Tạp chí Khoa học và Phát triển 2011: Tập 9, số 5: 743 – 750 TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
743
NGHIÊN CỨU NHÂN NHANH IN VITRO CÂY HOA LOA KÈN (
NGHIÊN CỨU NHÂN NHANH IN VITRO CÂY HOA LOA KÈN (NGHIÊN CỨU NHÂN NHANH IN VITRO CÂY HOA LOA KÈN (
NGHIÊN CỨU NHÂN NHANH IN VITRO CÂY HOA LOA KÈN (
Lilium poilanei
Lilium poilanei Lilium poilanei
Lilium poilanei
Gapnep
GapnepGapnep
Gapnep
)
))
) Study on Rapid Micropropagation of Lilium poilanei Gapnep
Nguyễn Thị Phương Thảo
1
, Nông Thị Huệ
1
, Vũ Quang Khánh, Nguyễn Hữu Cường
2
Khoa Công nghệ Sinh học, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội
Khoa Nông học, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội
Địa chỉ email tác giả liên hệ:
Ngày gửi bài: 27.06.2011; Ngày chấp nhận: 25.10.2011
TÓM TẮT
Ở Việt Nam hiện có 3 loài hoa loa kèn hoang dại thuộc chi Lilium được ghi nhận là Lilium brownii
F.E Brown, Lilium poilanei Gagnep và Lilium arboricola. Trong đó, Lilium poilanei Gapnep là một
nguồn gen rất hiếm trên thế giới với nhiều đặc điểm quí và đây chính là những nguồn gen rất ý có

     !" # $% &
'(  ') *  + , -
Lilium Lilium !! . / " 00
123'456789:1
;6< =>  ? !@ A '7 B%C BD E
'4%FG99H91;;I17J
7$%&CLilium longiflorum
K!9    Lilium hybrids /
L!'  1 M9   C 
N51OPQR1%!S'=*
A*'5 'R'7LiliumT5
Nghiên cứu nhân nhanh in vitro cây hoa loa kèn (Lilium poilanei Gapnep)
744
 'R' @ '7 ." !S' U1 V 3 ,
P%*!R1WX%YV'"
* 23' 'R' Z' W '( 'R' @ 
B%2,')R'5@
9@U'(Z[)
+'J00\Q*A%
]%@' '7 " <^0 @1 J\0 .+ '(
'+_J`!@U+,1
X."'7<a@7";
@ Z' 2 '( X1 =  '7 I0J
@7\0b@N'W=
51=]%@''7"0@
7 I0 @  Z' 2 '( 2,' A
9 c5 = =1 ;;; d * 1
 J  23' / ` .+  L.
longiflorum%.L. lancifolium1*'7
I      N5 %' '

Hình 1. Lilium poilanei Gapnep
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Xử lý mẫu trước khử trùng{-(
23'?!5'1.7'R'CA'R',"A
-R' "A A 23' ? !5' N2, | 2,'1
4  B | a O1 S'1 !% 7
?!5'N2,|2,'2.%/'CA
)V
Khử trùng{  .%/ 'CA ) V1
R$%o.p2,''C)V1!%
7}%23'B?~,960
0
I0
O + l' }% 23' B? ~ .p =-
J
01b  a O1  •  ?
VS'P%}%1!%7R5<zao
.p2,''C)V-S"A'('R'
}%'7W'2,'6z\'P%z
J  'P% N 'CA  ) 2• m
'%#.n!€
C '" 'R' W * !? Nl )
2• %) 'CA yi '> ." '7 .` !%
!%'!91'R''CP%+!2dd'R'
/R'%%•EW*1=
P%'‚da16R'CAE'/>%
23'E)2•R!'/'CA)
2•4m'%#.n-/Lilium
poilaneih9!%54
' < za '1 ! 2d g9 51 R

m+%Xp"A'(X*%
@C'$%RQR!'/-W
QXA "A'O23'!?Nl%/}%
2%)'CA
‹  GzG ;\<
m U 'D%  | '( αzLL  GL
"[R!QR'("A
'(97R'"A1αzLL7
| $%A+ n + !Œ R ! '/1 !@
'/_"A!Œ[2dP@23'(
'(  NV d /  C 23' 5 GL
)"2d+!ŒR!
'/!5O'#A$%RQ!2d
'('R''/R!QXA1U'D%A
QT%"2d'(αzLL1GL+"
[ R ! Q R '( }% 'CA
Lilium poilaneih9
3.1.1. Ảnh hưởng của
α
-NAA đến khả năng
phát sinh hình thái của mô vẩy củ
Bảng 1. Ảnh hưởng của α
αα
α-NAA đến khả năng phát sinh hình thái của mô vẩy củ
Lilium poilanei Gapnep (sau 8 tuần nuôi cấy)
CT
α-NAA (mg/l)
Tỷ lệ sống
(%)
Tạo

