Đề tài: Công nghệ tế bào gốc với các vấn đề xã hội
Đề tài:
CÔNG NGHỆ TẾ BÀO GỐC VỚI CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI
1.Giới thiệu về công nghệ tế bào gốc
1.1.Khái niệm
• Tế bào gốc là các tế bào chưa biệt hóa, có thể tự tái tạo và phân chia nhiều lần.
Trong những điều kiện sinh lý/thực nghiệm nhất định, tế bào gốc có thể cảm ứng biệt
hóa thành các tế bào có chức năng chuyên biệt như tế bào cơ tim, tế bào tuyến tụy, tế
bào bào da, tế bào máu, tế bào thần kinh…
• Phân loại tế bào gốc theo nguồn gốc phân lập:
Tế bào gốc phôi (Embryonic stem cells-ESCs): lấy trực tiếp từ phôi thai trong
giai đoạn phôi bào tức là hợp tử sau 6-7 ngày đã thụ tinh.
Tế bào mầm phôi (Embryonic germ cells): này được phân lập từ phôi 5-9 tuần
tuổi hoặc từ thai nhi
Tế bào gốc thai (Foetal stem cells): lấy từ tế bào gốc đa năng của mô bào
thai bị hủy do phá thai hoặc từ máu cuống rốn sau khi sinh.
Tế bào gốc trưởng thành (Adult stem cells/Somatic stem cells): lấy từ các
mô trưởng thành của người trưởng thành (máu ngoại vi, mô não, mô da, mô
cơ…).
• Công nghệ tế bào gốc: là ngành công nghệ nghiên cứu tế bào gốc và những ứng
dụng của nó nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống con người,tập trung vào tìm kiếm
các nguồn tế bào gốc tối ưu, nuôi cấy, nhân rộng các tế bào, tác động và biệt hoá
chúng thành những dòng tế bào khác nhau, các Sản phẩm khác nhau để chữa bệnh,
chăm sóc sức khoẻ, chăm sóc sức khoẻ, sắc đẹp, chống lão hoá.
1.2.Lịch sử phát triển
Quá trình phát triển của nghiên cứu tế bào gốc trên thế giới:
+ 1945- Phát hiện ra tế bào gốc tạo máu.
+ Thập kỷ 1960 - Xác định được các tế bào carcinoma phôi chuột là một loại tế bào
gốc.
- Khám phá ra trong não trưởng thành có chứa các tế bào gốc có thể biệt hóa thanh
các tế bào thần kinh.
tổn thương giác mạc, các bệnh máu và bệnh gan, tạo xương không hoàn chỉnh,
tổn thương tủy sống, liền vết thương da, điều trị ung thư (kết hợp với hóa chất
và tia xạ), u não, u nguyên bào võng mạc, ung thư buồng trứng, các khối u đặc,
ung thư tinh hoàn, đa u tủy, lơ-xê-mi, ung thư vú, u nguyên bào thần kinh, u
lympho Non-Hodgkin, carcinoma tế bào thận, tái tạo cơ tim sau cơn đau tim,
đái đường type I, tổn thương xương và sụn, bệnh Parkinson…
Tế bào gốc phôi người có thể được điều trị bệnh Parkinson, đái đường,
chấn thương tủy sống, suy tim…
• Công nghệ mô (tissue engineering): sử dụng tế bào gốc trưởng thành để phát
triển thành mô ghép hoặc có thể dùng tế bào gốc phôi tạo ra trong kỹ thuật nhân bản
phôi vô tính để sản xuất ra các mô ghép phù hợp về mặt miễn dịch hoặc tạo ra mô
ghép phù hợp với bệnh nhân từ nguồn tế bào gốc phôi là dùng kỹ thuật chỉnh sửa gen
mã hóa phân tử hòa hợp tổ chức chính.
• Ứng dụng công nghệ tế bào gốc trong trị liệu da - thẩm mỹ: điều trị các tổn
thương da như bỏng, các bệnh lý da và chăm sóc da thẩm mỹ, hỗ trợ chất lượng liền
Nguyễn Phương Nga 35k02.2 Trang 2
Đề tài: Công nghệ tế bào gốc với các vấn đề xã hội
sẹo trong ngoại khoa và phẫu thuật thẩm mỹ.Dung dịch nuôi cấy chứa tế bào gốc đa
năng khi đi vào da tế bào gốc có thể biệt hóa thành các tế bào thượng bì hay trung bì
phát triển mạnh giúp cho sự thay mới, làm trẻ hóa da hay thay những tế bào hư hại
bằng những tế bào trẻ khỏe với chức năng đầy đủ và vững mạnh.
