Bài Luận
Đề tài:
Tìm hiểu và phân tích bài toán quản lí điểm
ở trường THPT DTNT Quỳ Châu
1
Lời mở đầu
Ngày nay tin học đ• thâm nhập vào tất cả mọi hoạt động của x• hội loài ngơời và máy tính điện
tử trở thành một công cụ đắc lực không chỉ giảm nhẹ lao động (kể cả lao động trí tuệ) mà còn
giúp thêm cho con ngơười những năng lực mới mà trươớc đây chúng ta khó hình dung đơược.
ở Việt Nam máy tính, đặc biệt máy vi tính trong những năm gần đây đ• quen thuộc với
mọi ngơười. Bươớc đầu tin học đ• đi vào các trươờng trung học, các trơường đại học, cao đẳng
nhằm đi tới phổ cập tin học cho toàn x• hội. Số lơượng máy tính ngày một nhiều và ta có thể
gặp khắp mọi nơi. Phạm vi ứng dụng công nghệ tin học ngày càng đơược mở rộng trên nhiều
lĩnh vực: truyền thông, đo lươờng, tự động, y tế, giáo dục, giao thông, quản lý các hoạt động
khác của con ngươời và x• hội Những thành tựu về tin học hoá công tác quản lý mang lại
hiệu quả thiết thực tạo ra những phơương pháp quản lý mới hiệu quả, nhanh chóng, chính xác,
giúp cho các nhà quản lý có tầm nhìn bao quát, nắm bắt kịp thời những thông tin và yêu cầu xử
lý thông tin. Do vậy một vấn đề lớn đơược đặt ra là làm thế nào để khai thác hết công suốt các
máy tính và làm thế nào để tin học thực sự hữu ích cho tin học.
Trong đề tài “Quản lý điểm trường THPT DTNT Quỳ Châu” chúng em đ• đi sâu vào
tìm hiểu những vấn đề có thể và đ• cố gắng nghiên cứu tài liệu để hoàn thành các yêu cầu đặt
ra. Yêu cầu này đơược chúng em thực hiện tại trươờng THPT DTNT Quỳ Châu - Quỳ Châu -
Nghệ An.
Chúng em xin chân thành cảm ơn sự tận tình giúp đỡ của Ban giám hiệu trường THPT
DTNT Quỳ Châu và đặc biệt là sự hướng dẫn nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn thầy Lưu Đức
Chính đ• động viên, giúp đỡ chúng em trong suốt thời gian qua. Vì khả năng và thời gian còn
hạn chế nên quá trình phân tích thiết kế hệ thống, cài đặt chơương trình quản lý còn có những
chỗ chơưa tối ơưu và không thể tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy chúng em rất mong nhận
đươợc sự góp ý, bổ sung của các thầy cô giáo và các bạn để chươơng trình đươợc hoàn thiện
hơn.
Visua Basic 6.0 là một môi trường lập trình với lập trình hướng đối tượng. Visua Basic
sống x• hội với một phương thức hoạt động hoàn toàn mới mẻ, sáng tạo và nhanh chóng mà
không làm mất đi sự chính xác đặc biệt, nó đ• đánh dấu một bước ngoặt trong việc áp dụng tin
học vào các hệ thống quản lý.
Những năm trước việc quản lý điểm ở các trường phổ thông hầu hết là làm việc bằng công tác
thủ công, điều đó dẫn đến một số vấn đề liên quan như không đồng bộ, chậm, cũng như việc
tổng kết điểm chưa chính xác và mất nhiều thời gian Phải tính từng người một, rồi rà xem
kết quả từng lớp, từng khối
Tuy nhiên ở những năm gần đây hầu hết các trường phổ thông đ• dùng các phần mềm tin học
để thay thế cho một vài chức năng trong trường như : Quản lí hồ sơ HS, Quản lý điểm, Quản lý
Cán bộ, Quản lý thi tốt nghiệp, quản lý thi nghề … chính vì vậy mà chúng em đ• sử dụng
những kiến thức mà mình đ• học được để xây dựng bài toán quản lý điểm này.