!%01_αzLL1 '†*5'/'
5 <0b  !@ '/ 5 1I '/_}% 'CA
‡[/αzLLQ†*}%5ƒ
[†*}%5'/'7B%2,"
• ') D' '7 .` !% _ αzLL † *
5 '/ '‚ '| 0b , !@ '/ 5 01<
'/_}%'CA2XA*'.`!%αzLLd
/C)2•%)'CA'7R'
Nl' }%'CAR !QR
92,5'/1%AU†*5'/
!@'/U}%'CAC
-)D'.`!%αzLLd/C
01_')"A'(@C•')D'
A'!@'/U}%'CA,C51I
'/_}%'CA!%\%o%)'CA
3.1.2. Ảnh hưởng của BA đến khả năng phát
sinh hình thái của vẩy củ
GL  'C P% | ! 2d %'
7 'A '7 R' Nl  [ !Œ
4 ' + .1 W' W' }% %) 'CA
92,5'/G=99='
!Œ1J00<m'‚ pU) 2•'>
."yi'7.`!%J1JµyGLW'3
C ' !Œ R ! '/ '( ) "A '(
W*A1GL23'!?Nl,
N" /  01 z 10 _ .` !%  )
2•%)'CA'Ž'7R',!ŒR
!QR'(}%'CAG"J•')
D'@'D1).`!%GLQ)
'7 !Œ R ! Q R C '" 'R' ')

Số chồi /mẫu cấy
(chồi)
1 (ĐC) 0 100 0 0 0 0
2 0,1 93,33 26,67 0 16,67 0,60
3 0,5 93,33 40,00 0 60,00 1,77
4 1,0 83,33 56,67 0 73,33 2,03
LSD(5%) 0,22
CV(%) 1,4
h'O{P)2•{yi•I0_2••^1a_1={a161-{-)D'1-{@'D
Nguyễn Thị Phương Thảo, Nông Thị Huệ, Vũ Quang Khánh, Nguyễn Hữu Cường
747
, l' W' W' W' }% 'CA R
! Q R 9 2, 5 '/ Q .`
!% GL  ) 2• %) 'CA ' +
$%""$%-)D'@2%_GL
'†*}%'CAR!5'/'5
J10I'/_}%'CA
3.1.3. Ảnh hưởng của BA và
α
-NAA đến khả
năng phát sinh hình thái của vẩy củ
[ ;6<1 y%!!9 m '‚  p
$%RQR!QR}%'CAl
%'  † * %B_'A  )
2• %) 'CA W*A1!Œ+3
GL01_01a_αzLL01„01a
10_m'+$%"R23'%P
'‚U%!@'/_}%'CA@,!ŒR!
Q R '( ) #A '( G" I ‡ .`
!%GLd/C01_+3αz

callus
(%)
Tạo
rễ
(%)
Tạo
Chồi
(%)
Số chồi /mẫu
cấy (chồi)
1 0,1 93,33 10,00 16,67 33,33 1,10
2 0,5 93,33 16,67 20,00 20,00 0,80
3
0,1
1,0 86,67 20,00 33,33 10,00 0,63
4 0,1 86,67 23,33 6,67 50,00 1,90
5 0,5 83,33 26,67 13,33 76,67 2,67
6
0,5
1,0 90,00 36,67 20,00 63,33 2,40
LSD5% 0,25
CV% 1,6
h'O{P)2•{yi•I0_2••^1a_1={a161-{-)D'
Hình 2. Sự phát sinh hình thái của mô vẩy củ hoa Lilium poilanei Gapnep
h'O{Lyi•01_αzLL„Gyi•_GL„-yi•01a_GL•01a_αzLL
A


-l T * !@ 4 5 I10< o  'P%
'%.Q'l'/5I1I'd')
D''D01a_GL•01Ja_αzLL
=*!@4'/'Cd')D''D
_GL•01Ja_αzLL15<1Io
%A U1  + l' [ /  GL
U1a_Q*!@4'/'7B%2,
"'|I16^o'P%'%.Q
'l '/'Ž"'‚'|J1Ja' 2
XAd/GL'+3,αzLLd
/  C m D' '+ !Œ 4 '/ '(
Lilium poilaneih9‡+$%"%23'
'Ž 2> Œ , + $%" '( %Aƒ
]%5''!Œ;;;17R'
"mU'D%+%Xp*'!?
Nl +3  _ GL•01J_αzLL
@ 2%'!Œ 4'/R!
'( @    S1 ' * !@
4 '/ 5 <1< o G =99 = 
' !Œ1J00<1mQ) 2•4
 W' 3 ' 'R' '/ 23' Q
ER'S"A'(7)2•'>
." yi '7 .` !% J1J µy GL  J1; µy
sLL ' * !@ 4 '/ R ' > ;
'/_}%'CA!%\%o%)'CA2XA
)2•@2%'4'/
Lilium poilaneih9R!yi'7.`
!% _ GL • 01Ja_ αzLL1 ' *
!@ 4 '( '/ 5 <1I o1 'P% '
%.Q'l'/5J1^<'