2.Tác động của công nghệ tế bào gốc đối với xã hội
Việc nghiên cứu tế bào gốc trong y học đã được tiến hành từ những năm 1960 trên thế
giới, nhất là ở các nước phát triển với các nghiên cứu về tế bào gốc trưởng thành và tế
bào gốc tạo máu. Những thành công đầu tiên trong lĩnh vực này là việc sử dụng tế bào
gốc tạo máu để điều trị một số bệnh máu ác tính (ghép tế bào gốc tạo máu) được tiến
hành vào những năm 80 của thế kỷ XX ở hầu hết các nước tiến tiến, nguồn tế bào gốc
cho ghép được lấy từ xương, từ máu ngoại vi, gần đây là từ máu cuống rốn và màng lót
cuống rốn. Ghép tế bào gốc đã điều trị được nhiều bệnh nhân bị bệnh hiểm nghèo:
Lơxêmi, bệnh di truyền, U lympho… đạt kết quả cao nhất ở bệnh nhân trẻ và trẻ em. Gần
phôi người là sai lầm về mặt đạo đức. Nhiều ý kiến chống đối cho rằng phôi người phải
có nhân quyền, phải được bảo vệ như đối với bảo vệ con người. Tuy nhiên cái nhìn của
công chúng về vấn đề nghiên cứu tế bào gốc phôi có thay đổi. Năm 2002 chỉ có 39% và
năm 2003 chỉ có 38% số người được phỏng vấn còn cho rằng nghiên cứu phôi người là
sai lầm về đạo đức, nhiều người cho rằng các phôi thừa trong quá trình làm thụ tinh nhân
tạo điều trị vô sinh thay vì vứt bỏ nên được hiến cho khoa học.
- Công cụ hóa phôi người, biến cuộc sống thành món hàng thương mại: Nhiều
người lo ngại rằng các nghiên cứu tế bào gốc sẽ biến phôi người thành công cụ cho các
nghiên cứu y sinh học. Họ lo ngại rằng để chhữa bệnh cho một người người ta tạo ra một
“bản sao” giống hệt người đó, giết chết sinh linh này để lấy mô/tạng dùng cho “bản gốc”.
Khi đó cuộc sống sẽ là món hàng để mua bán.
- Chống lại quy luật của tạo hóa, chống lại thuyết “định mệnh”: Tạo hóa quy
định quá trình sinh- lão- bệnh- tử của mỗi cơ thể sinh vật. Nghiên cứu tế bào gốc và nhân
bản phải chăng cố gắng cưỡng lại định mệnh, chống lại quy luật sinh học để kéo dài sự
sống.
Hiện tại, thế giới đã sử dụng công nghệ tế bào gốc để sản xuất ra các sản phẩm dược mỹ
phẩm có nguồn gốc sinh học, thay thế cho các sản phẩm của ngành công nghiệp hóa mỹ
phẩm trong hoạt động thẩm mỹ và chăm sóc sắc đẹp. Công nghệ Tế bào gốc đặc biệt
được sử dụng thành công trong các ứng dụng về da: điều trị các tổn thương da; các bệnh
lý da liễu và chăm sóc da thẩm mỹ; hỗ trợ chất lượng liền sẹo trong ngoại khoa và phẫu
thuật thẩm mỹ. Tế bào gốc và các chế phẩm chứa một lượng protein tốt, các chất nền tảng
giúp cho chức năng tế bào gốc da tốt hơn giúp da khỏe, từ đó cải thiện tất cả các đặc tính
của da, làm đầy các nếp nhăn, chống lão hóa da.
Tại Việt Nam, công nghệ tế bào gốc mặc dù đi sau nhưng đã có những bước phát triển
vượt trội và đúng hướng. Lĩnh vực tế bào gốc ba năm trở lại đây đã tạo thành một nền
công nghiệp mới cho Việt Nam – công nghiệp Tế Bào Gốc. Đặc biệt, việc PGS.TS.BS.
Phan Toàn Thắng tìm ra tế bào gốc từ màng dây rốn đã làm thế giới phải sửng sốt, mở
ra triển vọng chữa trị nhiều bệnh tật, cũng như cải thiện, chăm sóc sắc đẹp ngay tại Việt
Nam.
Tế bào gốc là một thành tựu lớn của nhân loại. Tế bào gốc mở ra các tiềm năng ứng dụng
công trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh lí về da sau điều trị trứng cá, sau điều trị nám da,
sau điều trị dị ứng hoặc các tổn thương trên da tại các đơn vị tuyến đầu trong ngành da
liễu cũng như nhiều thẩm mỹ viện nổi tiếng tại Việt Nam. Đây là những sản phẩm được
đánh giá cao, cho kết quả tốt, giúp da khỏe, đẹp.
*******
Nguyễn Phương Nga 35k02.2 Trang 5
Đề tài: Công nghệ tế bào gốc với các vấn đề xã hội
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tế bào gốc và nhân bản-PGS. TS. Nguyễn Anh Trí, Bs. Lê Xuân Hải,Viện Huyết Học-
Truyền Máu Trung Ương
/> /> /> />Nguyễn Phương Nga 35k02.2 Trang 6