Phân tích tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao sáng trong văn nghệ của
dân tộc của tác giả Phạm Văn Đồng.

Dàn ý chi tiết
* Tác giả
- Phạm Văn Đồng (1906 – 2000) là nhà chính trị, ngoại giao tài ba đồng thời
cũng là nhà giáo dục tâm huyết, nhà lí luận văn hóa văn nghệ lớn, có nhiều cống hiến
cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
- Riêng trong lĩnh vực văn học, ông để lại cho nền văn học nước nhà nhiều tác
phẩm có giá trị, mà tiêu biểu là cuốn sách nổi tiếng: Tổ quốc ta, nhân dân ta, sự
nghiệp ta và người nghệ sĩ (in lần thứ 5, 1983).
* Tác phẩm
Tác phẩm Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao trong văn nghệ của dân tộc là bài viết
của Phạm Văn Đồng đăng trong Tạp chí Văn học số 7 – 1963 nhân kỉ niệm 75 năm
ngày mất của Nguyễn Đình Chiểu (3-7- 1888). Đây là bài viết có phát hiện mới mẻ và
những định hướng nghiên cứu dúng đắn về nhà thơ lớn Nguyễn Đình Chiểu. Bằng sự
từng trải cách mạng, sự gắn bó sâu sắc đối với đất nước, với nhân dân và cách nghĩ
sâu rộng của một nhà văn nghệ lớn, tác phẩm đã nhìn nhận cuộc đời và thơ văn
nguyễn Đình Chiểu trong mối liên hệ khắng khít với hoàn cảnh của Tổ quốc lúc bấy
giờ và với thời đại hiện nay, từ đó mà phát hiện ra những điều mới mẻ giúp ta điều
chỉnh lại cách nhìn về nhà thơ yêu nước lớn ở miềnNam, để càng thêm yêu quý con
người và tác phẩm của nhà thơ yêu nước lớn đó. Bài viết ra đời từ năm 1963, cách đây
hơn 40 năm nhưng vẫn còn nguyên giá trị về cả mặt khoa học và mặt tư tưởng.
* Những luận điểm lớn nhất của bài văn
- Phần 1: Tác giả nêu luận điểm: phải có cách nhìn đúng đắn về Nguyễn Đình
Chiểu và thơ văn của ông. Cách nhìn đó là: “Trên trời có những vì sao có ánh sáng
khác thường, nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn mới thấy, và càng nhìn
thì càng thấy sáng. Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu cũng vậy”.
- Phần 2: Tác giả nêu các luận điểm bổ sung chứng minh cho luận điểm xuất
phát: Cách nhìn đúng đắn đó được cụ thể hó qua cách đánh giá (của tác giả) về:
+ Cuộc đời và quan niệm sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu.

nay, chúng ta quen nhìn loại ánh sáng khác, vẻ đẹp khác. Đó là văn chương trau chuốt,
gọt giũa, lời lẽ hoa mĩ với hình tượng hùng vĩ, tráng lệ, phi thường… Cách nhìn như
vậy thật khó đến với văn chương Đồ Chiểu, nói chi đến việc cảm nhận được tình ý sâu
xa để thấy hết vẻ đẹp đích thực của văn thơ ông.
Vì vậy, “phải chăm chú nhìn thì mới thấy”, tức là phải dày công, kiên trì
nghiên cứu thì mới khám phá được vẻ đẹp ấy, nhưng phải chăm chú nhìn theo một
cách khoa học, đúng đắn về Nguyễn Đình Chiểu.
Điều này có ý nghĩa phương pháp luận trong việc nghiên cứu đánh giá thơ văn
Nguyễn Đình Chiểu, nó là một sự điều chỉnh về cách nhìn để có một định hướng đúng
đắn trong việc nghiên cứu, tiếp cận một nhà thơ như Nguyễn Đình Chiểu. Trên cách
nhìn mới mẻ này, đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu có giá trị về Nguyễn Đình
Chiểu như Nguyễn Đình Chiểu, ngôi sao càng nhìn càng sáng của Lê Trí
Viễn, Nguyễn Đình Chiểu - ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc của Đoàn Lê Giang.
Bài văn nghị luận của tác giả Phạm Văn Đồng không hề khô khan mà đầy sức
hấp dẫn. Lôi cuốn là nhờ những yếu tố sau đây:
- Cách nghị luận không chỉ xác đáng, chặt chẽ, mà còn xúc động, thiết tha, với
nhiều hình ảnh, ngôn từ đặc sắc, khiến người đọc còn nhớ mãi (Phân tích và chứng
minh qua văn bản).
- Cách nhìn mới mẻ, có giá trị phát hiện của tác giả đã lôi cuốn người đọc vào
bài viết của mình.
- Nhưng quan trọng nhất là tấm lòng của người viết đối với cuộc đời cao đẹp và
thơ văn có giá trị đích thực của Nguyễn Đình Chiểu. Đó cũng là tấm lòng gắn bó sâu
sắc của tác giả đối với vận mệnh đất nước và cuộc sống của nhân dân ta lúc bấy giờ.
Chính tấm lòng này đã làm nên chất văn cho bài viết, và qua bài viết, ta thấy được hơi
thở của cuộc sống thấm trong từng câu chữ, để người viết có thể làm sống lại một thời
kỳ lịch sử đau thương mà anh hùng của dân tộc, trên cái nền đó mà biểu dương ca
ngợi Nguyễn Đình Chiểu – một người trọn đời dùng cây bút làm vũ khí chiến đấu cho
dân, cho nước, nêu cao tấm gương của người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa và tư
tưởng.