Trang 1/2

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
LÂM ĐỒNG NĂM HỌC 2010 – 2011

ĐỀ CHÍNH THỨC Môn : SINH – THCS
(Đề thi gồm có 2 trang) Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 18/02/2011
Câu 1: (2 điểm)
a- Nội dung cơ bản của phương pháp phân tích thế hệ lai của Menden gồm những điểm nào?
b- Biến dị tổ hợp là gì? Biến dị tổ hợp được xuất hiện ở hình thức sinh sản nào? Tại sao?
Câu 2: (2 điểm)
a- Công nghệ tế bào là gì? Gồm những công đoạn thiết yếu nào?
b- Kỹ thuật gen là gì? Gồm những khâu cơ bản nào?
c- Hiện tượng thoái hóa là gì? Vì sao tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở
động vật qua nhiều thề hệ có thể gây ra hiện tượng thoái hóa? Cho ví dụ.
d- Ưu thế lai là gì? Muốn duy trì ưu thế lai thì phải dùng biện pháp gì?
Câu 3: (2 điểm)
So sánh cấu tạo và chức năng di truyền của ADN và prôtêin.
Câu 4: (2 điểm)
Giải thích tại sao nhiễm sắc thể được xem là cơ sở vật chất của hiện tượng di truyền ở cấp độ
tế bào?
Câu 5: (2 điểm)
a- Quan hệ giữa các cá thể trong hiện tượng tự tỉa ở thực vật là mối quan hệ gì? Trong điều
kiện nào hiện tượng tự tỉa diễn ra mạnh mẽ?
b- Trong thực tiễn sản xuất, cần phải làm gì để tránh sự cạnh tranh giữa các cá thể sinh vật để
không làm giảm năng suất vật nuôi và cây trồng?
Câu 6: (2 điểm)
Vận dụng kiến thức về mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình hãy phân tích vai
trò của các nhân tố: “Nước, phân, cần, giống” trong việc nâng cao năng suất cây trồng, từ đó nêu
ý nghĩa của việc đưa giống mới vào nông nghiệp để nâng cao năng suất lúa trong bước tiến nhảy

Bệnh máu khó đông ở người gây ra do một đột biến gen lặn( h) nằm trên nhiễm sắc thể
giới tính X. Một người mắc bệnh máu khó đông có một người em sinh đôi bình thường:
a- Hai người sinh đôi này là sinh đôi cùng trứng hay khác trứng?
b- Người mắc bệnh này là gái hay trai? Giải thích. Viết kiểu gen của cặp sinh đôi trên và của
người mẹ về bệnh máu khó đông.
c- Nếu cặp sinh đôi trên đều mắc bệnh, ta có thể suy ra họ là sinh đôi cùng trứng hay không?
Giải thích.
d- Nếu cặp sinh đôi trên có cùng giới tính và cùng không mắc bệnh, làm thế nào để nhận biết
họ là sinh đôi cùng trứng hay khác trứng?

HẾT Họ và tên thí sinh: …………………………………………… Số báo danh: ………………………
Giám thị 1:……………………………………………… … Ký tên: …………………………….
Giám thị 2:……….……….…………………… …………… Ký tên:…………………………… Trang 3/2

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
LÂM ĐỒNG NĂM HỌC 2010 – 2011

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ CHÍNH THỨC
Môn : SINH – THCS
Ngày thi: 18/02/2011


0,25 điểm

0,25 điểm

0,5 điểm

Câu 2
(2 điểm)
a- Công nghệ tế bào là gì? Gồm những công đoạn thiết yếu nào?
- Công nghệ tế bào là ngành kỹ thuật về quy trình ứng dụng
phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể
hoàn chỉnh.
- Công nghệ tế bào gồm 2 công đoạn thiết yếu là: Tách tế bào hoặc
mô từ cơ thể rồi mang nuôi cấy thành mô sẹo, dùng hoocmôn sinh
trưởng kích thích mô sẹo phân hóa thành cơ quan hoặc cơ thể hoàn
chỉnh.
b- Kỹ thuật gen là gì? Gồm những khâu cơ bản nào?
- Kỹ thuật gen là tập hợp những phương pháp tác động định hướng
lên ADN cho phép chuyển gen từ một cá thể của một loài sang cá thể
của loài khác.
- Kỹ thuật gen gồm 3 khâu cơ bản là: tách, cắt, nối để tạo ADN tái
tổ hợp, đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận
c- Vì sao tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở
động vật qua nhiều thề hệ có thể gây ra hiện tượng thoái hóa? Cho
ví dụ.
- Tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật
qua nhiều thề hệ có thể gây ra hiện tượng thoái hóa vì tạo ra các cặp
gen lặn đồng hợp gây hại.

