Các giai đoạn tiến triển
của ung thư Muốn nghiên cứu bệnh sinh của bênh ung thư, trước hết phải nghiên
cứu tế bào ung thư và cơ sở sinh học phân tử của ung thư.
1. Nguồn gốc của tế bào ung thư
Có một số thuyết khác nhau nhằm giải thích các quan sát quần thể về tế
bào ung thư.
1.1. Thuyết đơn dòng
Là quan niệm kinh điển cho rằng: Khối u phát sinh từ một tế bào mẹ
nhân lên. Ví dụ : Ở bệnh bạch cầu tủy trên phụ nữ da đen thấy đồng nhất loại
tế bào thương tổn nhiểm sắc thể số 10. Các tế bào đều tiết men gluco 6
phosphate Dehydroglubuline.
1.2. Thuyết đa dòng tế bào
Khi quan sát hình thái và chức năng thì thấy:
- Tổ chức ung thư có nhiều loại tế bào nên chẩn đoán tế bào học dễ
nhầm lẫn.
- Về chức năng: Có nhiều chất chỉ điểm sinh học.
1.3. Thuyết về kém ổn định gen của tế bào ung thư
Có thể ban đầu là một dòng, do gen ung thư không ổn định nên có các
tế bào biến dị sinh ra hàng loạt các tế bào hổn hợp.
Ví dụ: + U lymmphô ác tính tế bào lớn, tế bào nhỏ.
+ Các loại ung thư phổi thể hổn hợp, ung thư liên kết thể
hổn hợp.
2. Đặc tính của tế bào ung thư
2.1. Về hình thái học
Có sự thay đổi về nhân: Nhân tăng kích thước, đa dạng, nhiều thùy, đặc
biệt có những nhân khổng lồ, phân chia mạnh gọi là nhân quái, nhân chia.
Màng nhân dày lên, đường viền không đều.
Có sự thay đổi giữa tỷ lệ nhân và nguyên sinh chất: nhân to lên, nguyên

men Transcriptase.
Người ta cũng tìm ra trên 40 loại Oncogen và cũng từng ấy gen kiềm
chế Oncogen và những loại Proteine hoạt hóa gọi là yếu tố tăng trưởng.
Nguyên tắc điều trị là: thủy phân Oncogen, thay thế một loại gen bằng
kỹ thuật men Transcriptase. Tuy nhiên vấn đề này còn đang được nghiên cứu.
Tóm lại cơ chế bệnh sinh ung thư là:
Sự phát triển vô tổ chức của các tế bào ngoài sự kiểm soát của cơ thể.
Nguồn gốc của sự phát triển gen ung thư là những ổ gen ung thư với những
cơ chế điều hòa phức tạp đang được nghiên cứu.

CÁC GIAI ĐOẠN TIẾN TRIỂN CỦA UNG THƯ.
1. Giai đoạn khởi phát
Bắt đầu từ tế bào gốc do tiếp xúc với các tác nhân gây đột biến, làm
thay đổi không phục hồi của tế bào.
Quá trình diễn ra nhanh và hoàn tất trong một vài giây và không thể
đảo ngược được. Tuy nhiên người ta chưa xác định được ngưỡng gây khởi
phát.
Trong cuộc đời một con người thì có nhiều tế bào trong cơ thể có thể
trải qua quá trình khởi phát, nhưng không phải tất cả các tế bào đều phát sinh
bệnh. Đa số các tế bào khởi phát hoặc là không tiến triển, hoặc là chết đi,
hoặc là bị cơ chế miễn dịch vô hiệu hóa.
2. Giai đoạn tăng trưởng, thúc đẩy, chuyển biển
Đây là các giai đoạn sau giao đoạn khởi phát; bao gồm sự chọn lọc
dòng tề bào, sự thay đổi thể hiện ở gen, sự tăng sinh của tế bào khởi phát. Sự
tăng sinh của tế bào ung thư còn ở mức độ nhỏ, cư trú ở một mô nhỏ nào đó.
3. Giai đoạn lan tràn
Tiếp theo các giai đoạn trên, ung thư có thể chuyển sang giai
đoạn lan tràn. Giai đoạn này có thể ngắn vài tháng và cũng có thể kéo dài vài
năm. Ở giai đoạn này khối u bành trướng, gia tăng có thể từ 100 tế bào đến 1
triệu tế bào. Tuy nhiên vẫn còn quá nhỏ để phát hiện bằng phương pháp phân

theo đường bạch mạch tại chỗ và đôi khi làm tắc, rồi lan đến bạch mạch
vùng. Di căn thường từ gần đến xa, qua các trạm hạch, có khi nhảy cóc.
- Di căn theo đường kề cận: các tế bào ung thư đi theo các mạch máu
và thần kinh, theo lối ít khi bị cản trở như: ung thư dạ dày lan qua lớp thanh
mạc vào ổ bụng, đến buồng trứng
Theo đường máu: gặp nhiều trong ung thư liên kết. Khi đi theo đường
máu, tế bào kết thúc ở mao mạch và tăng trưởng ở đó.