1

sở giáo dục và đào tạo cao bằng
trung tâm gdtx thị xã 

bản sáng kiến kinh nghiệm sử dụng nhanh phần mềm
Microsoft Office Power Point
trong giảng dạy địa lý


trang thể hiện nội dung, hình ảnh, âm thanh được gọi là Slide (Slideshow
page).
Microsoft Office Power Point là một phần mềm trong bộ Microsoft Office
nổi tiếng do hãng phần mềm Microsoft sản xuất. Có thể sử dụng Microsoft
Office Power Point để tạo trình diễn cho nhiều mục đích khác nhau, đặc biệt là
trong lĩnh vực dạy học, bởi Power Point cho phép thể hiện hầu hết các minh hoạ
trong giảng dạy rất sinh động (kênh chữ, hình ảnh, âm thanh ), rất thuận lợi và
có hiệu quả cao đối với môn Địa lý.
Hưởng ứng cuộc vận động ứng dụng công nghệ thông tin trong các nhà
trường của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tôi viết bài này cùng các bạn đồng nghiệp
tham khảo. Bài viết này không có tham vọng đi sâu khai thác phần mềm
Microsoft Office Power Point một cách chuyên nghiệp, mà chỉ là những kinh
nghiệm sử dụng nhanh Power Point trong giảng dạy môn Địa lý của bản thân mà

3

thôi. Hy vọng bài viết giúp các bạn sử dụng được nhanh chóng Power Point,
không cần phải nghiên cứu giáo trình Power Point một cách tỷ mỷ, nhất là các
bạn mới bắt đầu tiếp cận máy vi tính có thể soạn bài giảng điện tử một cách
nhanh nhất. II. giải quyết vấn đề 1. Cơ sở

a) Cơ sở lý luận:
Công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) là ngành ứng dụng công
nghệ quản lý và xử lý thông tin. Tốc độ phát triển như vũ bão của công nghệ

dạy sao cho học sinh nhớ lâu, dễ hiểu, giáo viên thường là nguồn tài liệu duy
nhất cho học sinh học tập. “thầy đọc, trò chép” và học sinh phải đến trường học.
Thì ngày nay trong hệ thống giáo dục hiện đại, giáo viên đã phải dần dần trở
thành người hướng dẫn học sinh biết dùng máy tính và internet để tìm nội dung,
hình thức và phát triển cho học sinh các phương pháp học chủ động, giáo viên
đóng vai trò tạo điều kiện thuận lợi và tháo gỡ khó khăn cho học sinh, giúp học
sinh xây dựng tư duy.
Internet đã nối mạng toàn cầu với vố lượng thông tin đã được số hoá, con
người có thể tìn kiếm, trích lọc, tổng hợp thông tin trong những “kho kiến thức
khổng lồ” được liên kết tích hợp với nhau, biến chúng thành nguồn tài nguyên
quý giá, có thể chia sẻ, trao đổi thông tin trên phạm vi toàn cầu một cách dễ
dàng. Internet đã hỗ trợ điều kiện để học sinh chủ động tìm kiến thức, sắp xếp
hợp lý quá trình học tập, tự rèn luyện của bản thân mình. Kết quả là học sinh có
thể tìm đề tài yêu thích của họ qua mạng, trường học có thể mở rộng các dịch vụ
dạy và học đến cả những học sinh ở xa trường.

b) Cơ sở thực tiễn: 5

Trong quá trình nhận thức của con người, nếu được thông qua bằng nhiều
giác quan thì hiệu quả đạt được càng cao. Power Point là phần mềm trình chiếu
không những thuận lợi cho quá trình tiếp thu kiến thức, mà còn là điều kiện tổ
chức lớp học lấy học sinh làm trung tâm theo hướng đổi mới phương pháp dạy
học tích cực, làm thay đổi cách tư duy khoa học trong quá trình nhận thức của
học sinh. Có thể nói Microsoft Office Power Point đáp ứng được yêu cầu đổi
mới của ngành giáo dục nói chung, đổi mới phương pháp dạy học trong các nhà
trường nói riêng. Tuy nhiên không thể phủ nhận các phương pháp truyền thống
xưa nay mà vẫn có thể sử dụng, phối hợp nhịp nhàng với các phương pháp đó.

b) Quy trình thiết kế bài giảng điện tử.