Với chương trình “Quản lý điểm trường THPT DTNT Quỳ Châu” chúng em mong muốn trong
tương lai sẽ trở thành một phần mềm thực sự có ích, giúp quản lý điểm bằng máy tính một cách
tiện lợi, nhanh chóng hơn cách quản lý bằng tay nhưng mang tính chính xác cao. Vì vậy mà
chúng em đ• chọn đề tài này để học hỏi về ngôn ngữ và tìm hiểu về công tác quản lý điểm
trong trường THPT. Chương trình trở thành phầm mềm điện tử quản lí điểm của học sinh.
Chương II: Khảo sát hệ thống
Quỳ Châu là một huyện vùng cao của tỉnh Nghệ An Việt Nam. Quỳ Châu nằm trong
vùng kinh tế Phủ Quỳ trung tâm của miền Tây Bắc Nghệ An. Huyện có nhiều thuận lợi để phát
triển và chế biến nông lâm sản, khai thác khoảng sản và tiềm năng du lịch. Địa hình của huyện
khá phức tạp khi có hơn 72% diện tích ở độ cao 200m so với mực nước biển, bị chia cắt bởi
mạng lưới sông ngòi dày đặc.
Quỳ Châu có nhiều thắng cảnh đẹp và nhiều di tích lịch sử có giá trị. Khu di tích
Hang Bua ở x• Châu Tiến nằm cách trung tâm huyện 15km khá thuận tiện về giao thông. Năm
1937 vua Bảo Đại đ• về v•n cảnh ở Hang Bua. Hiện nay vào dịp đón năm mới, huyện Quỳ
Châu lại tổ chức lễ hội Hang Bua, thu hút hàng vạn khách về dự hội. Hang Thẩm ồm là nơi nhà
bác học người Đức tên Kanke khai quật và tìm thấy dấu tích người Việt Cổ sống cách đây
1,4triệu năm. Hiện nay phòng truyền thống của huyện còn lưu dữ những hiện vật bằng đá và di
tích hóa thạch của người vượn cổ. Ngoài ra huyện còn nhiều hang động núi đá đẹp khác, cùng
với những huyền thoại cổ tích của người Thái về lập Bản dựng Mường. Quỳ Châu có hệ thống
chuyên môn cũng như trong công tác văn phòng, kế toán, thủ quỹ. Trường đ• sử dụng các phần
mềm như MisaMimosa.Net quản lý tài chính kế tóan, xếp thời khoá biểu, Chương trình quản lý
cán bộ, chương trình thi tốt nghiệp, chương trình quản lý thi nghề PT chạy trên máy đơn của
Văn phòng trường, và chương trình Quản lý học sinh THPT gồm các phân hệ Quản lý chung,
quản lý điểm, Qlý thư viện, quản lý đoàn viên chạy trên mạng nội bộ của trường.
Như vậy có thể nói ngày nay công nghệ thông tin đ• thâm nhập vào tất cả các ngành trong đời
sống x• hội với một phương thức hoạt động hoàn toàn mới mẻ, sáng tạo và nhanh chóng mà
không làm mất đi sự chính xác đặc biệt, nó đ• đánh dấu một bước ngoặt trong việc áp dụng tin
học vào các hệ thống quản lý.
