CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 1

M
M
M
U
U
U
Å
Å
Å
C
C
C

Têm l trễ khi cha mể ly hưn............................................................. 22
Th ni............................................................................................... 24

Chûáng suy nhûúåc ................................................................................ 26

CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN SINH L CA TRỄ....................... 28
Nhûäng dêëu hiïåu cẫnh bấo trễ chêåm phất triïín ...............................29

Trùỉc nghiïåm: Bẩn biïët gò vïì sûå phất triïín ca trễ?......................... 33
Àấp ấn trùỉc nghiïåm kiïën thûác vïì sûå phất triïín ca bế .................. 37
Con tưi bõ ln û? .................................................................................. 42

CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 2

Lâm sao biïët chùỉc rùçng con tưi phất triïín bònh thûúâng?................ 43

Giai àoẩn tûå chùm sốc bẫn thên........................................................45
Sau àố trễ phất triïín thïë nâo?...........................................................47

Ngưn ngûä trong nùm àêìu tiïn ...........................................................49
Khẫ nùng tûå chùm sốc úã tíi têåp ài ..................................................50
Gip àúä bế trong tûâng giai àoẩn phất triïín .....................................54

Sûå phất triïín ca trễ 12 thấng tíi ..................................................59
Con tưi cố phất triïín bònh thûúâng khưng?........................................62

Phất triïín têm thêìn vêån àưång chung ............................................... 64

SÛÅ PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ ................................................................. 67

trûúâng?............................................................................................... 107

Lâm gò khi con cố nùng khiïëu?........................................................ 109
Lâm thïë nâo àïí gip trễ hôa mònh vâo trûúâng hổc?...................... 111

Mưåt àûáa trễ cố khiïëu nghơa lâ gò?.................................................... 112
Con bẩn cố khiïëu khưng? ................................................................. 113
Nhâ trûúâng xûã l trûúâng húåp trễ em cố khiïëu nhû thïë nâo?........ 115

Lâm gò àïí gip trễ cố khiïëu?............................................................ 116
Dêëu hiïåu cố khiïëu ca trễ 5 - 8 tíi................................................ 117

Kiïím tra nùng khiïëu ca trễ ........................................................... 119
Con bẩn àïën tíi ài hổc chûa?......................................................... 121




À
À
À
O
O
O
A
A
A
Å
Å
Å
N
N
N
P
P
P
H
H
H
A
A
A
Á
Á

T
Ê
Ê
Ê
M
M
M
L
L
L
Y
Y
Y
Á
Á
Á
T
T
T
R
R
R
E
E
Têm l trễ trûúác vâ sau khi sinh

Trong thúâi k mang thai, bâ mể trấnh lo êu, thêët vổng. Nhû
thïë, bế ra àúâi múái khoễ mẩnh, khưng bõ rưëi loẩn têm l. Trûúác khi ra
àúâi, bế vâ mể lâ mưåt khưëi thưëng nhêët. Bế cng ùn, cng ng, cng cố
nhûäng cẫm xc thay àưíi giưëng mể. Nïëu trong thúâi k mang thai,
ngûúâi mể thûúâng bìn bậ, lo êu, àûáa bế sinh ra cố thïí gùåp nhûäng vêën
àïì têm l nhû quấ hiïëu àưång, th àưång hóåc nùång hún cố thïí dêỵn àïën
tûå k rêët cao.
Trong bng mể Bế cố khẫ nùng gò?
- Khẫ nùng nghe: Tûâ 6 thấng, trong bng mể, bế àậ cố thïí nghe
àûúåc tiïëng nối, nhõp tim ca mể cngnhû êm thanh bïn ngoâi.
Nhûäng thûåc ngiïåm ca cấc nhâ têm l Phấp cho thêëy, ngay tûâ
khi múái ra àúâi, àûáa bế àậ cûã àưång àấp ûáng vúái tiïëng gổi ca mể. Vúái
giổng ngûúâi khấc, bế nùçm n.
Tẩi Nhêåt Bẫn cố cåc thûã nghiïåm vúái nhûäng trễ sưëng gêìn sên
bay. Sau khi ra àúâi, bế vêỵn ng n khi cố tiïëng ưìn ca mấy bay
trong khi nhûäng trễ khấc giêåt mònh thûác dêåy.
Àưëi vúái trễ sinh non, hiïån nay, ngûúâi ta thûúâng ấp dng phûúng
phấp kang-gu-ru, êëp bế trûúác ngûåc. Cấch nây tưët hún lưìng êëp, giẫm
t lïå tûã vong do nhiïỵm trng.
Vïì mùåt têm l, bế àûúåc tiïëp xc trûåc tiïëp vúái da thõt mể, nghe
nhûäng êm thanh quen thåc tûâ lc trong bng mể nhû: nhõp tim, êm
sùỉc, giổng nối ca mể...
- Khẫ nùng nhòn: Thõ giấc lâ cú quan xët hiïån rêët súám. Khi
kđch thđch ấnh sấng, bế nhùỉm mùỉt lẩi.
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 6


CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 7

bẫn vïì têm l, trấnh nhûäng phiïìn nhiïỵu khống àấng cố àưëi vúái àûáa
con thên u ca mònh.
Mấch bẩn: Kiïím tra têm l bế tẩi:

- Khoa Têm l Trễ em, Bïånh viïån Nhi àưìng II, 14 L Tûå Trổng,
Q1, TPHCM
- Viïån Nhi, Lấng Thûúång, Hâ Nưåi
(Chi phđ ty loẩi trõ liïåu)
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 8 Con bẩn vâ phong cấch riïng ca bế

Lâ cha mể, chng ta nïn quan sất vâ lùỉng nghe phong cấch
riïng ca con mònh. Khưng nïn so sấnh tđnh cấch con mònh vúái
nhûäng bế khấc.
Mc àđch chđnh ca viïåc thưng hiïíu cấc suy nghơ cng nhû cấc
phẫn ûáng ca bế khi bế diïỵn àẩt mònh lâ gip ngûúâi lúán nhêån biïët
cấ tđnh ca em bế àố. Thêåt tuåt vúâi khi hiïíu àûúåc con mònh nhêån
thûác mưi trûúâng xung quanh nhû thïë nâo vâ cấch bế phẫn ûáng lẩi cấc
tấc nhên kđch thđch xung quanh bế ra sao. Àêy lâ bûúác àêìu quan
trổng gip bẩn hiïíu àûúåc cấ tđnh ca bế. Sûå thưng hiïíu nây múã ra
mưåt cấnh cûãa cho bẩn thêëy rộ tđnh cấch ca con mònh sau nây.
Mưỵi bế àôi hỗi mưỵi cấch dưỵ dânh khấc nhau vâ cng phẫn ûáng
khấc nhau khi àối hóåc cẫm thêëy khố chõu. Mưỵi bế phẫn ûáng lẩi sûå
thay àưíi nhiïåt àưå mưåt cấch khấc nhau, vâ cấch tûâng bế àưëi xûã vâ
tûúng tấc vúái ngûúâi sùn sốc mònh cng khấc nhau. Bẩn khưng nïn so
sấnh tđnh cấch ca con mònh vúái nhûäng àûáa trễ khấc. Tưët hún, chng
ta nïn quan sất, lùỉng nghe phong cấch riïng biïåt ca con mònh.
Cố thïí theo dội cấ tđnh nây ngay tûâ nhûäng tìn lïỵ àêìu tiïn sau
khi bế châo àúâi. Bế nhu mò, trêìm tơnh hay sưi nưíi hoẩt bất? Trûúác sûå
kiïån múái, vđ d nhû lêìn àêìu tiïn àûúåc tùỉm, bế cố nht nhất khưng?
Hóåc bế cố thđch th trûúác sûå kiïån múái mễ àố? Câng lûu nhûäng dêëu
hiïåu nây ca bế, bẩn sệ biïët rộ cấc ûáng xûã thđch húåp vúái cấ tđnh riïng
ca bế. Câng chùm ch lùỉng nghe, bẩn sệ câng àoấn trûúác àûúåc nhiïìu
cấch ûáng xûã ca bế trong nhûäng thấng ngây sùỉp túái vâ trong tûúng
lai sau nây.
Mën biïët thïm chi tiïët, hậy lâm trùỉc nghiïåm cho con bẩn.

th truìn thưëng ca dên tưåc Viïåt Nam chng ta nûäa.
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 11

