Cảm nhận về Nỗi thương mình (trích
Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Nghệ Tĩnh, vùng đất địa linh nhân kiệt, nới thoát ẩn của những bậc thi sĩ, anh
hùng, nơi ẩn của những bậc thi sĩ, anh hùng, nơi sinh ra những con người có chí vững,
tâm hồn mạnh mẽ. Đại thi hào Nguyễn Được cũng là một trong những người con
được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất ấy. Sự nghiệp thơ văn của ông không nhiều,
nhưng những gì mà ông đóng góp cho kho tàng văn học dân tộc lại vô cùng đồ sộ, vĩ
đại. Truyện Kiều là một trong những kiệt tác của Nguyễn Được. Từ cốt truyện của
Thanh Tâm tài nhân. Nguyễn Du đã tạo nên một tác phẩm mới với cái nhìn mới về
con người, xã hội với Nguyễn Du không chỉ là câu chuyện tài mệnh tương đố mà còn
là câu chuyện geữa tài và tâm. Chính điều này đã mang đến cho Truyện Kiều có một
linh hồn mới, một sức sống mới, phù hợp với tâm hồn của người Việt Nam. Truyện
Kiều đóng một vai trò quan trọng trong sinh hoạt văn hóa Việt Nam và trở thành món
ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống. Nhân vật trung tâm của Truyện Kiều là
Thúy Kiều –con người tài sắc vẹn toàn. Những cũng không tránh khỏi bi kịch của
cuộc đời. Đoạn trích Thúy Kiều tự thương mình tả lại cảnh Kiều bị mắc lừa sở
khanh bị Tú bà đánh đập tàn nhẫn. Thúy Kiều phải nhận lời tiếp khách làng chơi.
Đoạn trích Kiều thương mình nằm từ câu 1229 đến 1240. Đoạn trích lên cảnh lầu
xanh và tâm trạng của Thúy Kiều sau khi tỉnh giấc à tự thương mình.
Mở đầu đoạn trích Nguyễn Du đi miêu tả cảnh ăn chơi trác táng ở chốn lầu
xanh:
Lầu xanh mới rủ trướng đào
Cành treo giá ngọc, càng cao phẩm người.
Bướm lả -ong lơi
Lá gió –cành chim
Nguyễn Du diễn tả những du khách làng chơi ở một tầng bậc cao độ. Đây là
cảnh sinh hoạt của một tổ ăn chơi, một cái gì đó dữ dội xô bồ, gấp gáp bởi những từ

nghĩ, đánh giá, tự thương mình. Chữ mình thứ hai có ý nghĩa quan trọng nhất, chính
chữ mình này biểu hiện sự tự thương mình lớn nhất, chỉ có mình thấu hiểu hoàn toàn
nỗi lòng của nhân vật trữ tình trong lúc này. Chữ mình thứ hai là loại câu nửa trực
tiếp, nửa gián tiếp, là lời từ Kiều nói cho mình, cũng là lời nói của tác giả, tác giả như
xông vào câu chuyện của Kiều như thấu hiểu mọi nguồn cơn, mọi sự tình vào câu
chuyện của Kiều để cùng chia sẻ, cảm thông với thân phận bọt bèo, nổi trôi của nàng
Kiều. Đây là một câu thơ đa nghĩa, làm lay động lòng người.
Sau đó Kiều luôn sóng trong tâm trạng buồn thương:
Khi sao phong gấm rủ là
Giờ sao tan tác như hoa giữa đường?
Mặt sao dày gió dạn sương
Thân sao bướm chán ong chường thế thân
Mặc người mưa Sở, mưa Tần
Những mình nào biết có xuân là gì?
Trong Kiều lúc này đang có sự phân thân. Hiện tại thì đau đớn, tan tác, chia lìa,
nhục nhã đau đớn, đối lập bơ với quá khứ, một qua khứ êm đềm, trong trắng trinh
nguyên. Cuộc sống khi xưa thơ mộng đẹp đẽ bao nhiêu thì cuộc sống hiện tại nhục
nhã ê chề bấy nhiêu. Những dằn vặt da diết đớn đau của một con người bị xô đẩy vào
một hoàn cảnh đối lập hòan toàn với bản chất tâm hồn và với cuộc sống trong sạch
trước đây. Thúy Kiều trước đây là Thúy Kiều rung động trước hình bóng văn nhân,
một đóa hải đường hay một ánh trăng xanh, một xúc động trước cảnh ngộ thương tâm
của con người đời xưa…
Một lời than, sự ngạc nhiên, sự dằn vặt và ẩn đằng sau là nỗi tủi thân chua xót
đến cùng cực mà trước đó là cuộc sống êm đềm hạnh phúc kẻ đón người đưa, tinh
khôi, nõn nà, thơm tho…và bây giờ chỉ là một bông hoa tan tác, bị vùi dập giữa
đường, bị ngắt khỏi cành bị lìa khỏi cội. Một cuộc sống thật phũ phàng, một cuộc đời
thê bỉ, với cảnh tượng giày vò mua đi bán lại:
Khi sao phong gấm rủ là
Giờ sao tan tác như hoa giữa đường
Ở đây không đơn thuần chỉ là sự so sánh. Hai từ sao đặt liền câu trước, câu sau