Rối loạn tiền đình: Chớ
xem nhẹ
Khi thời tiết thay đổi, căng thẳng lâu ngày trong cuộc sống thường có
những cơn chóng mặt từ “thường thường bậc trung” đến dữ dội kèm
nôn ói, ù tai, loạng choạng… báo hiệu một hội chứng mang tên: rối loạn
tiền đình.
Biểu hiện của nhiều bệnh

Khi bị chóng mặt, đau đầu, bệnh nhân đi khám và được bác sĩ chẩn đoán
“rối loạn tiền đình” (RLTĐ), thật ra, RLTĐ không phải là bệnh mà là một
hội chứng, gây nên bởi các tổn thương ở hệ thần kinh, tai, tim mạch, mắt,
tâm thần và một số trường hợp do thuốc.

Tiền đình là một cơ quan nằm ở tai trong của con người, có chức năng giữ
thăng bằng cho cơ thể. Sở dĩ ta đi đứng, chạy nhảy không bị té ngã là do tiền
đình có sự phối hợp nhịp nhàng với dây thần kinh ở các cơ, hoặc khi nhắm
mắt lại cũng nhờ tiền đình mà ta biết được tư thế… Khi tiền đình bị rối loạn
sẽ gây ra hiện tượng: chóng mặt khách quan (thấy đồ đạc chung quanh quay
cuồng, đảo lộn…) và chóng mặt chủ quan (bị mất thăng bằng, bước đi như
bập bềnh trên sóng…) đồng thời kèm theo ói mửa, hoa mắt, ù tai… với
nhiều mức độ nặng nhẹ khác nhau.

BS Võ Quang Phúc, Phó Giám đốc BV Tai Mũi Họng TP.HCM, cho biết,
RLTĐ là một hội chứng (tập hợp nhiều triệu chứng) như chóng mặt, ù tai,
nghe kém, hoa mắt, nôn ói… do nhiều nguyên nhân, và tùy theo nguyên
nhân gây ra hội chứng này mà điều trị cho đúng. Những nguyên nhân do bệnh tai - mũi - họng gồm: viêm tai giữa mãn tính:
vi khuẩn sẽ xâm nhập vào tiền đình gây ra chảy mủ tai, nhức đầu, chóng
mặt…; chóng mặt theo tư thế (xảy ra khi thay đổi tư thế) thường gặp ở phụ
RLTĐ có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào (kể cả trẻ em, đôi khi vì trẻ không
biết khai bệnh nên cha mẹ không hay biết), nhưng đa phần ở tuổi trung niên
trở lên. Có rất nhiều cơn chóng mặt với nhiều nguyên nhân khác nhau nên
cần khám tổng quát để thầy thuốc có thể phân bệnh và đưa đến chuyên khoa
phù hợp để điều trị tận gốc. Khi các cơn chóng mặt xảy ra ở nhà thì nên nằm
ở phòng yên tĩnh, tránh ánh sáng nhiều, ăn nhẹ những thức ăn dễ tiêu để
tránh nôn ói. Nếu thường bị chóng mặt thì tránh làm việc căng thẳng, bị
stress, ngủ đủ giấc. Đối với những trường hợp nhẹ như khi ngồi đứng lên bị
xây xẩm, chóng mặt (do thiếu máu não cục bộ) thì nên tự tập luyện bằng
cách: khi chuyển tư thế nên đứng dậy từ từ, không bật dậy đột ngột để tiền
đình thích nghi dần mà chưa cần dùng thuốc.

Ở người lớn tuổi có bệnh “thất điều”: đi đứng chậm do phối hợp kém giữa
hệ thần kinh trung ương và thần kinh cơ, dễ bị té ngã, khi xuất hiện cơn
chóng mặt kèm cao huyết áp, thiểu năng mạch vành… thì nên đến bệnh viện
để điều trị.