Ngoâi ra, mưỵi ngûúâi chng ta cng nïn àưëi chiïëu lẩi vúái chđnh
kinh nghiïåm thúâi thú êëu vâ niïn thiïëu ca mònh, nhûäng gò mònh àậ
bõ gấnh chõu thiïåt thôi, cng nhû nhûäng gò mònh àậ may mùỉn àûúåc
àốn nhêån.
Xin hậy ln nhúá: bẫn thên mưỵi ngûúâi chng ta àïìu tûâng lâ mưåt
àûáa trễ nhỗ. Vêåy, xin àûâng biïën cấc trễ nhỗ hưm nay thânh “nhûäng
ưng c non”, cấc “bâ thấnh nhỗ”, nghơa lâ bùỉt cấc em phẫi rêåp khn
vïì têm l vâ ln l theo kiïíu ngûúâi lúán, mưåt àiïìu mâ ngây xûa
chđnh chng ta àậ bûåc bưåi khố chõu vâ êm thêìm àïì khấng mưỵi khi bõ
ấp àùåt!
Bẩn cố thïí lêìn lûúåt tòm hiïíu têm l cấc em úã tûâng àưå tíi thïí l.


hùèn giai àoẩn bế côn nùçm trong nưi hóåc àûúåc bưìng ùém trïn tay ca
ngûúâi lúán.
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 13

Cng cêìn phẫi nhòn nhêån rùçng: àiïìu gò àậ lâ khúãi àêìu thò têët
ëu sệ lâ nïìn tẫng hïët sûác quan trổng cho tûúng lai. Ngay trûúác lûáa
tíi êëu nhi nây, cấc nhâ chun mưn àang múã ra mưåt giai àoẩn
ngûúåc vïì thúâi k àûáa bế côn nùçm trong bng mể àïí khúãi sûå viïåc giấo
dc mưåt cấch giấn tiïëp bùçng khoa Thai Giấo.

àố cố lúåi hay cố hẩi cho mònh vâ cho ngûúâi khấc.
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 15

- Trđ khưn ca cấc em chuín dêìn tûâ chưỵ tiïìn quan niïåm
(prếcon-ceptuelle) côn khấ mú hưì, sang thïë trûåc giấc (intituive) mưåt
cấch c thïí.
- Cng trong giai àoẩn nây, cấc em thûúâng tûå tòm hiïíu hóåc àùåt
ra cho ngûúâi lúán nhûäng cêu hỗi “tẩi sao” cố ch v lúåi (utilitaire) vâ
cố ch àđch (finaliste) rùçng àiïìu àố, cấi àố “àïí lâm gò vêåy”
- Do vêåy, ngûúâi lúán cêìn kiïn nhêỵn àïí trẫ lúâi cấc cêu hỗi loẩi
nây, àưìng thúâi hûúáng cấc em àïën nhûäng khấi niïåm búát võ k v lúåi
cho bẫn thên. Cng àûâng nïn trònh bây vêën àïì quấ sêu xa phûác tẩp
khiïën cấc em àêm ra lng tng, nẫn chđ hóåc bõ ngưå nhêån tai hẩi vïì
lêu vïì dâi.
Àưëi vúái lûáa tíi nây, nhûäng chuën ài dẩo cưng viïn, nghó mất
giûäa thiïn nhiïn bao la trong lânh lâ nhûäng dõp gip cấc em múã rưång
têm tònh vâ ốc tô mô àïën nhûäng khấi niïåm tưët lânh, àểp àệ, dïỵ
thûúng. Êm nhẩc cưí àiïín hóåc hôa têëu cng gip mưåt phêìn quan
trổng àïí gip cấc em hònh thânh sûå nhên ấi dõu dâng.
Vïì mùåt sinh hoẩt, cấc em bùỉt chûúác ngûúâi lúán rêët nhanh, cưång
thïm trđ tûúãng tûúång àang hònh thânh khấ phong ph àïí tûå bây ra
cấc trô chúi nhû: xêy nhâ, nêëu bïëp, dổn hâng, ru bp bï, vâ cố thïí cûá
thïë mâ chúi mưåt mònh rêët lêu, ngây nây qua ngây kia khưng biïët
chấn...
Vïì mùåt tưn giấo, cấc cêu truån cưí tđch giûä mưåt vai trô quan
trổng. Cấc tđnh cấch nhên ấi, thêåt thâ, hiïëu thẫo núi cấc nhên vêåt
trẩc tíi cấc em sệ àùåc biïåt àûúåc ghi sêu trong tiïìm thûác, dêìn dêìn múã
ra cho tđnh cấch tưn giấo hûúáng thûúång nïëu ngûúâi lúán biïët gip àúä
cấc em.