Hiện nay việc quản lý điểm ở các trường phổ thông hầu hết là làm việc bằng công tác thủ công,
điều đó dẫn đến một số vấn đề liên quan như không đồng bộ, chậm, việc tổng kết điểm chưa
chính xác và mất nhiều thời gian Phải tính từng người một, rồi rà xem kết quả từng lớp,
từng khối
Tuy nhiên ở một số trường phổ thông đ• dùng các phần mềm tin học để thay thế cho một vài
chức năng trong trường như : Quản lí hồ sơ HS, Quản lý điểm, Quản lý Cán bộ, Quản lý thi tốt
nghiệp, quản lý thi nghề Mặc dầu vậy còn rời rạc và còn nhiều thông tin thừa trên các bài
toán - chương trình đó. Như ở Quản lý hồ sơ HS cũng phải nhập, lưu thông tin học sinh, thông
tin giáo viên, trong khi ở Quản lý điểm cũng phải nhập lại những thông tin đó, và Quản lý cán
bộ lại cập nhật lại thông tin giáo viên. Chương trình Thi tốt nghiệp, thi nghề phổ thông, đều
phải một lần nữa nhập lại các thông tin về học sinh. Tuy rằng ở mỗi chương trình thông tin đưa
vào là khác nhau. Điều đó thôi cũng đủ thấy là thông tin thừa và không đồng bộ. Mặt khác như
vậy thì mất nhiều thời gian và có thể gây nhập nhằng trong xử lý thông tin
Vậy thì tại sao chúng ta không xây dựng một bài toán tối ưu hoá những bài toán nhỏ trên. ở
đây, chúng tôi muốn nêu ra một bài toán đó là bài toán “ Quản lý điểm trường THPT ". Quản
lý điểm trong các trường THPT là một công việc mà chúng ta rất cần thiết. Với chương trình “
Quản lý điểm THPT DTNT Quỳ Châu ” chúng em mong muốn trong tương lai sẽ trở thành
một phần mềm thực sự có ích, giúp quản lý điểm bằng máy tính một cách tiện lợi, nhanh chóng
4
hơn cách quản lý bằng tay nhưng mang tính chính xác cao. Vì vậy chúng em chọn đề tài này để
học hỏi về ngôn ngữ và tìm hiểu về công tác quản lý điểm trong trường THPT.
loại; làm bảng tổng kết chuyển cho Ban giám hiệu.
* Ban giám hiệu: Nhận bảng tổng kết từ giáo viên chủ nhiệm. Đưa ra quyết định khen thưởng,
kỷ luật. Đồng thời chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm cùng các giáo viên bộ môn bàn bạc đưa ra
những điều chỉnh về phương pháp dạy học và cách thức quản lý học sinh trong kỳ sau để đạt
hiệu quả cao hơn. Ban giám hiệu ký các quyết định, ghi lại kết quả của từng học sinh vào học
bạ và giao lại sổ điểm chính cho bộ phận tổng hợp của trường lưu trữ.
2. Quản lý lớp học
Công việc quản lý lớp được thực hiện:
5
- Quản lý theo khối
- Quản lý theo lớp
- Phân công giáo viên chủ nhiệm
* Quản lý theo khối: Nhóm các lớp cùng khoá vào tạo thành một khối. Trong trường được chia
thành 3 khối khối 10, khối 11, khối 12.
* Quản lý theo lớp: Vào đầu mỗi năm học nhà trường dựa vào hồ sơ trúng tuyển để chia lớp và
phân lớp, các lớp được phân biệt với nhau qua tên lớp (tên lớp thường được đặt bằng cánh lấy
tên khối + tên chữ cái ABC).
* Phân công giáo viên chủ nhiệm: Công việc phân công giáo viên chủ nhiệm thường được
thực hiện vào đầu mỗi năm học, Ban giám hiệu dựa vào hoàn cảnh của từng giáo viên để phân
công chủ nhiêm.
3. Phân công giảng dạy
Ban giám hiệu tiến hành phân công giảng dạy cho từng giáo viên vào đầu mỗi năm học
như sau:
- Tên giáo viên giảng dạy
- Tên môn giảng dạy
- Tên lớp giảng dạy
Mỗi giáo viên có thể được phân công dạy nhiều lớp cùng một môn và cũng có trường hợp đặc
biệt một giáo viên được phân công dạy nhiều hơn một môn trong một lớp.
4. Quản lý giáo viên
Mỗi giáo viên trong trường được quản lý theo:
5 con điểm.
