1
Tổ chức cân đối NSNN theo Luật NSNN
NSNN ở Việt Nam được quản lý và điều hành
theo Luật NSNN được Quốc hội nước Cộng hòa
XHCN Việt Nam thông qua ngày 20/3/1996.
Mọi sự thu chi của NSNN đều được thể hiện
qua kế hoạch thống nhất từ trung ương đến cơ sở.
Kế hoạch ngân sách do Quốc hội thông qua hàng
năm.
2
1. Những nguyên nhân cơ bản dẫn
đến thâm hụt ngân sách nhà nước
- Hiệu quả thấp của nền sản xuất xã hội và sự
kém hiệu quả của các mối quan hệ kinh tế với bên
ngoài.
- Cơ cấu không hợp lý của các khoản chi NS.
- Cơ chế quản lý ngân sách kém hiệu quả.
Tăng thâm hụt NSNN sẽ gây áp lực lạm phát.
3
Để cân đối NSNN,
cần phải hiểu rõ những vấn đề sau:
- Thâm hụt NS là không mong muốn nhưng phải có
chính sách khắc phục phù hợp với điều kiện của đất
nước.
- Không nên xem cân đối NS, ngay cả trong trường
hợp thu vượt chi là đặc trưng của một nền kinh tế
đang phát triển tốt. Ở những giai đoạn riêng biệt của
sự phát triển XH, trong những điều kiện đặc thù đối
với mỗi nước, thâm hụt NS hoàn toàn được phép.
4
Để cân đối NSNN,

phạt tài chính, cho phép tính toán đầy đủ các
điều kiện kinh doanh và kích thích tăng sản
xuất xã hội.
- Cải tổ khu vực kinh tế nhà nước, xác định
phạm vi cấp phát của nhà nước và giảm các
khoản trợ cấp tài chính không cần thiết.
8
2. Các biện pháp giảm thâm hụt NS
- Giảm chi phí quốc phòng, thực hiện XH
hóa giáo dục, y tế. NSNN chỉ cấp phát cho
những chương trình xã hội quan trọng, khuyến
khích và hướng dẫn sự góp vốn của XH.
- Ngân hàng trung ương cấp tín dụng cho các
cơ quan chính phủ phải làm thủ tục nợ nhà
nước.
9
2. Các biện pháp giảm thâm hụt NS
- Sử dụng rộng rãi các hình thức thu hút
vốn nước ngoài, nhằm làm giảm thâm hụt
ngân sách, tăng chi ngân sách cho đầu tư cơ
bản, mở rộng cơ sở sản xuất hàng hóa, dịch
vụ. Từ đó tăng thu ngân sách do xuất hiện
những người nộp thuế mới, cải thiện tình
hình cán cân thanh toán.
10
3. Tổ chức cân đối NSNN theo Luật NSNN
Trong quản lý ngân sách, cần hướng tới một NSNN
“cân bằng thu, chi” (thu không bao gồm các khoản vay
nợ).
Thứ nhất, nguyên tắc thực hiện cân đối NSNN (Theo

hợp theo từng loại thu, từng lĩnh vực chi, cơ cấu
giữa chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển, chi trả
nợ. Dự toán ngân sách của các Bộ, cơ quan trung
ương, các cấp chính quyền địa phương, các cơ sở
quản lý nhà nước ở địa phương được tổng hợp theo
ngành kinh tế, và địa bàn lãnh thổ.
14
3. Tổ chức cân đối NSNN theo Luật NSNN
Trong cân đối ngân sách cần lưu ý:
- Dự toán chi ngân sách trung ương và thu
ngân sách các cấp chính quyền địa phương
được bố trí khoản dự phòng từ 3% - 5% tổng
số chi nhằm đáp ứng các nhu cầu chi phát
sinh đột xuất trong năm ngân sách.
15
3. Tổ chức cân đối NSNN theo Luật NSNN
- Chính phủ, UBND cấp tỉnh được lập quỹ dự
trữ tài chính từ các nguồn: tăng thu, kết dư ngân
sách và bố trí trong dự toán chi ngân sách hàng
năm. Quỹ dự trữ tài chính được sử dụng để đáp
ứng các nhu cầu chi khi nguồn thu chưa tập
trung kịp và phải hoàn trả ngay trong năm ngân
sách, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy
định.
16
3. Tổ chức cân đối NSNN theo Luật NSNN
- Việc ban hành và thực hiện các văn bản
pháp luật mới làm tăng chi hoặc giảm thu
ngân sách trong năm phải có nguồn tài chính
đảm bảo.