0,25 điểm

0,25 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm

Câu 3
(2 điểm)
So sánh cấu tạo và chức năng di truyền của ADN và prôtêin.
a- Các điểm giống nhau:
- Về cấu tạo:
+ Đều thuộc loại đại phân tử, có kích thước và khối lượng lớn trong tế
bào.
+Đều cấu tạo theo nguyên tắc đa phân do nhiều đơn phân hợp lại.
+Giữa các đơn phân có các liên kết hóa học nối lại đã tạo thành mạch.
+Đều có tính đa dạng và tính đặc thù do thành phần, số lượng và trật tự
các đơn phân quy định.
- Về chức năng: cả ADN và prôtêin đều có vai trò trong quá trình
truyền đạt tính trạng và thông tin di truyền của cơ thể
b- Các điểm khác nhau:

ADN Prôtêin
Cấu
tạo
Có cấu tạo hai mạch song
song và xoắn lại.
Có cấu tạo bởi một hay

1,25 điểm

Câu 4
(2 điểm)
Giải thích tại sao nhiễm sắc thể được xem là cơ sở vật chất của hiện
tượng di truyền ở cấp độ tế bào?

- Nhiễm sắc thể là cấu trúc mang gen:
+ NST chứa ADN , ADN mang thông tin di truyền, gen phân bố trên
NST và chiếm một vị trí nhất định
+ NST có những biến đổi về số lượng và cấu trúc gây ra những biến đổi
về tính trạng. Đại bộ phận những tính trang được di truyền bởi các gen
trên NST

- NST có khả năng tự nhân đôi đảm bảo ổn định vật chất di truyền qua các
thế hệ.

- Sự tự nhân đôi kết hợp với sự phân ly, tổ hợp của NST và thụ tinh là cơ
chế di truyền ở cấp độ tế bào ở các loài giao phối. Ở các loài sinh sản
0,5 điểm

0,5 điểm 0,5 điểm

0,5 điểm

0,5 điểm

0,25 điểm

0,5 điểm

0,5 điểm

Câu 6
(2 điểm)
Vận dụng kiến thức về mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu
hình hãy phân tích vai trò của các nhân tố: “Nước, phân, cần, giống”
trong việc nâng cao năng suất cây trồng, từ đó nêu ý nghĩa của việc
đưa giống mới vào nông nghiệp để nâng cao năng suất lúa trong bước
tiến nhảy vọt về năng suất lúa hiện nay.
- Kiểu gen là tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào cơ thể.
- Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể.
- Kiểu hình là kết quả sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường.
- Ảnh hưởng của môi trường đến sự thể hiện của kiểu gen thành kiểu
hình là có giới hạn. Giới hạn thường biến của tính trạng gọi là mức phản
ứng được quy định bởi kiểu gen. Cho ví dụ.
- Kiểu gen (giống) quy định mức phản ứng (năng suất) của cơ thể trước
môi trường, môi trường sẽ quy định kiểu hình cụ thể trong giới hạn mức
phản ứng do kiểu gen quy định.

Trang 6/2

định. Có giống tốt mà kỹ thuật kém, đồng ruộng không được cải tạo
cũng không phát huy được hết khả năng của giống tốt

