Tiểu luận Tìm hiểu Luật tập quán quốc tế

Luật tập quán quốc tế ràng buộc mọi quốc gia và có hai yêu cầu: thực tiễn quốc gia là
không thay đổi và nhất quán, và các quốc gia tin rằng hành vi là do luật đòi hỏi ( opinio
juris). Opinio juris rất cần thiết cho sự ra đời của các quy định tập quán. Để tạo nên một

Hassan Bey bị phạt nặng hơn một chút.
Công tố viên của Thổ Nhĩ Kỳ đã nộp đơn kháng cáo đối với quyết định này.
Kháng án nhằm tác động trì hoãn thi hành quyết định cho đến khi quyết định kháng án
đã được đưa ra, nhưng quyết định đó chưa được toà đưa ra. Nhưng thoả thuận đặc biệt
ngày 12/10/1926 không có tác động trì hoãn “tố tụng hình sự đang được tiến hành tại
Thổ Nhĩ Kỳ”.
Các động thái của các nhà chức trách tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ liên quan tới vấn đề đại
uý Demons một lần nữa đã tác động tới các nhà đại diện ngoại giao và các bước đi khác
của chính phủ Pháp hoặc đại diện của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc chống lại việc bắt giữ hay
thả tự do Demons hoặc với ý định đạt được chuyển vụ kiện này từ toà án Thổ Nhĩ Kỳ
sang Toà án Pháp.
Ngày 2/9/1926 Thổ Nhĩ Kỳ đồng ý đưa vụ án lên toà án Lahay. Ngày 6/9, Pháp
đưa ra “hoàn toàn đồng ý với bản đề xuất giải quyết”, hai bên bổ nhiệm đại sứ toàn
quyền của mình để đưa ra bản thoả thuận đặc biệt đệ trình lên Toà án. Bản thoả thuận
được kí tại Geneva ngày 12/10/1926, được phê chuẩn ngày 27/12/1926.
Theo thoả thuận đặc biệt được kí tại Geneva ngày 12/10/1926 giữa Pháp và Thổ
Nhĩ Kỳ, đại diện ngoại giao của các bên đã đệ trình lên Registry of the Court ngày
4/1/1927, theo điều 40 của Statue và điều 35 của Rules of Court, sau đó được đệ trình
lên PCIJ vấn đề thẩm quyền xét xử mà hai bên đã đưa ra đối với vụ va chạm xảy ra ngày
2/8/1926 giữa tàu Lotus và tàu Boz – Kourt.
Theo thoả thuận đặc biệt, Toà án sẽ quyết định các vấn đề sau:
(1) Thổ Nhĩ Kỳ có hành động mâu thuẫn với các nguyên tắc của Luật quốc
tế và điều 15 của hiệp ước Laussane ngày 24/7/1923 về vấn đề các điều
kiện cư trú, kinh doanh và thẩm quyền xét xử. Và nếu có thì nguyên tắc
nào của luật Thổ Nhĩ Kỳ được áp dụng để tiến hành thủ tục tố tụng đối
với M.Demons - người trực đài quan sát trên tàu Lotus vào thời điểm
xảy ra vụ va chạm giữa tàu Lotus và Boz-Kourt trên biển cả ngày
2/8/1926, hậu quả của Boz-Kourt là có 8 công dân Thổ Nhĩ Kỳ thiệt
mạng.
(2) Theo nguyên tắc của Luật quốc tế thì có nên khẳng định rằng tiền bồi

