CHÖÔNG I

MOÂI TRÖÔØNG TOAØN
CAÀU


1



I. Môi trường thương mại
toàn cầu
Các học thuyết thương mại quốc tế
Các chính sách thương mại quốc tế
Sự phát triển của hệ thống thương
mại quốc tế

12-Feb-07

PTM - MT Thương mại




12-Feb-07
PTM - MT Thương mại
4
David Hume - 1752

A tăng xuất khẩu
B tăng nhập khẩu
Kết quả:

lạm phát, giá cả tăng.
giá cả giảm.
– Nước A giảm xuất khẩu do giá cao
– Nước B xuất khẩu nhiều hơn do giá thấp.
Không nước nào có thể giữ được thặng

5

Thuyết lợi thế tuyệt đối (1776)

Nên tập trung chuyên môn hóa sản xuất những sản
phẩm có lợi thế tuyệt đối, trao đổi để có những sản
phẩm không có lợi thế tuyệt đối

“positive-sum game”
Hạn chế: Một quốc gia có lợi thế
tuyệt đối trong sản xuất mọi sản
phẩm hoặc không có lợi thế
tuyệt đối nào sẽ được lợi gì khi
tham gia thương mại quốc tế?
12-Feb-07 PTM - MT Thương mại

Khả năng của một quốc
gia sản xuất một loại sản phẩm nhiều hơn
quốc gia khác với lượng đầu vào như nhau
Giải thích xu hướng thương mại quốc tế
bằng sự khác biệt trong năng suất lao
động
Đối tượng so sánh: ngành sản xuất tương
tự
tại các quốc gia khác

12-
Feb-
07 PTM - MT Thương mại 12-
Feb-
07 PTM - MT Thương mại



8 Thuyết lợi thế so sánh (1817)

Lợi thế so sánh:

Khả năng của một quốc gia
sản xuất một loại sản phẩm hiệu quả hơn
sản xuất một loại sản phẩm khác
Giải thích xu hướng thương mại quốc tế
bằng sự khác biệt trong năng suất lao
động
Đối tượng so sánh: ngành sản xuất khác 9 Thuyết Heckscher – Ohlin
(1019 – 1933)

Nên chuyên môn hóa sản xuất và xuất khẩu các
sản phẩm thâm dụng yếu tố sản xuất quốc gia
tương đối dư thừa và nhập khẩu sản phẩm thâm
dụng yếu tố sản xuất quốc gia tương đối khan
hiếm.
Giải thích xu hướng thương mại bằng
trong phân bố các yếu tố sản xuất .
sự khác biệt
Nhấn mạnh lợi thế tương đối, không phải lợi
thế
tuyệt đối.
12-
Feb-07 PTM - MT Thương mại



2

Xuất khẩu

3 4 5
6

10
11
12

Nhập khẩu
11
12

12-Feb-07
Các giai đoạn phát triển sản xuất
PTM - MT Thương mại
11
Thuyết vòng đời sản phẩm
(1960s)
Cùng với mức độ tăng trưởng của sản
phẩm, cả đòa điểm bán hàng và đòa điểm
sản xuất tối ưu đều thay đổi.
Có tác động đến xu hướng và luồng hàng
hóa xuất nhập khẩu.
Xu hướng toàn cầu hóa và hội nhập kinh
tế quốc tế làm giảm tính thuyết phục của
học thuyết.
12-Feb-07 PTM - MT Thương mại
12
Thuyết thương mại mới

Xuất hiện vào thập nhiên 1970
Đề cập tới vấn đề lợi tức tăng dần theo
mức độ chuyên môn hóa nhờ:
– Tính kinh tế nhờ quy mô (Economies of
scale)
– Hiệu ứng học hỏi (Learning effects)
13


12-Feb-07 PTM - MT Thương mại Chiến lược, cơ cấu
doanh nghiệp và
mức độ cạnh tranh

Sự phân bố các
yếu tố sản xuất
12-Feb-07
16 Viên kim cương Porter Một quốc gia sẽ thành công ở
những
ngành có tồn tại 4 yếu tố trong viên
kim cương.
– Các yếu tố đó càng nhiều/lớn, cơ hội
thành công càng cao.
Các yếu tố trong viên kim cương phụ
thuộc qua lại và củng cố lẫn nhau.
12-

17 Sự phân bố các yếu tố sản xuất

Tình trạng các yếu tố sản xuất của quốc gia.
Các yếu tố cơ bản: từ điều kiện tự nhiên
– Tài nguyên thiên nhiên
– Đòa điểm
– Dân số…
Các yếu tố tiên tiến: từ đầu tư của
chính phủ, doanh nghiệp hay cá nhân