1
Đề tài:
“Thực trạng thất nghiệp sau khi ra
trường của sinh viên hiện nay”
2
LỜI MỞ ĐẦU:
Nền kinh tế của đất nước ta đang trên đà phát triển, từ nền kinh tế bao cấp
nhà nước hỗ trợ toàn bộ chí phíđầu tư, lỗđâu nhà nước chịu toàn bộ thì
giờđây đất nước ta đang phát triển lên nên kinh tế thị trường, cơ chế thị
trường nhiều thành phần, tự do kinh doanh, tư do phát triển. Chính vì vậy
đất nước đã có sự thay đổi đáng kể, chúng ta có thể nhin thấy một bộ mặt
mới của đất nước. Bên mặt thuận lợi thúc đẩy phát triển kinh tế của nền kinh
tế thị trường thì cũng có không ít nhưng khó khăn, nhưng tiêu cực phát sinh
trong nền kinh tế và một trong những khó khăn mà nhà nước ta đang phảI
đương đầu đó là tình trạng thất nghiệp của sinh viên sau khi ra trường ngày
càng tăng trong cơ chế thị trường ngay nay vấn đề ma gần như không xảy ra
trong thời kì bao cấp.
Đất nước càng phát triển bao nhiêu ngoài những công nghệ hiện đại phục vụ
cho kinh doanh sản xuất thì một trong những yếu tố quyết định sự phát triển
4CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG NGUYÊN NHÂN CƠ BẢN CỦA
HIỆNTƯỢNGTHẤTNGHIỆPCỦASINHVIÊNSAUKHIRATRƯỜNG
I. THỰC TRẠNG THẤT NGHIỆP CỦA SINH VIÊN SAU KHI RA TRƯỜNG
Đất nước ta đang trên đà phát triển , hội nhập với những chính sách mở của
giao lưu hợp tác với các nước trontg khu vực cũng như trên toàn thế giới, từ
nền kinh tế bao câp tập trung đất nước không phát triển đi lên được, người
giỏi có năng lực không được trọng dụng không có khả năng phát triển phát
huy năng lực thì giờđây đất nước đã chuyển sang nền kinh tế thị trường
nhiều thành phần, tự do kinh doanh, tự do cạnh tranh phát triển phát huy
được rất nhiều mặt tích cực đặc biệt là ta đã nhìn thấy được một bộ mặt mới
làm bất cứ việc gì miễn là có thu nhập.
Hiện nay sinh viên ra trường ngày càng nhiều xong tỷ lệ thất nghiệp lại vẫn
cao, có phải tất cả là do công việc có giới hạn đãđủ nhân lực không cần
người nữa?Vậy mà các nhà tuyển dụng lao động vẫn “than thở “ rằng họ
thiếu nguồn nhân lực thiêú những người có kinh nghiệm và năng lực thật sự
và năng động trong công việc . Và một thực trạng thật đáng buồn hiện nay
những sinh viên ra trường đi xin việc tại các công ty đều thấy rất khó khăn vì
không đáp ứng đủ những yêu cầu mà nhà tuyển dụng đưa ra. Vây một câu
hỏi chúng ta cân đặt ra :phải chăng do công việc ít ỏi hay do sựđòi hỏi khó
tính của các nhà tuyển dụng hay tình trạng học không đến nơi đến chốn của
sinh viên khi còn ngồi trên ghế nhà trường hay quá trình đào tạo của các
trường đại học còn nhiều mặt chưa được tốt?
Đất nước càng ngày càng đi lên phát triển lên một tầm cao mới. Như vậy
nhu cầu đòi hỏi của công việc không chỉ dừng ởđây mà sựđòi hỏi còn phải
cao hơn nữa , nếu vậy sinh viên của đất nước ta có thểđáp ứng được 6
không?Tình trạng thất nghiệp có còn tăng hay không?Một câu hỏi được đặt
ra cho các nhà nước, cho các nhà tuyển dụng và cho các nhà giáo dục-đào
tạo hiện nay. Và chính phủđã có những biện pháp gìđể giải quyết vấn đề
trên?
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO CỦA CÁC TRƯỜNGĐẠIHỌC.
1. VỀ CƠ CẤU –TỔ CHỨC ĐÀO TẠO SINH VIÊN TRONG TRƯỜNGĐH
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng thất nghiệp của sinh viên sau khi
ra trường nhưdo ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường hay do một phần
chính sách của nhà nước hay do bản thân của sinh viên , những suy nghĩ của
gia đình sinh viên những người đang được đào tào trong các trường đại học,
cao đẳng……Nhưng chúng ta không thể không nhắc tới một phần trách
hay hay thích là học không tính đến mục đích học về phục vụ cho tương lai
và khả năng xin việc sau khi ra trường.