trong trường hợp này, không trái với nguyên tắc của Luật quốc tế.
 Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định hành vi vi phạm được diễn ra trong lãnh thổ của
Thổ Nhĩ Kỳ, vì thế Thổ Nhĩ Kỳ có thẩm quyền xét xử.
 Vụ kiện giữa Lotus và Boz – Kourt là vụ kiện liên quan đến các vi phạm có
quan hệ với nhau. Các thủ tục tố tụng tiền xét xử được mượn từ Pháp cho
rằng các nhân viên Pháp sẽ bị khởi tố cùng một lúc cùng với các nhân viên
Thổ Nhĩ Kỳ, hơn thế nữa nó được khẳng định bởi các học thuyết và luật
pháp của tất cả các quốc gia. Do đó Thổ Nhĩ Kỳ có thẩm quyền xét xử.
 Thậm chí vấn đề được khẳng định từ cách nhìn vụ va chạm, không có một
nguyên tắc của luật quốc tế nào tước quyền của Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành thẩm
quyền xét xử, một quốc gia có thẩm quyền để thiết lập các thủ tục tố tụng
hình sự.
 Thổ Nhĩ Kỳ thi hành thẩm quyền cơ bản của mình theo như Luật quốc tế,
và các chính phủ thì không, theo nghĩa vụ bồi thường trong trường hợp
tương tự, rõ ràng vấn đề thanh toán của yêu cầu bồi thường trong vụ kiện
của Pháp không nảy sinh từ Thổ Nhĩ Kỳ, từ đó chính phủ có thẩm quyền
khởi tố công dân Pháp, Demons bị buộc tội ngộ sát.

3. Lập luận của toà
Toà án có thẩm quyền giải quyết vụ việc theo thông báo của thoả thuận đặc biệt
được kí giữa các nước trong vụ kiện, các điều khoản trong các thoả thuận đặc biệt sẽ
được căn cứ để đưa ra quyết định hơn là các đệ trình của mỗi bên. Toà đưa ra các lập
luận sau:
(1) Vụ va chạm xảy ra ngày 2/8/1926 giữa Lotus mang cờ của Pháp và
tàu Boz – Kourt mang cờ Thổ Nhĩ Kỳ trên biển, ngoài Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ thì sẽ không
có bất kỳ quốc gia nào khác có thẩm quyết xét xử theo lãnh thổ.
(2) Các bên đều nhất trí rằng Toà không cần xem xét việc khởi tố có
đúng theo luật Thổ Nhĩ Kỳ hay không. Bên cạnh vấn đề thẩm quyền xét xử vấn đề hiện
tại, quy định của luật Thổ Nhĩ Kỳ được các đại diện trích dẫn thật sự có thể áp dụng
trong vụ kiện này, hoặc các tố tụng đối với Demons là hành vi được hình thành chống

chối tuyên bố đó. Thổ Nhĩ Kỳ trong đơn phản đối, tranh luận rằng điều này phù hợp với
nguyên tắc của luật quốc tế.
Điều 6, Bộ luật hình sự Thổ Nhĩ Kỳ quy định :
Những người nước ngoài phạm tội làm phương hại đến Thổ Nhĩ Kỳ hoặc làm hại
đến công dân Thổ Nhĩ Kỳ sẽ bị bắt theo bộ luật hình sự Thổ Nhĩ Kỳ. Luật Thổ Nhĩ Kỳ
chỉ ra một hình phạt tước quyền tự do cuả người đó trong khoảng thời gian nhất định tối
thiểu là 1 năm. Tuy nhiên, hình phạt có thể được giảm 1/3 mức án thay vì án tử hình
hoặc là 20 năm tù. Do đó, trong nhiều trường hợp, việc khởi kiện ra toà sẽ chỉ được tiến
hành theo yêu cầu của bộ trưởng bộ tư pháp hay yêu cầu của bên bị hại. Nếu việc vi
phạm làm phương hại đến một người nước ngoài khác, người mang tội sẽ bị trừng phạt
theo yêu cầu của bộ trưởng bộ tư pháp, theo các quy định của khoản 1 điều này, hơn nữa
cung cấp:
(1) “ điều này là một trong những điều khoản của luật pháp Thổ Nhĩ kỳ đưa
ra một hình phạt tước quyền tự do trong khoảng thời gian tối thiểu là 3
năm”
(2) “ không có thoả thuận trao trả hay việc trao trả không được chính quyền
địa phương nơi người đó thực hiện hành vi phạm tội hay chính phủ
nước người phạm tội không chấp nhận”.
Theo toà, các nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ đã tìm thấy cơ sở cho việc khởi tố
Demons theo như điều 6 đề cập ở trên. Vấn đề đệ trình lên toà án phù hợp với các
nguyên tắc của luật quốc tế.
Điều 15, hiệp ước Lausanne:
“ Phụ thuộc các quy định của điều 16, vấn đề thẩm quyền xét xử giữa Thổ Nhĩ Kỳ
và các bên ký kết được quyết định theo như các nguyên tắc của luật quốc tế.”
Chính phủ Pháp cho rằng nghĩa của cụm từ “các nguyên tắc của luật quốc tế”
trong điều này được hiểu theo tiến trình hình thành hiệp ước. Trong quá trình dự thảo,
Thổ Nhĩ Kỳ bằng các biện pháp sửa đổi các điều khoản liên quan đã mở rộng thẩm
quyền xét xử trong các vi phạm hình sự diễn ra trên lãnh thổ nước thứ 3 theo luật Thổ
Nhĩ Kỳ thuộc thẩm quyền xét xử của Toà án Thổ Nhĩ Kỳ. Việc sửa đổi bị Pháp và Ý bảo
lưu, Anh phản đối. Chính phủ Pháp cho rằng việc khởi tố Demons là trái với mục đích