quấ khùỉt khe cưí h.
Cêìn phẫi biïët khếo hûúáng dêỵn àïí gip cấc em tûâ tûâ nhêån ra sûå
cêìn thiïët phẫi cố à cấc tđnh cấch giấo dc qua cẫ bưë lêỵn mể, anh vâ
chõ trong gia àònh, cẫ thêìy lêỵn cư úã trûúâng, úã lúáp. Sau nây, khi bûúác
vâo tíi dêåy thò, cấc em sệ dêìn dêìn chuín hốa sang thïë qn bònh
vïì phấi tđnh.
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 17

Nïëu ngûúâi lúán quấ khùỉc nghiïåt hóåc lúi lỗng thiïëu quan têm, cố
thïí sệ gêy ra núi cấc em nhûäng êën tûúång lïåch lẩc, di hẩi sët àúâi cấc
em vïì mùåt nhên cấch têm l vâ ûáng xûã. Ngûúåc lẩi, cêìn bùỉc mưåt nhõp
cêìu hïët sûác tïë nhõ àïí gùåp gúä chđnh têm hưìn bế bỗng non núát ca cấc
em, biïët múã chuån hỗi han cấc em bùçng ngưn ngûä vâ cung cấch ca
chđnh cấc em. Khi àố, cấc em múái dïỵ bưåc lưå mưåt cấch hưìn nhiïn
nhûäng têm sûå, nhûäng "bđ mêåt" cố khi rêët ngư nghï ca cấc em, mâ
khưng hïì e dê, giêëu giïëm, súå ngûúâi lúán la rêìy, kïët tưåi hóåc chïë giïỵu.

ÚÃ àiïím nây, cấc em cêìn cố ngûúâi u thûúng, chùm sốc, ên cêìn têån
ty vâ tinh tïë nhẩy cẫm, nùỉm bùỉt cho àûúåc mổi biïíu hiïån tđch cûåc lêỵn
tiïu cûåc núi cấc em.
2. Cấc em tin tûúãng ngûúâi lúán tuåt àưëi:
Cấc em àậ dêìn dêìn khưng côn mën loanh quanh lín qín úã
xố nhâ gốc bïëp, nhûng bùỉt àêìu thđch lâm quen nhiïìu bẩn nhỗ vâ
nhiïìu ngûúâi lúán khấc. Vò vêåy, nïëu cấc em nhêån ra núi cấc ngûúâi lúán
nhû cư ch, thêìy cư giấo, anh chõ... mưåt sûå bẫo bổc chúã che, nhêët lâ sûå
quan têm, cẫm thưng thêåt sûå, cấc em sệ dêìn dêìn qën qt, tin cêåy
àïën mûác tuåt àưëi.
Hậy trấnh àûâng bao giúâ àa chúi vúái cấc em bùçng cấch xđ gẩt àïí
cấc em mùỉc lûâa cho vui. Cng àûâng bao giúâ tẩo cho cấc em cẫm tûúãng
bõ ngûúâi lúán ấp àùåt, ùn hiïëp, lêën lûúát, sai bẫo vùåt vâ khưëng chïë cấc

cấc em dêìn dêìn gẩn lổc ài nhûäng nết viïỵn vưng huìn hóåc àïí
chuín nhûäng giấ trõ tưët àểp hiïån thûåc núi nhên cấch cấc em.
Bûúác àêìu thêëu hiïíu àûúåc nhûäng nhu cêìu khất vổng ngêy thú
ca cấc em rưìi, vêỵn chûa à, búãi tđnh khđ cấc em ln bõ àưåt biïën,
thay àưíi hóåc bõ tưín thûúng. Do vêåy, ngoâi viïåc hôa mònh cng chúi,
cng trô chuån vúái cấc em, ngûúâi lúán côn cêìn khếo lếo tẩo sûác thu
ht lêu dâi bïìn bó, bùçng cấch lưìng cấc hoẩt àưång têåp thïí vâo cấc trô
chúi (hổc vâ lâm mâ lâ chúi, chúi mâ lẩi lâ hổc vâ lâm mưåt cấch hûäu
đch ).
Àưìng thúâi, cng àûâng qụn tiïëp xc riïng tûâng em, gip cấc em
têåp nưỵ lûåc nho nhỗ àïí vûún lïn trong tûâng khất vổng, tûâng ûúác mú
hưìn nhiïn ca chđnh mònh, mưỵi ngây mưåt cht theo phûúng phấp
giấo dc tiïåm tiïën.
ÚÃ àiïím nây, ngûúâi sưëng vúái cấc em phẫi lâ mưåt ngûúâi bẩn trễ
trung, têm huët, àấng tin cêåy trong mổi mùåt sinh hoẩt vui nhưån
cng nhû têm linh sêu lùỉng ca cấc em. TRÚÃ VÏÌ
4. Cấc em rêët àa cẫm, dïỵ xc àưång:
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 19