Câu 7
(2 điểm)
Một cặp vợ chồng đều thuận tay phải, mắt nâu, sinh được 3 người
con:
- Đứa đầu: thuận tay phải, mắt nâu.
- Đứa thứ hai: thuận tay trái, mắt nâu.
- Đứa thứ ba: thuận tay phải, mắt đen.
Tìm kiểu gen chắc có của những người trong gia đình trên. Biết rằng
mỗi gen xác định một tính trạng nằm trên một cặp nhiễm sắc thể
thường.
- Bố mẹ đều thuận tay phải, mắt nâu sinh con đứa thứ hai: thuận tay trái,
mắt nâu, đứa thứ ba: thuận tay phải, mắt đen chứng tỏ tính trang thuận
tay phải là trội so với thuận tay trái, mắt nâu là trội so với mắt đen.
- Quy ước gen: N: mắt nâu, n: mắt đen, P: thuận phải, p: thuận trái
- Đứa thứ hai thuận trái có kiểu gen: pp, nhận một giao tử p từ bố và một
giao tử p từ mẹ. vậy bố mẹ thuận phải có kiểu gen Pp.
- Xét tính trạng màu mắt, đứa thứ ba mắt đen có kiểu gen nn, nhận một
giao tử n từ bố và một giao tử n từ mẹ, vậy bố mẹ mắt nâu có kiểu gen
Nn.
- Trên cơ sở kiểu gen của bố mẹ NnPp, ta có thể suy ra các khả năng về
kiểu gen có thể có ở đời con.
- Con trai đầu có thể có 1 trong 4 kiểu gen: NNPP, NnPP, NNPp, NnPp.
- Con trai thứ hai có 1 trong 2 kiểu gen: NNpp, Nnpp.
- Con trai thứ ba có 1 trong 2 kiểu gen: nnPP, nnPp.


tử lưỡng bội bình thường.
a- Tìm số hợp tử hình thành?
Theo giả thuyết : nếu gọi k là số đợt nguyên phân, ta có phương trình để
xác định số tế bào sinh trứng: (2
k
– 2) . 78 = 19812
 2
k
=
78
19812
+ 2 = 256 tế bào
Mỗi tế bào sinh trứng chỉ tạo ra một trứng. Vậy số trứng hình thành: 256.
Với hiệu suất thụ tinh của trứng 25%, ta có số hợp tử tạo ra:
4
256
= 64 hợp tử.
b- Số lượng tế bào sinh tinh trùng và sinh trứng cần thiết cho quá
trình thụ tinh?
Có 64 hợp tử phải có 64 tinh trùng thụ tinh.Với hiệu suất thụ tinh của
tinh trùng là 3,125%, Suy ra số lượng tinh trùng cần có để hoàn tất quá
trình thụ tinh

0,5 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm

Câu 9
(2 điểm)
Khối lượng một đoạn ADN là 9.10
5
đv.C. Đoạn ADN này gồm 2 gen
cấu trúc. Gen thứ nhất dài hơn gen thứ hai 0,102 µm.
Cho biết khối lượng phân tử trung bình của một nuclêôtit là 300
đv.C.
a- Xác định chiều dài mỗi gen.
- Số lượng nclêôtit của đoạn ADN
2
5
10
.
3
10.9
= 3000
- Chiều dài đoạn ADN:
2
3000
x 3,4 Å

= 5100 Å

(298 + 1) x 5 = 1495(lượt)
- Số lượt ARN vận chuyển tham gia giải mã trên gen thứ hai:
(198 + 1) x 5 = 995(lượt)

1,0 điểm 0,75 điểm


X
h
; Nữ bệnh: X
h
X
h

Đề bài không cho biết kiểu hình của bố, nên giới tính của người mắc
bệnh có thể là:
- Con trai, nếu bố không biểu hiện bệnh và người mẹ mang mầm bệnh:
P: X
H
Y x X
H
X
h

G
P
: : X
H
, Y X
H
, X
h

F
1
: X
H

F
1
: X
H
X
h
: X
h
X
h
: X
H
Y : X
h
Y
Nữ bệnh
c- Nếu cặp sinh đôi trên đều mắc bệnh ta có thể suy ra họ là sinh
đôi cùng trứng hay không? Giải thích.
Theo sơ đồ thứ hai trên cặp sinh đôi khác trứng đều có thể cùng mắc
bệnh, mặt khác cặp sinh đôi khác trứng có thể có cùng kiểu gen nên có
thể cùng biểu hiện bệnh. do đó nếu cặp sinh đôi trên cùng mắc bệnh ta
không thể suy ra họ là sinh đôi cùng trứng.
d- Nếu cặp sinh đôi trên có cùng giới tính và cùng không mắc
bệnh, làm thế nào để nhận biết họ là sinh đôi cùng trứng hay khác
trứng?
Nếu cặp sinh đôi trên có cùng giới tính và cùng không mắc bệnh, muốn
nhận biết họ là sinh đôi cùng trứng hay khác trứng thì ta phải dùng
phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh kết hợp nghiên cứu cùng một lúc
một số tính trạng khác nữa:
- Nếu nhận thấy chúng có cùng nhóm máu, chiều cao, dạng tóc, màu mắt

0,25 điểm
0,75 điểm HẾT