quốc tế. Theo nguyên tắc tự do biển cả, bất cứ những gì diễn ra đối với một tàu trên biển
cả cũng được xem như đã diễn ra trên lãnh thổ của quốc gia mà tàu đó mang cờ. Bởi thế
nên nếu một hành động sai trái diễn ra trên biển cả và ảnh hưởng đến một tàu mang cờ
khác hoặc trên lãnh thổ nước ngoài, nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng như thể là
hai lãnh thổ của hai quốc gia khác nhau có liên quan đến việc này, và kết luận được rút
ra là không có bất kỳ nguyên tắc nào của luật quốc tế cấm một quốc gia có tàu chịu ảnh
hưởng từ hành động sai trái cho rằng hành động đó diễn ra trên lãnh thổ của mình và
truy tố người phạm tội. Kết luận này sẽ bị bỏ qua nếu như có một nguyên tắc trong luật
tập quán quốc tế đi xa hơn các nguyên tắc trên và thiết lập được một quyền tài phán đặc
quyền đối với quốc gia mà tàu mang cờ. Chính phủ Pháp đã chứng minh sự tồn tại của
một nguyên tắc như thế với dựa trên ý kiến của những chuyên gia về luật pháp quốc tế,
quyết định của tòa án trong nước và quốc tế, và đặc biệt là các hiệp định tạo ra ngoại lệ
đối với nguyên tắc tự do biển cả cho phép các cảnh sát và lực lượng quốc phòng của một
quốc gia thi hành quyền kiểm soát mở rộng– ít hay nhiều đối với các tàu buôn của quốc
gia khác.
Theo ý kiến của Tòa, sự tồn tại của một nguyên tắc như thế chưa được chứng
minh một cách thuyết phục. Thứ nhất, liên quan đến ý kiến của các chuyên gia về luật
quốc tế, đúng là gần như tất cả các chuyên gia đều cho rằng tàu thuyền trên biển cả là
chủ thể đặc quyền đối với quyền tài phán của quốc gia mà tàu đó mang cờ. Tuy nhiên,
điểm quan trọng chính là cách họ hiểu nguyên tắc này. Một số người cho rằng thẩm
quyền của quốc gia đối với tàu thuyền trên biển cả cũng giống như đối với tàu thuyền
trên lãnh thổ của mình, một số người khác lại cho rằng một quốc gia có quyền truy tố
những vi phạm xảy ra đối với một tàu nước ngoài trên biển cả, điều đó dẫn đến việc kết
luận rằng những vi phạm trên sẽ bị coi như những vi phạm xảy ra trong lãnh thổ của
quốc gia mà tàu bị ảnh hưởng mang cờ, và các nguyên tắc chung của từng hệ thống luật
sẽ được áp dụng để giải quyết các vi phạm trên.
Đối với các tiền lệ, trước tiên cần phải thấy rằng, không một trường hợp về va
chạm trên biển cả nào liên quan đến những vi phạm ảnh hưởng đến 2 tàu mang 2 quốc
tịch khác nhau; do đó các case này không có nhiều ý nghĩa đối trước Tòa. Bên cạnh đó,
không thiếu những case mà trong đó một quốc gia đòi quyền được truy tố một sai phạm

