NHẬN BIẾT CẢM XÚC CỦA NGƯỜI
KHÁC VÀ MỐI QUAN HỆ
Con người là những thực thể xã hội và những mối quan hệ xã hội là yếu tố
quyết định sự thành bại và hạnh phúc trong cuộc đời. Việc không nhận biết
được cảm xúc của người khác và không kiểm soát được cảm xúc của mình
tác động xấu đến mối giao tiếp và ảnh hưởng tiêu cực đến công việc và cả
cuộc sống gia đình. Biết làm chủ cảm xúc của mình không chỉ để thành
công trong quan hệ giao tiếp xã hội, mà còn làm cho cuộc sống êm đẹp,
hạnh phúc hơn. Chất lượng và số lượng các mối quan hệ tốt góp phần quyết
định sự thành công của con người. Theo GS. Howard Gardner: “Trung tâm
trí tuệ về quan hệ giữa con người là năng lực nắm được tâm trạng, tính khí,
động cơ, ham muốn của người khác và phản ứng lại thích hợp; đó là năng
lực khám phá tình cảm của mình và năng lực lựa chọn tình cảm để hướng
dẫn ứng xử của mình theo sự lựa chọn ấy. Trong cuộc sống không một hình
thức trí tuệ nào quan trong hơn điều đó”.
Thomas Hatch và Hovard Gardner cho rằng thành tố quyết
định sự thành công trong quan hệ cá nhân gồm: -năng lực tổ chức
nhóm – năng lực hợp tác và lãnh đạo, - năng lực thiết lập quan hệ cá
nhân – năng lực đồng cảm và giao tiếp, - năng lực phân tích xã hội –
nhận ra tình cảm, động cơ và cảm xúc của người khác .
Trong giao tiếp, làm chủ được cảm xúc của mình là điều cần thiết, nhưng
chưa đủ để đạt được mục tiêu mong muốn, mà còn phải biết cách diễn đạt
nó một cách chân thật, tự tin, thông qua ngôn từ, giọng nói, nét mặt, cử
chỉ… Mặt khác phải biết lắng nghe người khác, nếu cần thì mạnh dạn hỏi

bạn căng thẳng và từng bước hành động cụ thể để kiểm soát bản
thân". Mỗi phản ứng là kết quả của một sự lựa chọn có ý thức, nếu
không nhận thức đúng vấn đề, rất có thể ta sẽ có những hành vi
không thể kiểm soát để rồi sau đó phải hối hận. Thông thường khi để
xảy ra xung đột thì cả hai bên đều có lỗi, do một bên không biết cách
ứng xử thích hợp với tình thế, đối tượng, còn bên kia không biết cách
kìm chế cảm xúc của mình.