Gồm các bước sau:
+ Xác định mục tiêu bài học.
+ Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định những nội dung trọng tâm.
+ Multimedia từng đơn vị kiến thức.
+ Xây dựng thư viện tư liệu.
+ Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến trình
dạy học thông qua các hoạt động cụ thể.
+ Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện.

Cụ thể:

b.1) Xác định mục tiêu bài học
Trong dạy học hướng tập trung vào học sinh, mục tiêu phải rõ học xong bài,
học sinh đạt được cái gì. Mục tiêu ở đây là mục tiêu học tập, chứ không phải
mục tiêu giảng dạy, tức là chỉ ra sản phẩm mà học sinh có được sau bài học. Đọc
sách giáo khoa, kết hợp với tài liệu tham khảo để tìm hiểu nội dung của mỗi mục
trong bài và cái đích cần đạt tới trong mỗi mục. Trên cơ sở đó xác định cái đích
cần đạt tới của cả bài về kiến thức, kỹ năng, thái độ. Đó là mục tiêu của bài.

b.2) Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định đúng những nội dung trọng
tâm

7

Những nội dung đưa vào chương trình và sách giáo khoa phổ thông được
chọn lọc từ khối lượng kiến thức đồ sộ của khoa học bộ môn, được sắp xếp một
cách lôgic, khoa học, đảm bảo tính sư phạm và thực tiễn cao. Bởi vậy cần bám
sát vào chương trình dạy học và sách giáo khoa của bộ môn. Đây là điều bắt

- Dữ liệu hoá thông tin kiến thức
- Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ, đồ hoạ, ảnh,
phim, âm thanh
- Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong bài
học. Nguồn tư liệu này thường được lấy từ một phần mềm dạy học nào đó hoặc
từ Internet hoặc xây dựng mới bằng đồ hoạ, ảnh quét, ảnh chụp, phim
- Lựa chọn các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng trong bài để đặt liên kết.
- Xử lý các tư liệu thu được nhằm nâng cao chất lượng hình ảnh, âm thanh.
Khi sử dụng các đoạn phim, hình ảnh, âm thanh cần đảm bảo các yêu cầu về mặt
nội dung, phương pháp, thẩm mỹ và ý đồ sư phạm.

b.4) Xây dựng các thư viện tư liệu

Sau khi có được đầy đủ tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải sắp xếp
tổ chức lại thành thư viện tư liệu, tức là tạo được cây thư mục hợp lý. Cây thư
mục hợp lý sẽ tạo điều kiện tìm kiếm thông tin nhanh chóng và giữ được các
liên kết trong bài giảng đến các tập tin âm thanh, video clip khi sao chép từ ổ đĩa
này sang ổ đĩa khác, từ máy này sang máy khác.

b.5) Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến
trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể

Sau khi có các thư viện tư liệu, giáo viên cần lựa chọn ngôn ngữ hoặc các
phần mềm trình diễn thông dụng để tiến hành xây dựng giáo án điện tử
Trước hết cần chia quá trình dạy trong giờ lên lớp thành các hoạt động nhận
thức cụ thể. Dựa vào các hoạt động đó để định ra các slide (trang trình chiếu).
Sau đó xây dựng nội dung cho các slide. Tuỳ vào nội dung cụ thể mà thông tin
trên các slide có thể là văn bản, sơ đồ, lược đồ, video