Trong quá trình tổ chức thu, chú trọng tháo gỡ khó khăn
cho doanh nghiệp để đẩy mạnh sản xuất và tiêu thụ hàng
hóa, nâng cao chất lượng công tác kế toán cho các
doanh nghiệp. Tăng cường quản lý thu thuế, quản lý thị
trường, chống buôn lậu, sản xuất và buôn bán hàng giả
20
3. Tổ chức cân đối NSNN theo Luật NSNN
Hai là, về chi ngân sách:
Hết sức coi trọng tiết kiệm và nâng cao hiệu quả
sử dụng công quỹ.
Những khoản chi trong dự toán và có nguồn thu
bảo đảm phải được cấp phát đúng, đủ, kịp thời theo
tiến độ các ngành, không được gây trì trệ, dồn chi
vào cuối quý, cuối năm.
Tiết kiệm cần được quán triệt trong toàn bộ quá
trình thực hiện cân đối ngân sách.
21
4. TÀI TRỢ THÂM HỤT NGÂN SÁCH
4. TÀI TRỢ THÂM HỤT NGÂN SÁCH
BẰNG VAY NỢ NƯỚC NGOÀI
BẰNG VAY NỢ NƯỚC NGOÀI
- Vì được đặt trong bối cảnh chống lạm
- Vì được đặt trong bối cảnh chống lạm
phát nên chính sách ngân sách (hay
phát nên chính sách ngân sách (hay
chính sách tài khóa) của Chính phủ
chính sách tài khóa) của Chính phủ
trong thời gian qua chỉ hướng đến mục
trong thời gian qua chỉ hướng đến mục
đích giảm chi tiêu công (gồm đầu tư

máy nhà nước các cấp.
23
4. TÀI TRỢ THÂM HỤT NGÂN SÁCH
4. TÀI TRỢ THÂM HỤT NGÂN SÁCH
BẰNG VAY NỢ NƯỚC NGOÀI
BẰNG VAY NỢ NƯỚC NGOÀI
- Tổng đầu tư của Nhà nước (từ ngân sách, tín
- Tổng đầu tư của Nhà nước (từ ngân sách, tín
dụng nhà nước và thông qua DNNN) luôn chiếm
dụng nhà nước và thông qua DNNN) luôn chiếm
trên dưới 50% tổng đầu tư của toàn xã hội. Vì
trên dưới 50% tổng đầu tư của toàn xã hội. Vì
vậy, nếu cắt giảm một số khoản đầu tư kém hiệu
vậy, nếu cắt giảm một số khoản đầu tư kém hiệu
quả và có thứ tự ưu tiên thấp thì sức ép gia tăng
quả và có thứ tự ưu tiên thấp thì sức ép gia tăng
lạm phát chắc chắn sẽ nhẹ đi. Cũng tương tự
lạm phát chắc chắn sẽ nhẹ đi. Cũng tương tự
như vậy, lạm phát cũng sẽ được kiềm chế bớt
như vậy, lạm phát cũng sẽ được kiềm chế bớt
nếu các cơ quan nhà nước có thể cắt giảm chi
nếu các cơ quan nhà nước có thể cắt giảm chi
thường xuyên (chiếm 56% tổng chi ngân sách
thường xuyên (chiếm 56% tổng chi ngân sách
năm 2007).
năm 2007).
24
4. TÀI TRỢ THÂM HỤT NGÂN SÁCH
4. TÀI TRỢ THÂM HỤT NGÂN SÁCH
BẰNG VAY NỢ NƯỚC NGOÀI

chính phủ và các nhà đầu tư.
chính phủ và các nhà đầu tư.
*Chủ động xác định và xây dựng các
*Chủ động xác định và xây dựng các
chương trình, dự án mới. Để thực hiện được mục
chương trình, dự án mới. Để thực hiện được mục
tiêu này, nhà nước cần thiết lập ban quản lý
tiêu này, nhà nước cần thiết lập ban quản lý
chương trình, dự án trước khi tiến hành đàm phán
chương trình, dự án trước khi tiến hành đàm phán
chính thức với nhà tài trợ.
chính thức với nhà tài trợ.