Têm hưìn cấc em côn hïët sûác trong sấng hưìn nhiïn nhû trang
giêëy côn múái tinh. Ngay cẫ trûúâng húåp mưåt sưë em phẫi chõu nhûäng di
chûáng do sûå àưí vúä trong gia àònh, thò chùỉc chùỉn têm hưìn cấc em vêỵn
ln ln àa cẫm, rêët dïỵ bõ xc àưång.
Do àố, bêët cûá hânh àưång thư bẩo nâo àưëi vúái chđnh bẫn thên cấc
em, àưëi vúái cấc em khấc, àưëi vúái sc vêåt vâ àưëi vúái thiïn nhiïn àïìu
gêy tưín thûúng núi cấc em, àïí lẩi trong têm trđ cấc em vïët sểo khưng
bao giúâ phai nhẩt. Cêìn trấnh cho cấc em phẫi àưëi mùåt vúái nhûäng
nghõch cẫnh vâ bêët hẩnh, nhûäng thûåc tïë quấ ph phâng, nhûäng hònh
ẫnh dậ man bẩo lûåc trïn sấch bấo, truìn hònh, nhûäng biïën cưë quấ
gay cêën ngoâi àûúâng phưë, trong gia àònh, núi trûúâng hổc.

tay ln chên, chẩy nhẫy, leo trêo, nư àa vâ hô hết thỗa thđch, hóåc
im lùång ngưìi tấy mấy, hò hc nghõch phấ mưåt trô nâo àố, hay lâm mưåt
viïåc gò àố vûâa sûác mònh. Riïng bïn nam, cấc em rêët thđch cấc trô chúi
àưëi khấng, mang tđnh giao chiïën vâ àua tranh giûäa hai phe (vđ d:
kếo co, cûúáp cúâ, àấnh trêån giẫ...). Cấc em sùén sâng chúi hùng say hïët
mònh, búãi àưëi vúái cấc em, chuån thùỉng thua rêët lâ quan trổng, nố
nhùçm mc àđch tûå khùèng àõnh cấ tđnh cho d cấc em chûa à l lån
cao xa gò lùỉm vïì bẫn thên. Vúái cấc em nûä, vêën àïì cng tûúng tûå nhû
khi cấc em àùåc biïåt thđch cấc trô chúi tuy nhể nhâng hún con trai,
nhûng cng lâ chuån ln phiïn thi àua giânh phêìn thùỉng cho
mònh (vđ d: nhẫy cô cô, àấnh chuìn, nhẫy lêo, chúi ư ùn quan...).
Trong thûåc tïë, ngûúâi lúán àang bêån viïåc, rêët ghết sûå ưìn âo nấo
àưång, lẩi cho rùçng cấc em àang chúi nhûäng trô quấ hiïëu àưång, cố hẩi
vïì sûác vốc lêỵn têm l, nïn thûúâng la rêìy ngùn cêëm cấc em. Ngûúâi lúán
khưng ngúâ àậ àêíy cấc em súám rúi vâo tònh trẩng dưìn nến, cố thïí tẩo
ra nhûäng tònh cẫm rưëi loẩn, rêët cố hẩi vïì lêu vïì dâi.
Vïì sinh hoẩt hổc têåp, cấc em cng rêët dïỵ hâo hûáng àïí cho cën
theo cấc tûúãng, cấc kiïën thûác l th múái lẩ, àïí khưng ngûâng àùåt ra
cấc cêu hỗi tô mô thùỉc mùỉc. Mưåt khi núi cấc em l trđ bùỉt àêìu hoẩt
àưång êm thêìm, cấc tûúãng nhû thïë dêìn dêìn sấng tỗ ra, cho d cấc
em chûa thïí l lån suy diïỵn theo dẩng àùåt vêën àïì "vò vêåy", "cho
nïn", "do àố" nhû ngûúâi lúán... Nhûng mùåt khấc, cấc em àậ khưng côn
thỗa mận vúái dẩng cêu hỗi "tẩi sao?" mâ àậ chuín dêìn sang cêu hỗi
khố hún nhiïìu: "lâm thïë nâo ?" tûác lâ cố khuynh hûúáng khấch quan
hún, sêu xa hún.
D vêåy, cấc em chûa thïí têåp trung tû tûúãng lêu àïí kõp phên
tđch vêën àïì vâ quan sất mưåt cấch kiïn nhêỵn, cấc em cng chûa thïí tûå
mònh biïët cấch hổc hỗi sao cho àng mûác nïëu khưng àûúåc ngûúâi lúán
hûúáng dêỵn dûúái dẩng "hổc mâ chúi" àêìy hêëp dêỵn.
CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 21

cấc em tûå chúi, tûå lâm, tûå giẫi quët trong khẫ nùng ca cấc em... CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 22