Việt Namđào tạo một khối lượng lớn cử nhân nhưng không thành tri thức.
VD cay đắng nhất là mỗi năm hàng nghìn tri thức trẻ bước vào bộ máy hành
chính . Nhưng nền hành chính công bao nhiêu năm tiếp tục trì trệ, lạc hậu .
Đội ngũ cán bộ công chức đang bị coi là khâu yếu nhất trongtiến trình cải
cách hành chính. Đào tạo tri thức trẻ thực chất làđào tạo hai con người trong
một. Một người tri thức và một người chuyên gia. Nền giáo dục hiện nay
chưa đặt ra mục tiêu rõ ràng, không có quá trình đào tạo vàđó là nguyên
nhân nhiều người thợ không ra thợ, thầy không ra thầy. Vàđây chính là vấn
đề thứ hai chúng ta cần quan tâm tới:Chất lượng đào tạo của các trường đại
học hiện nay như thế nào?
2. CHẤT LƯỢNGĐÀOTẠOSINHVIÊNCỦACÁCTRƯỜNGĐH, CĐ
Việt Nam hiện nay đang cần một nguồn lực tri thức trình độ cao để xác định
một hình tháI kinh tế mới cao hơn , hoàn thiện hơn và hiệu quả hơn đó chính 8
là nền kinh tế tri thức. Với yêu cầu này, nếu chất xám của tri thức nhạt mầu
thì cũng coi đó là một nguyên nhân dẫn tới thất nghiệp. Chính vì vậy chất
lượng đào tạo tại các trường đang là mối quan tâm của rất nhiều người.
Trong các trường đại học, cao đẳng ở nước ta hiện nay thì chất lượng đào
tạo và thực tế nhu cầu đòi hỏi của công việc với sinh viên còn một khoảng
cách quá xa. Những gì trường đại học, cao đẳng đào tạo sinh viên và những
gì sinh viên học được , tiếp thu được vẫn chưa thểđáp ứng được nhu cầu của
khối lượng công việc ngày càng cao của nền kinh tế thị trường. Một phần do
cơ sở trang thiết bị vật chất phục vụ cho giảng dạy và học tập còn thiếu thốn
, nghèo nàn quá nhiều so với thực tế dẫn tới tình trạng học không thểđi đôi
biệt vấn đề ta cần đề cập đến là nguồn lao dộng có năng lực nhưng lực lượng
này lại không bắt kịp theo sự phát triển của phương thức sản xuất. Lý do vì
sao lại như vậy? Do cơ cấu –tổ chức –chất lượng đào tạo không bắt kịp sự
thay đổi này, nó bị tụt hậu hơn , do đó cán cân không cân bằng, đồng bộ
giữa quá trình đào tạo và thực tế yêu cầu công việc làm cho sinh viên sau khi
ra trường không đủ khả năng đáp ứng đòi hỏi của các nhà tuyển dụng lao
động.
Tại một số nước nền giáo dục rất hiện đại, phát triển như Mỹ, Pháp, Anh….
thì sinh viên khi mới học hết năm thứ ba họ có thểđi làmtại các cơ quan ,
doanh nghiệp theo đúng ngành nghề mà họđược đào tạo , có thể phát triển
hết khả năng sáng tạo , vận dụng thành thạo những gì họđược học và họ còn
học thêm các khoá học về ngoại ngữ, tin học để củng cố nguồn kiến thức của
mình. Vàở nước ta hiện nay các trung tâm dạy ngoại ngữ, tin học mọc ra rất
nhiều với những giảng viên nước ngoài cũng có một số trung tâm rất có
tiếng và uy tín như Anh Ngữ LonDon, Apollo, ……nhưng phần lớn sinh
viên sau khi học lượng kiến thức cũng không được củng cố là bao nhiêu.
Vì sự phát triển của khoa học-kỹ thuật ngày càng cao nên công việc cũng đòi
hỏi đội ngũ lao động có trình độ, năng lực. Điều này đòi hỏi ngành GD-ĐT 10
phải đưa ra phương pháp đào tạo mới và những giải pháp để cải thiện chất
lượng đào tạo trong các trường đại học, cao đẳng…. .
III. MỘT SỐ NGUYÊN NHÂN KHÁC DẪN TỚI TÌNH TRẠNG THẤT NGHIỆP
1. TỪ PHÍA NỀN KINH TẾ-XÃ HỘI
Những năm về trước nước ta vẫn còn thực hiện chếđộ chính sách bao cấp thì
thực trạng thất nghiệp của sinh viên sau khi ra trường hầu như là không có.