9

10

2. Mặc định font tiếng Việt : Fromat\Replace Fonts\chọn cửa sổ With\
chọn font tiếng Việt tuỳ ý\Replace\OK. thường là các font chữ phổ biến
(Vntime, VNTIMEH, VnAvant, )
3. Chọn nền chiếu cho slide : Vào Format\Slide Design\Chọn nền tuỳ thích
(nháy chuột vào nền tuỳ chọn ở cửa sổ bên phải)
4. Chọn Fronts nền phù hợp với nội dung cần thiết của slide : Fromat\
Slide Layout\Chọn fron thích hợp ở cửa sổ bên phải (văn bản, cột, bảng, sơ
đồ ).
5. Mở rộng, thu nhỏ khung tác vụ:
- Xoá: Đưa trỏ vào khung (trỏ có dấu +)\Delete.
- Mở rộng khung: Đưa trỏ vào chấm giữa cạnh của khung (trỏ có mũi tên
hai chiều)\ giữ chuột trái kéo về phía cần mở (có thể cả 4 phía)
6. Nhập nội dung cần trình chiếu: A, B, C I, II, III 1,2,3 , a, b, c trong
một slide
7. Tạo hiệu ứng cho slide (chữ, hình ảnh bay nhảy ): Slide
Show\Animation Schemes\Chọn hiệu ứng tuỳ thích ở cửa sổ bên phải, rồi
chạy thử nhấn vào Slide Show ở phía dưới cửa sổ đó.
8. Tô màu cho các thành phần trình chiếu: Bôi đen nội dung cần tô màu:
Cách 1: Fromat\Fronts\ vào cửa sổ Color\ chọn màu tuỳ thích\OK. Nếu
chưa thấy màu cần tô thì vào Fromat\Fronts\ vào cửa sổ Color\More
Colors\chọn màu tuỳ thích trong ô lục giác màu (màu bóng)\ OK\OK.
Cách 2: Chọn màu chữ (Chữ A có gạch màu ở dưới trong thanh Draw)\
chọn màu tuỳ thích\OK. Nếu chưa thấy màu cần tô thì vào More Colors\ chọn
màu tuỳ thích trong ô lục giác màu (màu bóng)\ OK.
Những nội dung cần cho học sinh ghi nên chọn màu sáng, dễ quan sát, dễ
đọc nhất, còn nhưng nội dung không cần ghi nên chọn khác màu .
9. Chèn hình ảnh: Insert\Picture\From File\chọn đường dẫn tới file hình
ảnh cần chèn\OK hoặc copy ở tài liệu khác dán vào, sau dó chỉnh sửa kích cỡ


Khu vực Đông Nam á -tiết 1

(Bài giảng được in theo khổ ngang như khi trình chiếu để tránh sai lệch về
bản đồ và hình ảnh. Rất mong được sự thông cảm của các bạn!.) 12

3. Kiểm chứng (so sánh):

Qua thời gian ứng dụng Công nghệ thông tin, sử dụng bài giảng điện tử bằng
phần mềm Power Point trong giảng dạy địa lý, tôi rút ra được bảng so sánh
dưới đây:

Phương pháp
Lớp học
Phương pháp dạy
học truyền thống
Pháp pháp dạy học

ứng dụng CNTT
Thu hút học sinh theo dõi bài Thấp hơn Cao hơn
Học sinh ghi bài Đôi khi bị thụ động Chủ động hoàn toàn
Tư duy tìm kiến thức Hạn chế hơn Phát huy tích cực hơn

Tiếp thu kiến thức qua giác quan ít hơn Nhiều hơn
Không khí lớp học ít sôi nổi Sôi nổi, hứng thú
Quan hệ thầy - trò Nhiều hơn ít hơn
Quan hệ trò - trò ít hơn Nhiều hơn

III. Kết luận

Sự bùng nổ của Công nghệ thông tin nói riêng và của khoa học công nghệ nói
chung đang tác động mạnh mẽ vào sự phát triển của tất cả các ngành trong đời
sống xã hội. Trong bối cảnh đó, nếu muốn nền giáo dục phổ thông đáp ứng được
đòi hỏi cấp thiết của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nếu
muốn dạy học theo kịp cuộc sống, chúng ta nhất thiết phải cải cách phương pháp
dạy học theo hướng vận dụng công nghệ thông tin và các thiết bị dạy học hiện
đại phát huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành và hứng thú học tập
của học sinh để nâng cao chất lượng đào tạo. Bài viết này chắc chắn chưa thể
đầy đủ còn nhiều khiếm khuyết, rất mong được sự đóng góp ý kiến của các bạn
đồng nghiệp, tôi chân thành cám ơn!.

Cao Bằng ngày 05 tháng 03 năm 2010
Người viết
Nhận xét của Thủ trưởng đơn vị : Nguyễn Mạnh Đường
(Ký và đóng dấu)