- Điểm kiểm tra học kỳ: Cuối mỗi học kỳ giáo viên bộ môn cho các em làm bài kiểm tra học
kỳ bằng hình thức viết với thời gian không dưới 45 phút.
* Tất cả các điểm đều chấm theo thang điểm 0 - 10.
b. Hệ số các loại điểm (không tính điểm kiểm tra học kỳ)
+ Hệ số 1: Điểm kiểm tra miệng (M), viết 15 phút (15 phút), thực hành (TH).
+ Hệ số 2: Điểm kiểm tra viết 1 tiết trở lên (1 tiết)
c. Cách tính điểm (chỉ lấy đến 1 chữ số thập phân, sau khi làm tròn).
+ Điểm trung bình chung môn học (DTBCMH):
- Điểm trung bình các bài kiểm tra (DTBKT) là trung bình cộng của các bài kiểm tra sau khi
đ• tính hệ số (không tính điểm kiểm tra học kỳ)
- Điểm trung bình chung môn học (DTBCMH) là trung bình cộng của DTBKT (hệ số 2) với
điểm kiểm tra học kỳ (hệ số 1)
Ví dụ: Điểm 15 phút miệng: 8,7,8
Điểm 15 phút viết : 7,9
Điểm 1 tiết : 9
(8+7+8+7+9) + 9*2
=> DTB kiểm tra = = 8.14
3 + 2 +2
* Điểm trung bình chung môn học (TBCMH):Điểm TBC học kỳ (TBCHK): Trung bình chung của tất cả các môn (TBCMH) sau khi đ• nhân
hệ số chia cho tổng số môn tính cả hệ số (TBCMH*HESO).
Hệ số các môn học ở trường THCS hiện nay được tính như sau: môn Văn và môn Toán được
tính hệ số 2, các môn còn lại hệ số 1
* Điểm trung bình chung cả năm TBCCN):
7. Xếp loại
Vào cuối mỗi kỳ hay cuối mỗi năm học, sau khi tính điểm trung bình chung cho từng
học sinh xong giáo viên chủ nhiệm tiến hành xếp loại học lực cho từng học sinh để nộp báo
TBCHK dưới 3.5
- Loại yếu:
+ Điểm TBCCN từ 5.0 đến dưới 6.5 và có ít nhất một môn có điểm
TBCHK dưới 3.5
+ Điểm TBCCN từ 3.5 đến dưới 5 nhưng không có môn nào có điểm
TBCHK dưới 2.0
- Loại kém:
+ Điểm TBCCN từ 3.5 đến dưới 5 nhưng có ít nhất một môn có điểm
TBCHK dưới 2.0
+ Điểm TBCCN dưới 2.0
* Cách tính học sinh giỏi và tiên tiến
- Học sinh giỏi: Có văn hoá giỏi (theo kỳ thì có điểm TBCHK1 >=8.0 hoặc TBCHK2 >=8.0,
còn theo năm thì có điểm TBCCN >= 8.0) và hạnh kiểm tốt hoặc khá
- Học sinh tiên tiến: Có văn hoá khá (theo kỳ thì có điểm 6.5 <= TBCHK1 < 8.0 hoặc
TBCHK2 < 8.0, còn theo năm thì có điểm 6.5 <= TBCCN < 8.0) và hạnh kiểm tốt hoặc khá
* Các trường hợp đặc biệt:
Với những học sinh vì một lý do gì đó thiếu điểm (điểm miệng hoặc điểm 15 phút hoặc điểm 1
tiết), giáo viên bộ môn tuỳ trường hợp xử lý cho kiểm tra lại (nếu có thể) hoặc bằng hình thức
như kiểm tra bài tập ở nhà, chữa bài tập để có điểm bổ sung. Cũng có trường hợp ghi điểm 0
vào chỗ điểm còn trống và tiến hành tính điểm bình thường. (các thông tin điểm của giáo viên
bộ môn không bao giờ để trắng). ở trường hợp này các trường đều có những quy ước trong
hướng dẫn ghi điểm cho giáo viên.