Ngày đó sinh viên đi học đại học còn rất ít, sinh viên ra trường được phân
công tác luôn , nhìn vào có thểđã việc làm nhưng đôI khi trong công việc
khiến cho mọi người phải có sự cố gắng hết mình, nỗ lực hết mình, để trang
bị cho mình những kiến thức phong phú hơn, đầy đủ hơn đểđáp ứng được
nền kinh tế ngày một khó tính hơn. Mặt khác nền kinh tế thị trường cũng có
những tác động lớn đến xã hội gây ra sự thiếu thừa về lực lượng lao động,
làm mất sự cân đối về nguồn lực lao động và nảy sinh ra nhiều vấn đề khác
trong việc làm.
2. VỀ PHÍA CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ NƯỚC
Bên cạnh những nguyên nhân về kinh tế-xã hội, về phía đào tạo thì chính
sách của nhà nước cũng là yếu tốđáng kể tác động đến vấn đề này.
Trong những năm gần đây nhà nước đã có sự quan tâm rất nhiều đến quá
trình đào tạo nói chung vàđào tạo đại học nói riêng, khuyến kích sử dụng
sinh viên sau khi ra trường. ví dụ như: sinh viên trường sư phạm không phải
đóng học phí, đối với các trường khác những sinh viên thuộc diện chính sách
như : con thương binh, bệnh binh, con nhà nghèo vượt khó……. . thìđược
miễn giảm một phần học phí và có thểđược trợ cấp thêm một khoản tiền.
Nhưng bên cạnh đó nhà nước vẫn chưa có những chính sách hợp lý lắm để
khuyến khích sinh viên sau khi ra trường về vùng sâu vùng xa yên tâm công 12
tác, ví dụ như: do nhà nước chưa có hững chính sách hợp ly lắm mà sinh
viên sau khi ra trường không tự nguyện công tác ở vùng sâu vùng xa, dân
tộc ít người mà toàn phải bắt buộc , cưỡng ép
Bên cạnh đó do nền kinh tế càng phát triển, nhà nước có rất nhiều chính sách
để phát triển kinh tế. Chính vì vậy sinh viên lựa chon khối kinh tế quá nhiều
rồi dẫn tới tình trạng dư thừa nguồn nhân lực trong khối kinh tế trong khi
các ngành nghề khác như nông lâm nghiệp, thuỷ hải sản…. . . không được
nhắc tới nhiều trên truyền thông nên người dân luôn có xu hướng học những
ngành đó sẽ không xin được việc, khó xin việc mà chỉđâm đầu vào kinh tế
đại học tốt có tiếng rồi ở ngoài thành phốđi làm luôn không cần biết con
mình làm việc gì cóđúng ngành nghề không?Vì họ không có sự hiểu biết rõ
ràng , đúng đắn. Ví dụ: có những cha mẹđã nói với con mình rằng:Con phải
phải học hành chăm chỉ cố gắng ra trường kiếm công việc ở thành phố trở về
quê làm gì cho khổ, thế mới đổi đời được con ạ. Nếu ai cũng có những tư
tưởng như vậy thì lấy ai để phát triển quê hương, học để phục vụ quê hương
minh phát triển hơn, giầu đẹp hơn.
Tình hình này đã vàđang diễn ra làm ảnh hưởng xấu đến chủ trương phát
triển kinh tế-xã hội của nhà nước ở miền núi, nông thôn, vùng sâu vùng xa.
CHƯƠNG II:MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. PHÁT TRIỂN VÀMỞRỘNG CÁC NGÀNH NGHỀ SẢN XUẤT-KINH DOANH
Với số dân gần 80 triệu người và chắc chấn với tình hình đất nước ta hiện
nay sẽ còn tăng lên nữa trong những năm tới, mặt khác ngày càng nhiều các
trường đại học, cao đẳng , trung học, hướng nghiệp, dạy nghề mọc ra càng
nhiều nên lượng sinh viên ra trường sẽ ngày càng nhiều hơn vì vậy việc làm 14
đang là một vấn đề cấp bách của xã hội mà nhà nước đang tìm mọi cách để
khắc phục . Và một trong những cách khắc phục vấn đề này một cách có
hiệu quả nhất là phát triển và mở rộng các ngành nghề sản xuất –kinh doanh,
hiện nay có rất nhiều các loại hình doanh nghiệp , tư nhân, các công ty cổ
phần mọc ra ngày càng nhiều như:công ty TNHH một thành viên, hai thành
viên, các xưởng gốm, các gara …. . mọc ra nhiều để thu hút người mua phục
vụ cho nhu cầu tiêu ding của người dân như vậy cơ hội việc làm cho nhiều
người sẽ nhiều hơn. Đất nước ta đang trên đà hội nhập chính vì vậy cơ hội
việc làm sẽ cao hơn khi các công ty mọc ra và nhưng công ty nước ngoài
xâm nhập vào thi trường. Nhưng muốn phát triển tốt các ngành nghềđó thì
cầu thực tế, tránh hiện tượng chỗ thừa chỗ thiếu nguồn lao động. Nhà nước
nên tạo điều kiện cả về mặt vật chất cũng như tinh thần cho ngành giáo dục-
đào tạo được phát triển toàn diện hơn. Muốn sinh viên ra trường có kỹ năng
lao động, chuyên môn cao thì ngay khi ngồi trên ghế nhà trường cần được
hưởng những điều kiện tốt hơn như: cơ sở hạ tầng-vật chất của các trường
cần được đổi mới và trang bịđầy đủđể sinh viên vừa học vừa thực hành,
Nhưng muốn như vậy thì cần có sựủng hộ, trợ giúp rất nhiều của nhà nước
cả về chính sách cũng như về chi phí trợ cấp , đó là về vất chất-cơ cấu đào
tạotổ chức còn về chất lượng đào tạo thì sao?Nhà nước và giáo dục-đào tạo
cần có những biện pháp khắc phục vấn đề”chùa thầy” đang phổ biến hiện
nay, vấn đề chạy điểm, thực hiện nghiêm chỉnh chỉ thị chống bệnh thành tích
theo đúng nghĩa của nó.
