Cây củ ấu - vị thuốc tốt, thực phẩm ngon

Cây củ ấu sống dưới nước, mọc ở các ao, đầm. Cây có thân ngắn, lá nổi trên mặt
nước và lá chìm dưới nước. Lá nổi có phao ở cuống, lá chìm phiến lá giảm nhỏ chỉ
thấy các đường gân. Rễ mọc dưới bùn và trong nước. Hoa màu trắng, mọc đơn độc
hay ở nách lá. Quả thường gọi là củ có 2 sừng do các lá phát triển thành. Trong quả
chứa một hạt, trong hạt có nhiều bột trắng ăn được. Củ ấu có 2 giống: ấu gai và ấu trụi, ấu gai quả có 2 sừng nhọn như gai, năng xuất
thấp, ấu trụi quả có 2 sừng tù, năng xuất cao. Cây ấu trồng để lấy quả (củ) làm thức
ăn cho người hay cho gia súc, lấy lá làm thức ăn xanh, trong y học dùng vỏ quả ấu
và cây làm thuốc.

Cây ấu mọc hoang dại hoặc được trồng ở các vùng ruộng nước, ao, đầm, hồ, sông
cụt Cây trồng nhiều nơi trong cả nước. ở miền Bắc, mùa hoa ấu vào các tháng 5-
6, mùa quả vào tháng 7-9. Thường thu hoạch khi củ đã thành thục nhưng chưa quá
già, vỏ củ màu nâu. Lúc này lá ấu không nằm ngang trên mặt nước như khi củ còn
non mà lá nâng lên chếch mặt nước. Thu hoạch lúc này rất dễ vì quả chưa bị rụng
xuống nước. Khi củ quá già, vỏ quả màu đen sẫm, cứng như sừng, nếu không thu
hoạch sẽ bị rụng xuống bùn.

Mấy năm gần đây, hợp tác xã nông nghiệp Đa Tốn, Gia Lâm đã và đang hợp tác
với đối tác Đài Loan trồng cây ấu Đài Loan tại ruộng nước Đa Tốn để xuất khẩu
sang Đài Loan. Giống ấu Đài Loan có củ to hơn ấu nước ta, năng suất cao, kỹ thuật
trồng đơn giản, chi phí không nhiều. Giống ấu này không kén đất, phù hợp với
ruộng nước ngập từ 0,5m trở xuống. Từ khi trồng ấu đến khi thu hoạch là khoảng 3
tháng; thu hoạch làm nhiều đợt, mỗi đợt cách nhau 10-15 ngày. Có thể kết hợp thả
cá trong ruộng ấu, lợi nhuận thu được sẽ rất cao. Hiện nay các tỉnh đang tìm mua
giống ấu này.

- Rôm sảy, da khô sạm: Dùng củ ấu tươi, giã nát, xoa lên da (Chữa bệnh bằng cây
lá).

- Viêm loét dạ dày: Thịt củ ấu 30g, Củ mài 15g, Hồng táo 15g, Bạch cập 10g, Gạo
nếp 100g, nấu cháo, cho thêm 20g Mật ong, trộn đều ăn (Sách Trung Quốc: Những
bài thuốc trị bệnh bằng trái cây).

- Hư nhược phiền khát: Thịt củ ấu tươi 50g, Địa cốt bì 15g, Câu kỷ tử 6g, Hoàng
cầm 6g, Cam thảo chế 6g, sắc uống (Sách Trung Quốc: Những bài thuốc trị bệnh
bằng trái cây).

-Say rượu: Thịt củ ấu tươi 250g, nhai nuốt (Sách Trung Quốc: Những bài thuốc trị
bệnh bằng trái cây).

-Tỳ vị hư nhược: Thịt củ ấu 50g, Bạch truật 15g, Hồng táo 15g, Sơn tra 10g, Sơn
dược 15g, Màng mề gà 6g, Cam thảo chế 3g, sắc uống (Sách Trung Quốc: Những
bài thuốc trị bệnh bằng trái cây).

- Đại tiện ra máu: Vỏ củ ấu 60g, Địa du 15g, Tiêu sơn căn 6g, ô mai 10g, Cam thảo
chế 6g, sắc uống (Sách Trung Quốc: Những bài thuốc trị bệnh bằng trái cây).

- Bệnh trĩ, nhọt nước: Vỏ củ ấu sấy khô, đốt tồn tính, tán thành bột, trộn đều với
Dầu vừng, bôi hoặc đắp.

Nước ta có điều kiện tốt để phát triển cây ấu. Đây là cây thực phẩm, cây thuốc, cây
xuất khẩu. Mong rằng các nhà sản xuất, dược liệu, kinh doanh nghiên cứu sản xuất
để đáp ứng nhu cầu trong nước và thị trường nước ngoài.