Với những học sinh vì điều kiện kinh tế, do đau ốm mà xin bảo lưu một năm. Nếu học sinh
đó mới năm đầu thì được bảo lưu theo quy định như sau: Lưu hồ sơ học sinh này vào hồ sơ
quản lý của trường (giữ lại tên lớp mà học sinh đó đ• trúng tuyển), ban giám hiệu ký quyết định
8
cho nghỉ học. Đến một năm sau thì xếp học sinh đó vào lớp đ• đăng ký ở năm học trước. Nếu
học sinh đó vẫn chưa thể tiếp tục học thì theo quy định nhà trường sẽ trả hồ sơ lại cho học sinh
và xoá thông tin đ• lưu trước đó
Nếu học sinh là năm thứ 2 hoặc cuối cấp thì ngoài thông tin về cá nhân học sinh, các hệ thống
không đúng quy định
- Ban giám hiệu tiến hành theo dõi điểm của từng lớp học sinh theo từng môn học trong từng
học kỳ qua tổng kết của giáo viên chủ nhiệm lớp .
* Giáo viên bộ môn:
- Giáo viên bộ môn vào điểm theo tên học sinh của từng lớp vào sổ riêng, còn trong sổ gọi tên
và ghi điểm, giáo viên bộ môn phải ghi đúng, đầy đủ các cột điểm của môn mà mình phụ trách.
Nếu có sai sót thì tiến hành sửa chữa theo đúng quy định, ký tên và chịu trách nhiệm về sự sửa
chữa đó, đồng thời báo rõ với giáo viên chủ nhiệm.
* Giáo viên chủ nhiệm
- Giáo viên chủ nhiệm ngoài vai trò là một giáo viên bộ môn tức là ghi các cột điểm đầy đủ bộ
môn mà mình phụ trách, các phần dùng chung cho việc quản lý học sinh, tổng hợp kết quả học
tập, rèn luyện của học sinh theo từng kỳ, cả năm học, kết quả thi lại các môn văn hoá, rèn
luyện thêm về hạnh kiểm.
- Kiểm tra, đôn đốc cán bộ lớp, nhắc nhở giáo viên bộ môn trong việc quản lý, giữ gìn và thực
hiện đúng những quy định về việc sử dụng sổ.
9
- Sau khi giáo viên chủ nhiệm tổng hợp xong, người được giao công việc giữ sổ hàng ngày
đem về lớp lúc đầu tiết học và giao lại cho bộ phận văn phòng nhà trường sau mỗi buổi học.
Cuối mỗi kỳ hoặc cuối năm, ban giám hiệu tổng kết kết quả điểm của từng học sinh theo từng
khối, từng địa phương mà có học sinh học tại trường và ghi vào sổ lưu của nhà trường (lưu
tỷ lệ các kết quả của học sinh theo địa chỉ học sinh ở như: tỷ lệ đủ điểm, tỷ lệ thi lại, tỷ lệ học
sinh giỏi, tỷ lệ học sinh ở lại ) đồng thời cũng gửi thông tin này cho tổ khen thưởng và kỷ
luật.
- Tổ khen thưởng và kỷ luật sẽ phản hồi thông tin cho ban giám hiệu. Ban giám hiệu sẽ đưa ra
các quyết định cho từng tập thể, cá nhân học sinh như: Khen thưởng vì kết qủa học tập tốt, học
sinh xuất sắc, tiên tiến, học sinh lưu ban, thôi học
- Sổ điểm chính sau đó được gửi về phòng tổng hợp để lưu trữ.
III. Các bảng biểu cuối kỳ, cuối năm và bảng biểu tổng hợp
1. Kỳ 1:
a. Bảng tổng hợp theo lớp
11
2. Kỳ2:
Như học kỳ 1, Riêng bảng điểm từng môn có thêm điểm trung bình cả năm
3. Cả năm:
- Bảng điểm của từng môn
- Bảng tổng hợp đánh giá - xếp loại cả năm học
- Phiếu điểm cá nhân cho từng học sinh.