Franconia Strathclyde tại Tòa án Anh để chứng minh cho đặc quyền tài phán của quốc
gia mang cờ cũng như các case Ortigia Oncle Joseph tại Tòa án Ý và Ekbatana West
Hinder tại Tòa án Bỉ để lập luận cho các lý lẽ ngược lại.
Tòa án cho rằng khó có thể tìm thấy một dấu hiệu cho thấy sự tồn tại của một
nguyên tắc của luật quốc tế có thể làm cơ sở cho những lập luận của chính phủ Pháp.
Bên cạnh đó, Tòa cũng cảm thấy cần phải nhấn mạnh rằng có vẻ như các quốc gia liên
quan không phản đối các tranh tụng hình sự về các case về va chạm trước tòa án của
một quốc gia trung gian hoặc không đưa ra các kháng nghị. Do đó, không tồn tại một sự
đồng ý ngầm giữa các quốc gia về đặc quyền tài phán của quốc gia mà tàu mang cờ. Kết
luận của Tòa trong luận điểm này là không có bất kỳ một nguyên tắc nào trong luật quốc
tế liên quan đến các case va chạm hàm ý rằng các tranh tụng hình sự thuộc đặc quyền tài
phán của quốc gia của tàu mang cờ.
4. Phán quyết của Tòa
Trong vụ va chạm diễn ra vào ngày 2/8/1926 trên biển cả giữa tàu Lotus của Pháp
và tàu Boz - Kourt của Thổ Nhĩ Kỳ đã gây ra thiệt hại là cái chết của 8 người Thổ Nhĩ
Kỳ, việc tiến hành các tranh tụng hình sự của Thổ Nhĩ Kỳ phù hợp với luật pháp Thổ
Nhĩ Kỳ chống lại M.Demons, người đã trực đài quan sát của tàu Lotus vào thời điểm
xảy ra va chạm, đã không hề vi phạm đến các nguyên tắc của Luật quốc tế.
Không có lý do nào để đưa ra phán quyết về vấn đề bồi thường bằng tiền mặt đối
với Lt. Demons nếu như Thổ Nhĩ Kỳ, với việc truy tố ông ta như ở trên, đã hành động
trái với các nguyên tắc của các nguyên tắc của Luật quốc tế.
Kết luận
Yếu tố opinion juris trong Lotus case chính là quan điểm của Thổ Nhĩ Kỳ cho
rằng một quốc gia mà có tàu mang cờ có đặc quyền tài phán đối với tất cả những gì diễn
ra đối với một con tàu trên biển cả. Tàu thuyền lớn trên biển cả không là đối tượng của
bất kỳ thẩm quyền nào, trừ thẩm quyền của quốc gia mà con tàu đó mang cờ. Thổ Nhĩ
Kỳ cho rằng không có một nguyên tắc nào của luật quốc tế cấm một quốc gia có tàu
chịu ảnh hưởng từ hành động sai trái cho rằng hành động đó diễn ra trên lãnh thổ của
nước mình và truy tố người phạm tội. Tòa án Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng mình có thẩm quyền
xét xử trong vụ va chạm trên biển ngày 2/8/1927 giữa tàu Lotus của Pháp và Boz-Kourt