Bệnh lở loét trên cá Mú

Cá mú, đặc biệt là cá mú chấm nâu (Epinephelus coioides) là loài được nuôi
phổ biến ở các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, Vũng Tàu, Quảng Ninh, Hải Phòng
do đặc điểm lớn nhanh, thịt thơm ngon và nguồn giống cung cấp cho người
nuôi ổn định. Mặc dù nghề nuôi cá mú đã mang lại hiệu quả kinh tế cao cho
người nuôi cá biển nhưng rủi ro do dịch bệnh xảy ra cũng gây ảnh hưởng
không nhỏ đến nghề nuôi cá mú. Có nhiều nguyên nhân gây thiệt hại cho
nghề
nuôi cá mú, trong đó có nguyên nhân bệnh do vi khuẩn Vibrio sp. gây
chết cá nuôi. Cá mú bị bệnh do vi khuẩn Vibrio sp. gây ra thường có các biểu
hiện khác nhau như: Hiện tượng mắt lồi và mù mắt hay hiện tượng lở loét,
xuất huyết cơ thể. Trong đó, hiện tượng lở loét, xuất huyết cơ thể ở cá là chủ
yếu với các biểu hiện da cá sẫm màu, xuất hiện các đốm đỏ trên thân và tại
các đốm đỏ này bắt đầu lở
loét dần dần và lan rộng ra xung quanh. Cùng với
đó là sự xuất huyết miệng, vây, hậu môn và đuôi cá. Cá thường bơi gần mặt
nước, sát bờ ao hay lưới lồng nuôi. Khi giải phẫu nội tạng có thể nhìn thấy
gan cá có màu nhợt nhạt hay có chất dịch trong xoang bụng ở một số trường
hợp cá bị bệnh nặng.

1. Dấu hiệu bệnh lý
- Tác nhân vi khuẩn Vibrio gây xuất huyết cơ thể, xuất hiện các vết lở loét ở
thân, cuống đuôi và vây thối rữa ở cá mú giống và cá mú thịt là do vi khuẩn
Vibrio parahaemolyticus, V. alginolyticus(Leong tak Seng,1994; Somkiat
Kanchanakhan, 1996; Nguyễn Thị Thanh Thùy et al., 2009);gây hội chứng
đường ruột ở cá mú là do vi khuẩn Vibrio alginolyticus và V. carchariae (Lee
và cs, 1995; Yii và cs, 1997); gây triệu chứng mắt lồi và mù mắt ở cá mú là

nhập và phát triển của tác nhân gây bệnh Vibrio sp. khi cá bị xây xát do
những ký sinh trùng này gây nên.
- Thườ
ng xuyên kiểm tra, vệ sinhlồng/ao nuôi nhằm cải thiện và phát hiện
sớm cá bị bệnh trong lồng/ao nuôi để có thể định hướng điều trị kịp thời. Nếu
phát hiện cá nhiễm vi khuẩn Vibrio sp. thì dùng những loại thuốc kháng sinh
có tác dụng với vi khuẩn Gram âm để điều trị. Việc chọn lựa loại thuốc kháng
sinh và liều sử dụng cần có sự tư vần của cán bộ k
ỹ thuật hoặc các cán bộ
thuộc các phòng thí nghiệm chuyên môn. Khi thấy có cá chết cần lập tức vớt
khỏi lồng/ao nuôi, xử lý cá chết bằng cách đem chôn trong hố có rải vôi.
4. Biện pháp trị bệnh
- Bước 1: Tắm cá mú bị bệnh bằng các loại hóa chất sát trùng như: Thuốc tím
(KMnO4) trong 30 phút, liều sử dụng 7 – 10g/m3 nước; Iốt (Iodine) trong 30
phút, liều sử dụng 10 – 15 g/m3; cải thiện môi trường nước nuôi (nếu có thể
được).
- Bước 2:Trộn vào thức ăn cho cá ăn thức ăn có trộn thuốc kháng sinh
Sulfamethoxazole/ Trimethoprime với liều 50 – 70mg/kg cá/ngày cho cá ăn
liên tục 5 – 7 ngày.
- Bước 3:Trộn vào thức ăn cho cá ăn thức ăn có bổ sung vitamin tổng hợp,
đặc biệt là vitamin C với liều 50mg/kg cá/ngày và men tiêu hóa
(Lactobacillus sp., Bacillus subtilis) với liều 100 – 200mg/kg cá/ngày cho cá
ăn liên tục 7 ngày.
* Một số lưu ý: Khi điều trị bệnh do Vibrio sp. gây ra trên cá mú nuôi
lồng/ao cần chú ý cải thiện môi trường nuôi bằng các biện pháp thích hợp
nhằm tránh hiện tượng cá mú nuôi tái phát bệnh do chất lượng nước nuôi
trong môi trường gây ra.