Têm l trễ khi cha mể ly hưn

Cha mể bêët hoâ ln ln ẫnh hûúãng àïën sûå phất triïín ca àûáa
trễ vïì mùåt têm l. Sûå bêët hoâ ca cha mể kếo theo nhiïìu hû hẩi núi
bẫn thên àûáa trễ. Nhûäng cẫnh cậi vậ nhau, nhûäng cêu chò chiïët,
nhûäng cêu chûãi hay nhûäng lêìn àấnh nhau trûúác mùåt trễ lc nâo cng
cố hẩi chûá khưng àûúåc mưåt lúåi lưåc nâo.
Sûå bng nưí bêët hoâ trong gia àònh lâ mưåt àïì tâi ca sûå lo êu àưëi
vúái àûáa trễ: khưng biïët ngûúâi ta côn lo cho mònh nûäa khưng? Ai sệ lâ
ngûúâi àẫm trấch viïåc nây? Àûáa trễ tûå cẫm thêëy bõ àêíy àûa trong mưåt
khưng khđ bêët an núi mâ ngûúâi ta coi chng nhû lâ mưåt vêåt bung
xung àïí tranh dânh tònh cẫm vâ quìn lúåi tâi chđnh àïí cố àûúåc mưåt
sưë quìn hẩn thùm viïëng hay trúå cêëp àïí ni chng. Cha mể hiïìm
khđch nhau trong quan àiïím giấo dc con mònh, ngûúâi nây phï bònh
quan àiïím ngûúâi kia, rưìi ph lïn trễ nhûäng phûúng phấp giấo dc
riïng ca mònh; hay trấi lẩi mưåt ngûúâi àống vai lâm ngûúâi tưët trong
sûå nhûúång bưå àïí cho àûáa trễ cố cẫm giấc rùçng nố àậ bõ ngûúâi àố bỗ
rúi nố.
Sûå thđch nghi vúái mưåt hoân cẫnh múái lâ mưåt àiïìu mâ àûáa trễ
phẫi àûúåc thuët phc. Tònh anh em phẫi bõ chia xễ, chổn lûåa mưåt
trong hai ngûúâi cha hóåc mể, thûúâng lâ ngûúâi khưng rúâi xa gia àònh.
Nhûng àưi khi chđnh ngûúâi vùỉng mùåt lâ ngûúâi àûúåc ngûúâi ta l tûúãng

vûúåt quấ giai àoẩn vâ àậ àẩt àûúåc mưåt sûå tûå ch lúán, trûâ phûúng diïån
tâi chđnh. CẤC GIAI ÀOẨN PHẤT TRIÏÍN CA TRỄ 24

Th ni

Ni th vêåt trong nhâ cố mưåt vai trô quan trổng trong sûå phất
triïín ca trễ, th ni lâ mưåt phêìn ca mưi trûúâng vâ cố mưåt chûác
nùng gêy sûå ch núi trễ, cho àïën lc àûáa trễ àûúåc 7 tíi. Trễ con
rêët mï nhûäng con th nhỗ nhû ưëc sïn, con rìi hay con cấnh cam mâ
chng trưng thêëy vâ sệ cưë gùỉng bùỉt cho bùçng àûúåc. Sau àố trễ bõ
chinh phc búãi nhûäng con th lúán hún vâ sệ rêët vui mûâng khi àûúåc
cha mể cho ài chúi súã th, hay àûúåc nghe nhûäng cêu chuån vïì cấc
loâi th hoang dậ trong thiïn nhiïn, núi rûâng rêåm hay chưën biïín cẫ
mïnh mưng.
Th ni trong nhâ cng cố mưåt têìm quan trổng nhêët àõnh cho
nhûäng àûáa trễ, nhûng cố thïí th ni phẫi chõu àûång nhûäng cấch cû
cûã thư bẩo àưåc àoấn hóåc cố diïỵm phc àûúåc nhûäng àûáa trễ cû xûã mưåt
cấch dõu hiïìn vâ thên ấi. Th ni cng nhû th nhưìi bưng lâ mưåt