Dùng sả làm thuốc

Theo Nam dược thần hiệu của Tuệ Tĩnh, sả có vị đắng, tính ấm, mùi thơm, tác
dụng bạt mùi hôi thối, trừ tà khí, giải cảm hàn thấp, nóng sốt, trị đau bụng lạnh,
nôn mửa.
Cây sả còn được gọi là cỏ sả, hương mao, tên khoa học Cymbopogon citratus
(DC.) Stapf., thuộc họ Lúa (Poaceae).
Người ta trồng sả để lấy thân rễ làm gia vị ăn sống, làm dưa, ướp thịt cá. Lá sả
dùng nấu nước gội đầu, thường phối hợp với một số cây có tinh dầu khác (bạc hà,
kinh giới, lá chanh, ngải cứu, lá buởi…) để nấu nước xông giải cảm.
Sả còn được dùng để cất tinh dầu. Củ sả chứa 1 – 2% tinh dầu màu vàng nhạt,
thơm mùi chanh mà thành phần chủ yếu là citral (65 – 85%), geraniol (40%).

Ngoài công dụng làm gia vị, củ sả, lá sả và tinh dầu sả đều được dùng làm thuốc từ
lâu đời.
Một số cách sử dụng sả làm thuốc
- Lá sả tươi 30 – 40g nấu với 1 lít nước, đun sôi khoảng 5 phút, dùng uống giải
nhiệt, thông tiểu, tiêu thực.
- Nõn sả muối dưa ăn để phòng ngừa sơn lam chướng khí, sốt rét.
- Củ sả non rửa thật sạch, xắt nhỏ, phơi hoặc sấy khô, tán bột dùng trong vệ sinh
răng miệng, phối hợp với phèn phi chữa hôi nách, phối hợp với mạch nha để tiêu
thực, chữa ăn uống không tiêu, đầy bụng. Ngày dùng 10 – 12g.
- Chữa ho do cảm lạnh, cảm cúm: củ sả 40g, gừng tươi 40g. Hai thứ rửa sạch, giã
nát, nấu với 650ml nước, sôi khoảng 10 phút, bỏ bã, thêm đường vào nấu cô lại
thành cao, ngậm nuốt dần trong ngày.
- Chữa cảm sốt do phong hàn, nhức đầu, không ra mồ hôi: lá sả, lá chanh, lá bưởi,
hương nhu, húng chanh, bạc hà, ngải cứu, kinh giới… một lần dùng 4 – 6g mỗi
loại nấu nước xông cho ra mồ hôi.

đảo đều cho đến khi lươn chín thơm là được. Dùng ăn nóng trong bữa cơm.
Phân tích món ăn:
- Trong 100g thịt lươn có chứa: 18,8mg protid; 0,9mg lipid; 38mg Ca; 150mg P;
1,6mg sắt. Hàm lượng các nguyên tố vi lượng và vitamin A tương đối nhiều, có thể
tăng cường quá trình trao đổi chất, tăng khả năng tính dục, nên ăn lươn có thể
“tráng dương sinh tinh”. Ngoài ra, còn có các vitamin B1, B2, B6, PP và D.
Theo Đông y, thịt lươn vị ngọt, tính ôn, có tác dụng bổ khí dưỡng huyết, làm mạnh
gân cốt; thích hợp với các chứng lao lực, ho hen, tiêu khát, kiết lỵ, phong thấp đau
nhức, gân cốt rã rời, thận hư đau lưng, liệt thần kinh mặt.
Thịt lươn còn là vị thuốc tốt với người thể trạng nhiệt, người thiếu máu, gầy còm
mệt mỏi; trẻ em gầy yếu, xanh xao, phụ nữ sau sinh cơ thể hư nhược, khí huyết
không điều hòa.
Y học hiện đại chứng minh rằng lươn vàng còn có thể trị được bệnh đái tháo
đường và làm tăng cường trí nhớ, là thức ăn bồi bổ rất tốt cho người có lượng
đường trong máu cao và người lao động trí óc.
- Trong ớt chứa nhiều vitamin A, vitamin C gấp 5 – 10 lần so với cà chua và cà
rốt, ngoài ra ớt còn có một hàm lượng acid malic, B1, B2, và Ca, sắt… rất cao.
Chất cay trong quả ớt là Capsaicin có tác dụng kích thích não bộ sản xuất ra chất
endorphin, một chất morphin nội sinh, có đặc tính như những thuốc giảm đau, đặc
biệt có ích cho những bệnh nhân bị viêm khớp mạn tính và các bệnh ung thư, lại
còn có khả năng giảm béo.
Qua nghiên cứu, người ta ghi nhận Capsaicin là một hợp chất hóa học có khả năng
giúp làm giãn nở các mạch máu hay thể hang ở dương vật, khiến máu dồn về làm
cho cương cứng, giúp tăng cường khả năng hoạt động tình dục của nam giới.
Như vậy, món lươn xào sả ớt là một món ăn ngon miệng, tác dụng bổ dưỡng, bổ
thận dương, mạnh gân cốt, tăng cường khả năng cương dương, kiện tỳ ích khí,
giảm đau, giảm béo, giúp tinh thần thư thái.