Đèn, Ánh Sáng Và Những Gì Liên
Quan
Chơi cá rồng là chơi nước, nhưng sau khi phần nước đã tạm yên ổn, thì kế tiếp là
chơi đèn ! Quả thật là như thế, vì cá rồng trong bể hồ dưới tác động của ánh đèn sẻ
thể hiện những màu sắc khác nhau . Cách thiết kế đèn như thế nào, dùng các loại
đèn ra sao v.v luôn là những thắc mắc mà những người chơi trong thú đam mê
này đều phân vân, lưỡng lự khi có nhu cầu phải đi mua bóng đèn . Chủ đích của bài
viết này sẻ xoáy vào trong các vấn đề liên quan đến đèn và ảnh hưởng của nó, chỉ
với 1 mục đích duy nhất là chia sẻ kinh nghiệm, cùng nâng cao tay nhề, và nhất là
khi đi mua đèn lần tới, các bạn sẻ có thể xoay ông hay bà chủ tiệm bán đèn như dế,
và hy vọng là các bạn sẻ có môt quyết định chính xác và thích hợp hơn cho con cá
rồng cưng .
Đèn thì đủ cả, nhiều thương hiệu, tên gọi, không khác chi tên gọi của cá rồng, nếu cứ đi
theo tên gọi, thì chúng có thể làm ta hoang mang, vì thế chúng ta cần hiểu rõ những từ
ngữ liên quan đến bóng đèn hay các thông tin về chúng . Nào, xin mời các bạn, chúng ta
cùng vào cuộc nhá .
Watts
Watts là gì ? Mổi một loại bóng đèn đều có ghi thông tin về wattage của loại bóng đèn đó
, nhưng có bao giờ các bạn thắc mắc và tự hỏi đặt các trường hợp hai loại bóng đèn khác
nhau, nhưng có cùng watts thi chúng có công suất và hiệu năng như nhau không ?
Vì thế, số lượng wattts ghi trên bóng đèn bởi nhà sản xuất chỉ cho ta biết là với loại đèn
40 watts sẻ dùng điện nhiều hơn là loại đèn có số ghi là 20 watss và chỉ có thế . Chữ
watts ám chỉ số lượng điện và tiền điện mà các bạn sẻ phải trả, nhưng chữ watts trên bóng
đèn không hề nói là sau khi kéo điện, chúng sẻ cho ra loại ánhs áng nào cả !
Mổi một loại bóng đen với những kỷ thuật sáng chế khác nhau sẻ toả ra các loại ánh sáng
khác nhau , và hiệu năng của mổi loại bóng sẻ hoàn toàn khác nhau . Các loại bóng 40
watts sẻ lấy tiền điện hàng tháng của các ban tương tự như nhau nếu lượng thời gian xử
dụng đèn trong tháng tương tự .
tạo ra những khủng khoảng không cần thiết cho cá , khi cường độ của sức nóng toả nhiệt
của đèn xanh dương sẻ cao hơn các loại đèn trắng như đã đề cập bên trên .
Thế thì sau khi đã biết được watts trên bóng đèn, chúng ta cần phải xem xét thêm về điều
chi ?
Lumens/Lux
Lumens được định nghĩa là số lượng ánh sánh mà loại bóng đèn đó có thể tạo ra, mà
không cần quan tâm chi đến số lượng wattages . Và đây là điều mà các bạn cần quan tâm
. Chúng ta cần biết watts vì đó là số tiền điện mà các loại đèn sử dụng sẻ móc túi chúng
ta, nhưng lumens sẻ cho chúng ta biết là loại đèn này sẻ tạo ra bao nhiêu ánh sáng .
Lux sẻ cho chúng ta biết cường độ của ánh sáng sẻ được toả sáng ra cho mổi mét vuông .
Như các bạn thấy đấy, khi xử dụng và ứng dụng các thông số liên quan đến Lumens/Lux
được chi trên bóng đèn hay bản chỉ dẩn, sẻ cho ta khái niệm chi tiết hơn là chỉ chú tấm
đến thông số về watts của bóng đèn .
