn côi như ngày xưa
nữa mà đã là 1 tập thể đầy sức mạnh , đã đạt đến vô hàn tiềm lực của mỗi người .
Dường như đó là sức mạnh chính tạo nên cái phơi phới của đoàn thuyền giữa trùng
khơi
Thuyền ta lái gió buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển rằng
Đoàn thuyền ấy có gió làm lái , có trăng làm buồm . Dường như thiên nhiên
cũng hòa vào không khí lao động khẩn trương của đòan thuyền . Đòan thuyền ấy lươt
giữa mây cao với biển bằng, lướt giữa 1 không gian bao la và khoáng đạt . Thiên
nhiên như mở cửa ra , bát ngát mênh mông, trên là trời cao có trăng sáng tỏ , dưới là
biển rộng bao la và ở giữa là đoàn thuyền đang lươt nhanh giữa không ran cao rộng ấy
. Con thuyền như đã hòa nhập vào thiên nhiên nhưng ko mất hút. Giữa không gian bao
la , con thuyền không hề bị lấn át , không hề trở nên nhỏ nhoi kém cạnh trái lại trở
thành 1 hình ảnh trung tâm vừa đẹp vừa khỏe khoắn và thơ mộng . Đòan thuyền càng
đẹp khi được tô điểm thêm nhưng nét giản dị ấy . Và đòan thuyề này dường như ko
chỉ của ta , của con người nữa rồi mà nó đã trở thành 1 phần của thiên nhiên . Dường
như thiên niên đã cùng với con người chỉ huy điều khiển con thuyền lướt nhanh trên
mặt sóng . Nêu như ở khổ thơ đầu , thiên nhiên đã chìm vào trạng thái nghỉ ngơi mặt
trời xuống biển , sóng đã cài then , đêm sập cửa . Thi ở đây con người đã đánh thức
được cả thiên nhiên , vũ trụ để cùng bước sáng 1 ngày mai mới . 1 ngày lao động mới
hứa hẹn sẽ đem lại nhiều thanh công . Lòng tin yêu con người , và lòng cảm thương
sâu sác cùng với trí tưởng tượng bay bổng đã giúp nhà thơ xây dựng được 1 hình ảnh
tuyệt đẹp giau ý nghĩa . Trong mối quan hệ giao hòa , thiên nhiên càng huy hòang , kỳ
vĩ bao nhiêu thì càng tôn trọng vẻ đẹp con người lên bấy nhiêu . Tầm vóc của họ đã
sánh ngang với trời biển , vũ trụ . Bởi tinh thân lao động hăng say và các công việc vất
vả của người đánh cá . Tất cả đã nói đến trong 2 câu thơ tiếp
Ra đậu dặm xa dò bụng biển
Dàn đan thế trận lưới vây giăng
điều kỳ diệu của cuộc sống , đã thỏa mãn được cái thị giác của mình , để cảm thấy
nhịp thơ của biển đêm qua những đợt sóng dân lên và hạ xuống đầy ánh sao. Biển và
trời như đã hòa vào nhau và hình thành nên khung trời ước mơ . Con người càng nổi
bật lên giữa khung trời lung linh ấy Một lần nữa tiếng hát của họ lại cất lên giữa bao la
biển cả
ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào
Có biết bao âu yếm và thân thiết với biển khơi , với vũ trụ mênh mông , huyền
diệu trong tiếng hát ấy . Tiếng hát còn biểu hiệm niềm vui trong lao động tập thể của
họ , biểu hiện niềm mong muốn sẽ bắt được nhiều cá để mang lại thu nhập , cải thiện
đời sống gia đình . Cảmxúc thật phóng khoáng , bay bổng , chan chứa niềm yêu đời :
Luôn luôn làm việc rất khẩn trương , luôn tay gõ nhịp dồn cá vào lưới mà vẫn không
quên đến biển cả , đến vẻ đẹp thiên nhiên kề cạnh " Đã có nhịp trăng cao " Vâng trăng
trên trời cao đã được nhân hóa gây nên cảm giác vô cùng gần gũi , thân thiết . Trăng
như đồng cảm với tâm trạng nào nức của con người , trăng đã hòa theo nhịp gõ và
nhịp tiếng hát của người đánh cá . Đó thật sự là 1 bài ca lao động vừa hào hùng vừa
hào hùng vừa gg Và bài ca say đắm nhất là bài ca về sự giao hòa , xiết bao thân thiết ,
ưu ái của con người và biển cả " biển cho ta cá như lòng mẹ" 1 so sanh thật đẹp . Mẹ
là người sinh ra ta , nuôi nấng dạy bảo ta thành người . Biển cũng vậy . Biển cho ta cá
như nguôn sữa mẹ và nuôi lớn đời . Biển luôn luôn ưu đãi cho con người . Ta thấy ở
đây toát lên lòng yêu mến , sự khâm phục và biết ơn đối với biển cá của nhưng người
đánh cá và của cả nhà thơ trước nguồn tình cảm yêu thương vô hạn đã nuôi dưỡng
mỗi con người . Một lần nữa biển lại được khẳng định vai trờ của mình . Biển không
chỉ đẹp đẽ giàu có mà còn rất ân tình . Biển không chỉ nuôi dưỡng cho con người hôm
nay và mai sau mà biển đã " nuôi lớn đời ta tụ buổi nào " . Từ khi con người mới xuất
hiện trên trái đất Biển và ta đã gắn bó hòa quyền với nhau như thế . Con người tôn tại
được là 1 phần nhờ sự giúp đỡ của bình . Trái đất có sự sống là do biển đã mang lại.
