Phân tích lý luận giá trị lao động của trờng phái cổ
điển t sản anh. Mác đã kế thừa và phát triển lý luận này
nh thế nào
Trong bối cảnh vào cuối thế kỷ XVIII, ở các nớc Anh và Pháp, học thuyết
kinh tế cổ điển xuất hiện. Vào thời kỳ này sau khi tích luỹ đợc một số lớn tiền
tệ, giai cấp t sản tập trung vào phát triển lĩnh vực sản xuất. Vì vậy, các công tr-
ờng thủ công trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp và nông nghiệp phát triển
mạnh mẽ, diễn ra việc tớc đoạt ruộng đất của nông dân, hình thành giai cấp vô
sản và chủ chiếm hữu ruộng đất. Song song với đó là sự tồn tại của chủ nghĩa
phong kiến không chỉ kìm hãm sự phát triển của chủ nghĩa t bản mà còn làm sâu
sắc hơn mâu thuẫn giữa chủ nghĩa t bản và chủ nghĩa phong kiến. Bên cạnh đó,
nếu thời kỳ chủ nghĩa trọng thơng, ngời ta chỉ tập trung vào khâu lu thông thì
thời kỳ này đã chuyển dần sang sản xuất. Nhiều vấn đề kinh tế đợc đặt ra của
quá trình sản xuất vợt ra ngoài giới hạn giải thích của lý thuyết kinh tế trọng th-
ơng. Điều này phải có lý thuyết kinh tế soi đờng và học thuyết kinh tế cổ điển
Anh ra đời mà đại biểu chủ yếu là các nhà kinh tế học William Petty, Adam
Smith và David Ricardo. Trong phạm vi bài này chúng ta chỉ nói đến quan điểm
về giá trị lao động của ba nhà kinh tế học cổ điển này.
1
Thứ nhất là quan niệm về giá trị lao động của William Petty ( 1623-
1687 ). Ông là một con ngời học rộng biết nhiều và sinh ra trong một gia đình
thợ thủ công, có trình độ tiến sĩ vật lý, là ngời phát minh ra máy móc, là đại địa
chủ đồng thời là nhà đại công nghiệp. Ông là ngời áp dụng phơng pháp mới
trong nghiên cứu khoa học, gọi là khoa học tự nhiên tức là tôn trọng và thừa
nhân các quy luật khách quan, vạch ra mối liên hệ phụ thuộc, nhân quả giữa các
sự vật hiện tợng. Về lý thuyết giá trị lao động, ông có công nêu ra nguyên lý của
giá trị lao động. Ông đa ra ba phạm trù về giá cả hàng hoá trong tác phẩm bàn
về thuế khoá và lệ phí . Đó là giá cả tự nhiên, giá cả nhân tạo và giá cả chính
trị.
Thế nào là giá cả tự nhiên? Ông viết một ngời nào đó, trong thời gian lao
động khai thác đợc 1ounce bạc và cùng thời gian đó sản suất đợc 1 barrel lúa

3
Tuy nhiên ông vẫn cha phân biệt đợc các phạm trù giá trị, giá trị trao đổi và
giá cả. Ông vẫn còn chịu ảnh hởng của chủ nghĩa trọng thơng nên ông chỉ giới
hạn lao động tạo ra giá trị trong lao động khai thác vàng và bạc, chính vì vậy mà
ông khẳng định rằng muốn xác định giá trị của các vật phẩm thì phải đem so
sánh lao động hao phí làm ra nó và hao phí làm ra bạc và vàng ( ông là ngời lấy
bạc và vàng làm chất liệu cho tiền tệ ). Ông chỉ thừa nhận lao động khai thác
bạc là nguồn gốc của giá trị, còn giá trị hàng hoá khác đợc xác định nhờ quá
trình trao đổi với bạc.
Thứ hai, phải nói tới lý thuyết giá trị lao động của Adam Smith (1723-
1790 ). So với William Petty và trờng phái trọng nông thì lý thuyết giá trị lao
động của Adam Smith có một bớc tiến đáng kể. Ông đã chỉ ra rằng tất cả các
loại lao động sản xuất đều tạo ra giá trị, lao động là thớc đo cuối cùng của giá
trị. Ông đã phân biệt rõ ràng sự khác nhau giữa giá trị trao đổi và giá trị sử dụng
đồng thời khẳng định: giá trị sử dụng không quyết định giá trị trao đổi. Ông bác
bỏ quan điểm cho rằng tính ích lợi quyết định giá trị trao đổi mà A.R.J. Turgot
ủng hộ. Khi phân tích giá trị hàng hoá, ông cho rằng giá trị đợc biểu hiện trong
giá trị trao đổi hàng hoá, trong quan hệ số lợng với hàng hoá khác, còn trong
nền sản suất hàng hoá phát triển, nó đợc biểu hiện ở tiền. Ông chỉ ra lợng giá trị
hàng hoá do hao phí lao động trung bình cần thiết quyết định. Lao động giản
đơn và lao động phức tạp ảnh hởng khác nhau đến lợng giá trị hàng hoá, trong
4
cùng một thời gian, lao động chuyên môn phức tạp sẽ tạo ra một lợng giá trị
nhiều hơn so với lao động giản đơn hay không phức tạp.
Ông đa ra hai định nghĩa về giá cả: giá cả tự nhiên ( giá trị hàng hoá ) và
giá cả thị trờng. Về bản chất, giá cả tự nhiên là biểu hiện tiền tệ của giá trị. Ông
cho rằng, nếu giá cả của một loại hàng hoá nào đó phù hợp với những gì cần
thiết cho thanh toán về địa tô, tiền lơng công nhân, lợi nhuận cho t bản đợc chi
phí cho khai thác, chế biến, đa ra thị trờng thì có thể nói hàng hoá đợc bán với
giá cả tự nhiên, còn giá cả thực tế mà qua đó hàng hoá đợc bán gọi là giá cả. Nó