- Danh sách học sinh thi lại.
12
IV. Đánh giá về hệ thống
- Về ưu điểm: Đối với việc quản lý điểm như trên là đúng nguyên tắc của bộ giáo dục.
- Về nhược điểm:
Vì phải đi qua nhiều khâu nên việc tổng hợp điểm cho một học sinh mất rất nhiều thời gian
việc này có thể dẫn đến sai lệch về điểm trong khi ghi điểm (Vì khi GV bộ môn tổng hợp điểm
xong thì GV chủ nhiệm căn cứ vào đó để ghi lại vào sổ chính - nhiều lúc công việc này dễ dẫn
đến nhầm lẫn dẫn đến sai lệch điểm của học sinh).
Việc tìm kiếm thông tin của một học sinh là vô cùng khó khăn. Nếu muốn tìm thấy thì phải đầy
đủ các thông tin liên quan như họ tên đầy đủ, ngày sinh, lớp Đó là chưa kể việc một học sinh
muốn lấy kết quả của năm học trước hay một học sinh đ• ra trường vì một lý do nào đó cần các
thông tin điểm và các thông tin liên qua. Lúc đó bộ phận lưu trữ lại phải thủ công tìm kiếm
trong kho lưu (Kho này lưu tất cả những khoá học đ• qua nên số lượng sổ lưu là khá lớn).
Công việc tính điểm cũng là một vấn đề lớn, nhà trường thường mất khá nhiều thời gian cho
các giáo viên bộ môn tổng hợp, thống kê và tính toán điểm cho học sinh, và cũng chừng ấy thời
gian cho giáo viên chủ nhiệm tổng hợp và tính kết quả trước khi giao sổ điểm chính của từng
lớp cho Ban giám hiệu (Vì trung bình mỗi giáo viên giảng dạy ít nhất là 5 lớp nên công tác tính
điểm cuối kỳ hay cuối năm rất mất thời gian do thực hiện bằng thủ công có sự hỗ trợ của máy
tính bỏ túi).
Như vậy việc quản lý điểm bằng cách thủ công như hiện nay bộc lộ rất nhiều hạn chế và không
phù hợp với tình hình hiện nay. Để hoà chung với sự phát triển của x• hội, vì sự nghiệp giáo
dục, vì chủ trương đổi mới phương pháp giáo dục và sự lớn mạnh của trường thì việc xây dựng
1. Yêu cầu về phần mềm
- Phần mềm phải thiết kế chạy trên mạng cục bộ
- Máy chủ phải sử dụng Hệ điều hành Windows 32 bít trở lên
- Cơ sở dữ liệu: SQL Server
2. Về người sử dụng
- Người sử dụng phải có trình độ cơ bản về tin học.
Chương II: Phân tích và thiết kế hệ thống
I. Phân tích và thiết kế hệ thống
1. Lựa chọn hướng phân tích
Khi phân tích thiết kế hệ thống ta có thể chọn một trong hai hướng là hướng chức năng và
hướng dữ liệu. Trong đề tài này tôi lựa chọn phân tích theo hướng chức năng. Với cách tiếp
cận này, chức năng được lấy làm trục chính của quá trình phân tích và thiết kế, tiến hành phân
tích trên xuống có cấu trúc.
Các bước thực hiện:
- Xây dựng biểu đồ phân cấp chức năng
- Xây dựng biểu đồ luồng dữ liệu
- Xây dựng mối quan hệ giữa các thực thể
- Xây dựng mô hình dữ liệu
2. Phân tích hệ thống cũ
Với cách quản lý điểm hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống gặp nhiều
khó khăn trong việc lưu trữ và xử lí thông tin. Bởi vậy cần xây dựng một chương trình quản lý
bằng máy vi tính để giúp việc quản lý một cách chính xác và hiệu quả hơn làm giảm nhẹ một
phần đáng kể nhân lực và công sức.