Nhưng đêm đã sắp tàn rồi , 1 ngày mới đang đến hứa hẹn nhiều bất ngờ thú vị
1 lần nữa dòng thơ lay động thắm thia được lặp lại gân như là nguyên văn " câu
hát căng buồm với gió khơi" . Có cảm giác đó như 1 điểpkhúc trong bai hát, bài hát ca
ngợi niềm say mê lao động trên biển quê hương . Đây là lần thứ 3 tiếng hát vang lên
trong lòng người dân chài lưới Có khác chăng tiếng hát đã biểu lộ cảm xúc của họ .
Biểu lộ niềm vui khi thu được thành công rực rỡ sau 1 đêm lao động vất vả . Đó là
niềm vui chiến thắng của con người . tất cả đều đang lâng lâng trên niềm sung sướng
ấy , và dường như đã lan sang cả con thuyền . Con thuyền như tiếp thêm luồng sinh
khi mới và đã sánh vai cùng mặt trời
Đòan thuyền chạy đua cùng mặt trời
Hình ảnh thật hào hùng . Huy Cận thật tài tình khi 1 lần nữa đã ***g 1 hình ảnh
cao cả vào vần thơ giản dị của mình . Mặt trời . Đây là 1 nhân hoa mang tinh chất
nghệ thuật siêu việt . Những ngườiđánh cá thưc suốt đêm để làm việc không mệt mỏi
nhưng họ vẫn quyết tâm trở về trươc khi trời sáng . Để người dân có cá ăn vào lúc trưa
hè . Khí thế lao động của họ thật mạnh mẽ , sức lực thật dồi dào . Họ chạy đua với
thời gian không gian . Họ chạy đua với đối tượng thiên nhiên là mặt trời , với đích đến
là trước bình minh . Đặt trước 1 tình cảnh như thế , được so sánh với vật thể lớn lao
đến thế . Hình ảnh con thuyền càng nổi bật hơn , càng nâng cao tầm vóc của con
người trước vũ trụ rộng lớn bao la . Nhưng rồi chuyện gì đến đã sẽ đến . Mặt trời đã
đội biển nhô máu mới . Lại thêm 1 nhân hóa nữa và đối tượng cũng chính là mặt trời .
Nhân hóa này gây cảm giác thật thần thoại , hư ảo. Sức mạnh của mặt trời thật vô
cùng mạnh mẽ . Đã đội biển mà lên . Câu thơ đã làm tòan cảnh biển sáng lên 1 màu
mới , màu hồng của bình minh , màu hồng của rực rỡ tươi vui, màu hồng như lời chào
đón ân cần khi đòan thuyền khi trở về .Và cái thần của quang cảnh bình minh ấy nổi
bật lên ở câu thơ cúng cùi
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Đến đây như say trong dòng liên tưởng . Mắt ta như hoa lên giữa 2 hình ảnh
trong dòng suy nghĩ của mình. 1 là hình ảnh đòan thuyền nối đuôi nhau trở về , chiếc
nào cũng có cá đầy khoang , hàng triệu mắt cá phản ánh với vầng hào quang của mặt
trời rực rỡ . 2 là hàng triệu gợn sóng cùng phản chiếu ánh bình mình sặc sỡ giông như
vô vàn mắt cá trên muôn dặm khơi . Dù là hình ảnh thì câu thơ cũng thể hiện được vẻ