Ngành đào tạo cũng nên có mối liên hệ với thị trường lao động để luôn cập
nhật những thông tin về xu hướng nhu cầu việc làm đểđào tạo cho phù hợp
cả về chất lượng cũng như số lượng.
III. VỀ CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ NƯỚC 16
Nhà nước là người quản lý toàn bộ hoạt động của đất nước nên cần đưa ra
những chính sách hợp lýđể thu hút và tạo điều kiện cho sinh viên vào học
các ngành nghề như:kỹ thuật, nông lâm nghiệp, thuỷ hải sản… những ngành
mà hiện nay đang rất thiếu vàđang cần. Bên cạnh nhưng chính sách ưu đãi
của giáo dục-đào tạo cho sinh viên phát triển khả năng thì nhà nước cũng
nên có những chính sách quan tâm đến những người thất nghiệp, người đang
làm việc công tác tại những vùng sâu vùng xa, vùng khó khăn đểđộng viên
họ cả về mặt vật chất cũng như tinh thần để họ tự nguyện đi công tác tại
những vùng đó chứ không phải ép buộc như vậy họ sẽ làm việc tâm huyết
hơn tận tụy hơn hết mình hơn trong công việc phục vụ cho sự phát triển của
nghiệp thành công bằng nhiều con đường có rất nhiều nhà tỷ phú họ có học
đại học đâu mà họ vẫn giầu có. Vì vậy đại học không phải là con đường duy
nhất để lập nghiệp. Chính vì vậy bản thân sinh viên và gia đình nên xem xét
cách nhìn nhậnsự lựa chọn của mình đãđúng đắn , hợp lý chưa?để chọn lựa
cho con em mình một ngành nghề phù hợp với khả năng bản thân, với hoàn
cảnh gia đình…Như vậy người lao động sẽ làm việc tích cực hơn, hiệu quả
hơn bên tuyển dụng lao động sẽ có những người có trình độ chuyên môn
cao, phù hợp với năng lực vàđòi hỏi của công việc.
Sự kết hợp hài hoà tất cả về mọi phương diện sẽ làm cho nền kinh tế nước
nhà ngày một phát triển hơn, vững mạnh hơn.
KẾT LUẬN:
Bài tiểu luận của em đã nói khái quát nhất về thực trạng thất nghiệp sau khi
ra trường của sinh viên hiện nay và quá trình đào tạo của các trường đại học
ở nước ta như thế nào?Sinh viên là nguồn lực chủ chốt là tương lai của đất
nước, đất nước có phát triển vững mạnhcả về mặt kinh tế-chính trị hay
không?là phụ thuộc hoàn toàn vào thế hệ trẻ ngày nay. Chính vì vậy lực
lượng trẻ phải được sự quan tâmrất lớn từ phía chính phủ. Vậy mà một thực
trạng đau lòng hiện nay là tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên quá cao. Trong bài 18
tiểu luận em đã phần nào nêu ra được những nguyên do của thực trạng và
một số biện pháp khắc phục để trong tương lai em hy vọng tỷ lệ thất nghiệp
sẽ thấp hay không còn nữa, như vậy cũng đồng nghĩa với việc nguồn lực lao
động của nước ta dồi dào, chuyên môn cao đầy năng lực và sự năng động
trong công việc để phục vụ cho đất nước ngày càng phồn vinh.
Trong bài tiểu luận của em chắc còn nhiều thiếu xót và khiếm khuyết. Em
kính mong nhận được sự giúp đỡ và góp ý kiến của các thầy cô giáo để em