+ Yêu cầu của hệ thống quản lý bằng máy tính:
- Quản lý tốt thông tin về học sinh và giáo viên
- Xử lý thông tin chính xác, khoa học
- Chương trình dễ sử dụng, có hiệu quả
- Có khả năng hỗ trợ đa người dùng, phù hợp với xu thế phát triển của mạng máy tính.
3. Thiết kế hệ thống mới
(Chú giải: HS : Học sinh
DS HSTT : Danh sách học sinh tiên tiến
DS HSLB : Danh sách học sinh lưu ban)
5. Biểu đồ luồng dữ liệu
Biểu đồ luồng dữ liệu dùng để diễn tả tập hợp các chức năng của hệ thống trong mối
quan hệ trước sau của tiến trình xử lý và việc trao đổi thông tin trong hệ thống. Biểu đồ luồng
dữ liệu giúp ta thấy được đằng sau những gì thực tế xảy ra trong hệ thống, làm rõ những chức
năng và các thông tin cần thiết. Biểu đồ luồng được chia thành các mức như sau:
a. Mức ngữ cảnh
Là mức tổng quát nhất được xây dựng ở giai đoạn đầu của quá trình phân tích và được
dùng để vạch ra biên giới của hệ thống cũng như buộc người phân tích - thiết kế phải xem xét
các luồng dữ liệu bên ngoài hệ thống, ở mức này người phân tích chỉ cần xác định được các tác
nhân ngoài của hệ thống và coi toàn bộ các xử lý của hệ thống là một chức năng, trong biểu đồ
chưa có kho dữ liệu.
15
Biểu đồ luồng dữ liệu mức ngữ cảnh
b. Mức đỉnh
Dựa vào sơ đồ phân cấp chức năng ở mức 2 để tách các chức năng thành các chức năng
con trên cơ sở tôn trọng 4 nguyên tắc sau:
- Các luồng dữ liệu phải bảo toàn
- Các tác nhân ngoài cũng phải được bảo toàn
- Có thể xuất hiện các kho dữ liệu
- Có thể bổ sung các luồng dữ liệu nội bộ
Biểu đồ luồng dữ liệu mức đỉnh
c. Mức dưới đỉnh
16
thể) nào (có chất l-ượng cao), mỗi lươợc đồ quan hệ con có những thuộc tính và tập phụ thuộc
hàm ra sao?. Thông qua một số kinh nghiệm, ngơười phân tích - thiết kế có thể nhận diện
đươợc các thực thể của lược đồ cơ sở dữ liệu nhương lúc đó chất lơượng của nó chươa hẳn đ•
cao. Bằng phương pháp chuẩn hoá, ngơười phân tích - thiết kế có thể nâng cao chất lơượng của
lơược đồ cơ sở dữ liệu ban đầu để đươa vào khai thác.
Chuẩn hoá là quá trình khảo sát các danh sách thuộc tính và áp dụng một tập các quy
tắc phân tích vào các danh sách đó, chuyển chúng thành một dạng mà:
- Tối thiểu việc lặp lại (cùng một thuộc tính có mặt ở nhiều thực thể).
18
- Tránh dươ thừa (các thuộc tính có giá trị là kết quả từ tính toán đơn giản được thực hiện trên
các thuộc tính khác).
Để đánh giá một cách cụ thể chất lơượng thiết kế của một lươợc đồ cơ sở dữ liệu, tác giả của
mô hình dữ liệu quan hệ E.F Codd, đ• đươa ra 3 dạng chuẩn (1NF, 2NF, 3NF). Ngơười phân
tích - thiết kế bắt đầu với một danh sách các thuộc tính dự định đối với một kiểu thực thể, sau
khi áp dụng 3 quy tắc chuẩn hoá, từ kiểu thực thể gốc, các kiểu thực thể mới đ-ược xác định và
tất cả chúng đều đươợc chuẩn hoá hoàn toàn. Có thể nói dạng chuẩn thứ 3 (3NF) là tiêu chuẩn
tối thiểu trong việc thiết kế cơ sở dữ liệu.
