SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2012 – 2013
Môn thi: Lịch sử
Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề)
Đề thi gồm: 01 trang Câu 1 (1,5 điểm):
Đặc trưng kinh tế của các quốc gia cổ đại Hi Lạp, Rô-ma và nguồn gốc của những
nét đặc trưng đó?
Câu 2 (2,5 điểm):
Sự hình thành và vai trò của các thành thị trung đại Tây Âu?
Câu 3 (2,5 điểm):
Trình bày những chuyển biến về kinh tế, văn hoá, xã hội ở nước ta trong thời kỳ
Bắc thuộc? Nguyên nhân chủ yếu của sự chuyển biến ấy là gì?
Câu 4 (1,0 điểm):
Nêu những nét khái quát về sự phát triển và tác dụng của giáo dục Đại Việt trong
các thế kỉ XI - XV.
Câu 5 (2,5 điểm):
Sự phát triển của kinh tế nước ta trong các thế kỷ XVI – XVIII? Hãy nhận xét về
sự phát triển đó.

Hết

ven Địa Trung Hải, phương Đông Hàng hóa trao đổi là rượu nho, dầu ô liu, đồ
gốm, đồ mỹ nghệ và mua tơ lụa, hương liệu từ các nước phương Đông, đặc
biệt là buôn bán nô lệ Tiền tệ ra đời.
0,25
- Nông nghiệp ít sản xuất lương thực mà chủ yếu phục vụ cho sản xuất thủ công nghiệp 0,25
* Nền kinh tế hàng hóa phát triển, tạo nên sự phồn thịnh cho Hi Lạp, Rô-ma 0,25
2 Nguồn gốc của những nét đặc trưng trên 0,5
- Do điều kiện tự nhiên: Nằm bên bờ bắc của Địa Trung Hải, bờ biển gồ ghề, khúc
khuỷu thuận lợi cho thương nghiệp phát triển.
0,25
- Do địa hình phân tán, phần lớn lãnh thổ là đồi núi, cao nguyên, đất đai canh tác ít, kém
màu mỡ, khí hậu ôn đới không thuận lợi cho kinh tế nông nghiệp phát triển.
0,25
Câu 2 (2,5 điểm): Sự hình thành và vai trò của các thành thị trung đại Tây Âu?
1 Sự hình thành của các thành thị trung đại Tây Âu 1,0
- Từ thế kỷ XI, do sự phát triển của kinh tế nông nghiệp, đã thúc đẩy thủ công
nghiệp phát triển trong các lãnh địa phong kiến, đưa đến sự xuất hiện tiền đề của
nền kinh tế hàng hóa: Thủ công nghiệp phát triển theo hướng chuyên môn hóa, đạt
hiệu quả cao Từ đó, nhu cầu trao đổi hàng hóa ngày càng mạnh mẽ
0,5
- Thợ thủ công đã tìm cách thoát ra khỏi các lãnh địa để lập xưởng sản xuất và buôn
bán hàng hóa Từ đó, thành thị ra đời.
0,25
- Bên cạnh đó còn có các thành thị do lãnh chúa lập ra hoặc được phục hồi từ các
0,25
thành thị cổ đại.
2
Vai trò của các thành thị trung đại Tây Âu
1.5


0,25
+ Thủ công nghiệp có sự chuyển biến đáng kể: Bên cạnh sự phát triển của các nghề
thủ công cũ, một số nghề thủ công mới đã được du nhập vào nước ta như làm giấy,
làm thủy tinh
0,25
- Về văn hóa:
0,75
+ Nhân dân ta vẫn bảo tồn được các phong tục, tập quán cổ truyền như thờ cúng
tổ tiên, ăn trầu, tôn trọng phụ nữ Bản sắc văn hóa dân tộc được giữ vững.
0,5
+ Bên cạnh đó, nhân dân ta đã tiếp thu có chọn lọc và "Việt hóa" những yếu tố
tích cực của văn hóa Trung Hoa làm phong phú thêm bản sắc văn hóa Việt.
0,25
- Về xã hội: 0,75

+ Xã hội phân hóa mạnh mẽ (giai cấp địa chủ được hình thành, nông dân công
xã bị bần cùng hóa ), tạo điền đề cho xá hội phong kiến ra đời. Mâu thuẫn dân tộc
phát triển và mâu thuẫn giai cấp hình thành
0,5

+ Phong kiến phương Bắc không thể cai trị tới các làng xóm của người Việt, nơi
đây trở thành điểm xuất phát của các cuộc đấu tranh giành độc lập.
0,25
2 Nguyên nhân chủ yếu của sự chuyển biến trên: 0,5

- Do tinh thần yêu nước, đoàn kết của nhân dân ta 0,25

- Do tinh thần tự tôn dân tộc, ý chí tự lực tự cường 0,25

Câu 4 (1.0 đi


- Tuy nhiên, giáo dục Nho học không tạo điều kiện cho kinh tế phát triển 0,25
Câu 5 (2,5 điểm): Sự phát triển của kinh tế nước ta trong các thế kỷ XVI –
XVIII? Hãy nhận xét về sự phát triển đó.

1
Bối cảnh
:
Từ thế kỷ XVI, tuy tình hình chính trị nước ta có nhiều biến động, nhưng
nền kinh tế lại được phát triển mạnh mẽ
0,25
2 Sự phát triển của kinh tế nước ta trong các thế kỷ XVI – XVIII 1,5

- Kinh tế nông nghiệp phát triển mạnh do diện tích đất canh tác được mở rộng;
công tác trị thủy được quan tâm; nhiều giống lúa mới được gieo trồng
0,5
- Thủ công nghiệp phát triển: Bên cạnh sự phát triển đạt đến trình độ cao của các
nghề thủ công truyền thống, nhiều nghề thủ công mới được xuất hiện Các làng
nghề tăng nhanh, dẫn đến việc thiết lập các đô thị, các phường vừa sản xuất, vừa
bán hàng
0,5
- Thương nghiệp phát triển mạnh:
+ Nội thương phát triển: Buôn bán phát triển, hệ thống chợ làng, chợ huyện,
chợ phủ mở rộng. Nhiều làng buôn và trung tâm buôn bán xuất hiện
+ Ngoại thương phát triển nhanh chóng: Hoạt động buôn bán với thương nhân
các nước ( ) rầm rộ; Nhiều đô thị và thương cảng được lập nên và ngày càng sầm
uất như Kẻ Chợ, Phố Hiến, Hội An, Thanh Hà Nhiều đô thị có cả cửa hàng và
phố xá của thương nhân nước ngoài như Phố Hiến, Hội An
0,5
3 Nhận xét về sự phát triển của kinh tế nước ta trong các thế kỷ XVI – XVIII 0,75