Ảnh nghệ thuật và ảnh báo chí
Vấn đề thường được đặt ra trong nhiều diễn đàn gần đây là vì sao
ảnh
báo chí Việt Nam không được giải thư
ởng quốc tế? Có phải ảnh báo
chí Việt Nam đã t
ụt hậu? Trách nhiệm của ai, hay của Hội Nghệ sĩ
Nhiếp ảnh Việt Nam. Tính “chân thật” của ảnh báo chí hôm qua v
à
trong thời đại ảnh số nên hiểu như thế nào cho đúng “nguyên tắc”.
Hiện thực cuộc sống là mảnh đất, là không khí cho các loại hình ngh
ệ
thuật tồn tại. Ảnh báo chí, hay ảnh sáng tác sống được, tồn tại đư
ợc,
phát triển được chính là nhờ mảnh đất và không khí ấy. Cho n
ên,
nhiệm vụ, mục đích, đối tư
ợng phục vụ của nó không hề đối lập nhau.
Do chức năng, điều kiện quy định cho mỗi thể loại mà tính th
ời gian,
tính khái quát có thể fàng buộc hay không ràng buộc. Điều quan trọn
g
nhất và cũng là điều gây tranh cãi lâu nay trongcác cuộc thi, li
ên hoan
ảnh, nhất là thời kỳ ảnh kỹ thuật số đang thịnh hành và phát tri
ển. Áp
dụng kỹ thuật số cho ảnh sáng tác thì không có gì. Nó chỉ sai khi m
à
người ta quá lạm dụng kỹ thuật để làm biến d
ạng, sai lệch hiện thực
của cuộc sống. Còn nếu biết ứng dụng khả năng kỹ thuật làm đ

góc nhìn hết sức khách quan, nói đến ảnh báo chí là nói đ
ến sự kiện. Sự
kiện là máu thịt, là sức sống của ảnh báo chí. Đây còn là một đặc tr
ưng
hàng đầu của ảnh báo chí. Nếu nó ranh gi
ới (nếu có) giữa ảnh báo chí
và ảnh nghệ thuật thì đây là ranh giới mang chức năng và tính th
ời gian
của nghiệp vụ đặt ra. Sự kiện trong ảnh báo chí phải đư
ợc thông tin
nhanh, kịp thời. Đối với ảnh nghệ thuật sự kiện đư
ợc ghi lại không bị
ràng buộc bởi tính thời gian, mà phụ thuộc các cuộc thi có đề t
ài thích
h
ợp. Một ranh giới mang tính chức năng, nhiệm vụ của ảnh nghệ thuật
và ảnh báo chí là tính cụ thể ra ràng, chuẩn xác.
Điều thường bắt gặp và mắc phải lâu nay luôn xuất hiện trên các tờ
báo
và các cuộc thi ảnh báo hcí trong nước là chú thích
ảnh. Chú thích ảnh
báo chí nhưng lại rất khái quát, chung chung không bảo đảm yếu tố m
à
nguyên tắc của báo chí ràng buộc. Vấn đề nổi cộm, gây nhiều tranh c
ãi
nhất vẫn là tính chân thật. Tính chân thật được hiểu như thế n
ào qua
ảnh báo chí và ảnh nghệ thuật. Có ngư
ời hiểu chân thật một cách máy
móc, cứng nhắc theo chủ nghĩa tự nhiên. Có ngư

ững chuyển
động mạnh mẽ trong việc đổi mới công nghệ thông tin, nâng cao ch
ất
lượng ảnh. Tính chân thật của ảnh báo chí thông qua các phương ti
ện
truyền tải và ghi hình cũng đư
ợc nhận thức thích hợp với hiện thực của
cuộc sống.
Những vấn đề nêu trên có thể là những điều khong có gì m
ới với mọi
người, nhất là các bạn nghề. Những ranh giới giữa ảnh báo chí và
ảnh
nghệ thuật thực chất không phải lúc nào cũng rõ ràng. Ranh giới m
à
chúng ta hiểu ở đây chỉ là chức năng và nhiệm vụ đư
ợc quy định cho
từng thể loại.