Tuy nhiên , một lần nừa, những gì cặp mắt của chúng ta cảm nhận, hoàn toàn khác hẳn
với những gì cá cảm nhận . Như đã có đề cập lúc nãy ánh sáng là những gì chúng ta
cảm nhận được qua cặp mắt của chúng ta, và điều này cũng hoàn toàn là chính xác với cá
rồng yêu quý mà các bạn đang nuôi dưỡng . Những gì mà cặp mắt chúng ta có thể nhìn
thấy được chỉ là một phần rất nhỏ, mà trong màu sắc của ánh sáng , những gì chúng ta
thấy được là sự tổng hợp của 6 màu sắc tất cả đi từ cường độ thấp nhất lên đến cao nhất
và độc hại nhất ===>
Hình 1-1
Hình 1-2
Đỏ > Cam > Vàng >Xanh lá cây > Xanh nước biển >tím (mà các bạn đã biết
là có khả năng tác hại và xuyên thủng rất độc hại , có khả năng tạo nên ung thư da và gây
chết người ) .
Như các bạn thấy đó, một khi mà các bạn thấy được màu đỏ, thì đây là loại đèn yếu nhất ,
nó chẳng có tác dụng chi . Bỏi thế khi có một số người cả quyết rằng đèn NAN sẻ giúp
ích trong việc tắm đèn cho cá , thì tôi đã tự biết họ chẳng biết họ đang nói gì, mà chỉ
loại đèn mà các bạn không nên dùng trong bể hồ cá rồng .
2. Loại đèn tuýp cũng tạo ra màu trắng, nhưng chỉ phối hợp với làn sóng quan phổ của
màu đỏ/vàng, xanh lá cây và xanh nước biển ===> khi chỉ kết hợp 3 loại màu sắc này với
nhau ===> chúng cũng sẻ tạo ra màu trắng, nhưng đây là loại đèn mà sẻ có tác dụng lên
cơ thể của cá rồng các bạn . Các bạn muốn xử dụng đúng đèn, và chơi đúng cách, thì đây
chính là loại đèn mà các bạn nên mua và xử dụng .
Làm sao chúng ta có thể nhận biết được loại đèn nào để mua ? Câu trả lời sẻ được ghi
trên tuýp đèn hay ống bọc bên ngoài của đèn . Vì đây là sự kết hợp của 3 loại làn sóng,
nên các loại bóng đèn có sự kết hợp này sẻ được ghi rỏ là tri-phosphor . Đây chính là các
loại đèn căn bản mà các bạn nên mua và xử dụng cho bể hồ cá rồng .
Một điều cần phải nói cho thật rõ ràng là không có một loại đèn nào đuoc sản xuất cho dù
có tốt cho mấy đi nữa có thể so sánh với ánh sáng mặt trời . Đây là lượng ánh sáng quan
phổ toàn phần đã được các sinh động thực vật trên trái đất thích nghi và ứng dụng cả
hàng triệu triệu năm qua . Không có chi có thể qua mặt được mẹ thiên nhiên, vì thế trong
mọi hoàn cảnh và tình huống, nếu có thể sản xuất ra được các loại bóng đèn có khả năng
gần tương tự như lượng ánh sáng quang phổ toàn phần mà ánh sáng mặt trời cung cấp, thì
đây cũng chính là loại bóng đèn mà ta nên cân nhắc khi mua . Các nhà sản xuất bóng đèn
trong thú chơi cá cảnh đều biết điều này, nên họ cũng cung cấp cho người tiêu thụ thêm
một thông số nữa mà tiếng Anh gọi là CRI . CRI là chữ viết tắc của Color Rendering
Index . Thế CRI là gì ?
CRI
Thông số được cung cấp về một loại đèn nào đó về số CRI sẻ cho chúng ta biết loại đèn
đó có nguồn ánh sáng như thế nào khi so sánh với lượng quang phổ toàn phần của ánh
sáng mặt trời . Con số tuyệt đối để so sánh với ánh sáng mặt trời là 100 . Thông số CRI
càng gần đến số 100 bao nhiêu, cho chúng ta biết được khả năng của loại bóng đèn đó khi
so sánh với ánh sáng mặt trời .
Thông thường thông số CRI chỉ được ghi trên các loại bóng đèn có phẩm chất cao và đắt
tiền . Điều đó chỉ điểm cho chúng ta rằng, khi đi mua đèn cho hồ cá rồng, xin đừng mua
những loại bóng đèn không có ghi thông số CRI . Trong các loại đèn có cung cấp thông
tin về CRI, chúng thường sẻ bắt đầu từ CRI =90 trở lên .