Kỹ Thuật Nuôi Và Chăm
Sóc Dế
Nhiều nước, nhất là các nước ở châu Á coi một số loại côn trùng là món ăn
ngon. Ở nước ta các loại côn trùng như cào cào, châu chấu, dế, tằm, sâu chit,
nhộng tằm, rươi. là những loại côn trùng được dùng làm món ăn, một số nơi
được coi là món ăn quý. Với loài dế cũng có nhiều giống như: dế ché, dế
cơm to con, thân màu nâu đen, hai chân sau to có màu nâu sẩm.

Dế cơm có cùng kích cỡ như dế ché, cánh màu đen đậm, chân nâu nhạt, đây
là hai giống to con và lịch lỡm nhất trong họ nhà dế.
Ngoài ra còn có các loại dế nhỏ con hơn như dế mọi, dế ta, dế nhủi, dế mèn -
cái tên quen thuộc trong tiểu thuyết "Dế mèn phiêu lưu ký" của nhà văn Tô
Hoài, nhỏ con nhất và thường sống dưới lớp vỏ cây là dế dủi, không cánh.
Trong các loại dế này, dế ta có màu đen tuyền, đầu cánh có đốm trắng vàng,
là loại dế đã được anh Lê thanh Tùng - người đầu tiên ở Việt nam nghiên
cứu so sánh giữa các giống dể tìm được và tìm ra giống dế dễ nuôi, thích
hợp cho quy trình nuôi công nghiệp nhằm tạo ra sản phẩm đồng loạt. Sau
đây là quy trình nuôi dế xin được trình bày với bà con nông dân:
I. Sinh trưởng phát dục của dế:
- Sinh trưởng: từ lúc nở ra cho đến khoảng 45 ngày tuổi là xuất bán. Từ
ngày thứ 45 trở đi dế phát triển cánh. Ngày tuổi 60 trở đi dế đã trưởng thành,
bắt đầu sinh sản.
- Sinh sản: hai tháng tuổi dế đã thành thục sinh dục và có thể ghép đôi giao
phối cho sinh sản. Mỗi thùng nuôi cho ghép 30 con cái và 15 con đực trưởng
thành. Dế chỉ đẻ trong vòng hai tháng là thải loại.
- Khay đẻ cho dế: khi dế đẻ cần chuẩn bị khay đẻ cho dế, khay đẻ cho dế
giống như gạt tàn thuốc lá chứa đất ẩm sâu 1,5 cm Khay đẻ được đặt vào
thùng dế bố mẹ hàng ngày. Cứ sau mỗi ngày khay đẻ được lấy ra đưa đi ấp,

để bỏ phân, rửa sạch sau đó mới chế biến. Dế có thể chiên dòn, chiên bơ,
tẩm bột để chiên ăn cùng với bánh phồng tôm, bánh tráng hoặc cuốn bánh
tráng với rau sống là những món ăn đặc sản từ dế.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Chắt, giảng dạy về côn trùng học, ĐH Nông lâm TP
HCM, cho rằng: "Do thức ăn của dế chủ yếu là thực vật, một số sách đông y
còn dùng dế để trị bệnh nên người dùng có thể yên tâm khi ăn vào cơ thể.
Thức ăn để nuôi dế cũng dễ kiếm, chủ yếu là các loại cỏ mọc tự nhiên, nhiều
nơi muốn tăng dinh dưỡng thì cho dế ăn thêm cám (loại dành cho chim ăn)".
Theo kỹ sư Nguyễn Tấn Tài, vốn đầu tư để nuôi dế ban đầu khá đơn giản,
chỉ cần bỏ ra khoảng 500.000 đồng là có thể nuôi được vài chục cặp dế
giống. Dế sinh sản với số lượng lớn (trung bình mỗi lần sinh, một con dế
mái có thể đẻ được 200-300 trứng). Tỷ lệ trứng nở cũng rất cao và nhanh
cho thu hoạch. Chỉ sau 30-45 ngày nuôi dế con, người nuôi có thể thu về
hàng chục ký dế thịt, thời điểm hút hàng, dế có thể bán được 250.000-
300.000 đồng/kg.