Căn cứ quá trình khảo sát đ• phân tích ở trước, thống kê danh sách các thuộc tính và
tiến hành chuẩn hoá như sau:
Chưa chuẩn hoá 1NF 2NF 3NF
M• học sinh
Họ tên
Ngày sinh
Giới tính
Quê quán
Ghi chú
Khoá vào
Tên lớp
Tên học kỳ
Tên môn
Mật khẩu
Điểm miệng + TH
Điểm 15 phút
Điểm 1 tiết
Điểm học kỳ
M• học sinh
Họ tên
Ngày sinh
Giới tính
Quê quán
Ghi chú
M• học sinh
M• lớp
Khoá học
Tên lớp
M• giáo viên
Tên giáo viên
Chức năng
Mật khẩu
M• môn
Tên môn
Hệ số
Tên học kỳ
Điểm miệng + TH
Điểm 15 phút
Điểm 1 tiết
Điểm học kỳ
M• học sinh
Họ tên
Ngày sinh
TBC : Trung bình chung)
b. Sơ đồ thực thể và các thuộc tính
M• học sinh M• học sinh M• giáo viên
Họ tên M• lớp Tên giáo viên
Giới tính M• môn Chức năng
Ngày sinh Tên học kỳ Mật khẩu
Quê quán Điểm miệng + TH
Ghi chú Điểm 15 phút
Điểm 1 tiết
Điểm học kỳ
21
M• môn M• lớp M• giáo viên M• học sinh
Tên môn Khoá học M• lớp M• lớp
Hệ số Tên lớp M• môn
7. Mô hình dữ liệu quan hệ
Từ các kiểu thực thể được hệ thống ở trên, căn cứ vào quá trình khảo sát thực tế và sau
các bước thực hiện, đ• xây dựng lược đồ dữ liệu theo mô hình quan hệ như sau:
8. Thiết kế các bảng dữ liệu
Để chương trình có thể hoạt động tốt và giao diện thuận lợi, dựa vào kết quả khảo sát từ
Ban giám hiệu nhà trường, chương trình được thiết kế gồm 7 bảng dữ liệu đó là: bảng HOSO,
bảng DIEM, bảng GIAOVIEN, bảng LOP, bảng MONHOC, bảng HOCLOP, bảng DAYMON
a.BảngHO SO
STT Tên trường Kiểu Độ rộng Diễn giải
1.
2.
3.
4.
5.
b. Bảng DIEM
STT Tên trường Kiểu Độ rộng Diễn giải
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8. MAHS
MALOP
MAMON
HOCKY
DM
DP
DT
DK Text
Text
Text
Text
Text
Text
Text
Text 10
10
5
2
20
20
10
STT Tên trường Kiểu Độ rộng Diễn giải
1.
2.
3.
4.
5.
MAGV
TENGV
CHUCNANG
DIENTHOAI
MALOPCN Text
Text
Text
Text
Text 5
25
20
15
10 M• giáo viên
Tên giáo viên
Chức năng
Điện thoại
M• lớp do GVCN hàng năm cập nhật lại
* Chức năng:
24
Cho phép cập nhật thêm giáo viên mới chuyển về, cho biết một giáo viên nào đó có làm công
tác chủ nhiêm lớp hay không, cung cấp một số thông tin của giáo viên.
e. Bảng MONHOC
STT Tên trường Kiểu Độ rộng Diễn giải
1.
M• lớp
* Chức năng:
Lưu trữ lại sự phân công giảng dạy, lớp giảng dạy cho từng giáo của Ban giám hiệu.
g. Bảng HOCLOP
h.
STT Tên trường Kiểu Độ rộng Diễn giải
1.
2. MAHS
25