232N2C%‡%'!Œ1J00a„
c'  ' !Œ1J00I„ '7Juncus effusus
1 i  ' !Œ1J000 P  |'(
 5 W @ , !Œ Q  ƒ in
vitro82>CŒ'!Œ1;;\m
').@+$%"P*'.`!%_5
W'7R'Nl@'!ŒRT.ƒ
'('4ALilium longiflorum
 W * A1 .` !% 
5 W  ) 2• 5 ƒ , 
23 E 01Ja _ +  _ )  
W'W'!ŒQƒ'|'7R'
Nl @ @ , !Œ ! 2d '( '/
Lilium poilanei h9 • ') D'
).`!%5WQ†*'/
ƒ'‚5<\1IIb17,*'
.` !%  5 W , /  C
01Ja_ Q † * '/  ƒ  a\1IIb
-) D' @ 2% ' *' 5 ƒ ' '/
Lilium poilaneih9_='†
*5ƒ;I1IIbG"a2XA)
2•yi•I0_2••_=)
2•@CT'"D'/in
vitro Qƒ
Bảng 5: Ảnh hưởng của than hoạt tính (THT) đến khả năng ra rễ của chồi Lilium
poilanei Gapnep (sau 4 tuần nuôi cấy)
CT THT (g/lít) Tỷ lệ ra rễ (%) Chiều cao TB (cm/cây) Số lá/ cây (lá)
1 (ĐC) 0 48,33 4,4 5,86
2 0,25 58,33 4,4 5,63
3 0,50 70,00 4,3 5,23

and species. In: De Hertogh A. and Le Nard M.
(eds), The Physiology of Flower Bulbs.
Elsevier, Amsterdam, pp. 423-454.
Bong Hee Hana, Hee Ju Yu, Byeoung Woo Yae,
Kee Yeoup Peak (2004). In vitro
micropropagation of Lilium longiflorum
‘Georgia’ by shoot formation as influenced by
addition of liquid medium. Scientia
Horticulturae 103 (2004) 39-49
Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc (2003). Công nghệ
trồng hoa cho thu nhập cao. Cây hoa loa kèn.
Nhà xuất bản Lao động xã hội, trang 7- 9
De Jong PC. (1974). Some notes on the evolution
of lilies. North American Loa kèn Yearbook
27: 23-28.
Dương Tấn Nhựt, Bùi Văn Lê, Michico Tanaa, K.
Trần Thanh Vân (2000). Effects of activated
charcoal, explant size, explant position and
sucrose concentration on plant and shoot
regeneration of Lilium longiflorum via young
stem culture. Plant Growth Regulation, 33: 59-65.
Hackett, W.P., (1969). Aseptic multiplication of loa
kèn bublets of bulb sacle. Proc. Int Plant.
Propag. Soc. 19: 105 - 108.
Krug MGZ, Stipp LCL, Rodriguez APM & Mendes
BMJ (2005). “In vitro Organogensis in
Watermelon cotyledons”, Pesp agropec.
Bras.Brasilia, 40, 9, pp.861 - 865.
Murashige (1974). “Plant propagation throwgh
tissue cultures” Ann. Rev. Plant Physiol v.25,

for mass propagation of Lilium in vitro.
Physiologia Plantarum. 48: 121 - 125
Van Aartrijk, Blom. Barnhoorn (1984).
“Interactions between NAA wounding
temperature and TIBA in their effects on
asventitions sprout formation on Lilium bulb
tissue”, Plant Tissue Culture, pp.131-132.
Vasrshney, A., Dahwan, V and Srivastava, P.S.,
(2000). A protocol for in vitro mass
propagation of Asiatic hybrids of loa kèn
through liquid stationary culture. In vitro
Cellular and Development Biology - Plant. 36:
383 - 391.
Nguyễn Văn Song, Nguyễn Thị Ngọc Thương, Đào Thị Hồng Ngân, Phạm Thị Hương,
751