của phụ nữ theo pháp luật các n-ớc châu á Nhà n-ớc và pháp luật n-ớc ngoài
58 tạp chí luật học số 2/2011
Ths. Bùi Thị Mừng *
mt nc trong khu vc ASEAN,
Thỏi Lan cú nhiu nột tng ng v
vn hoỏ so vi Vit Nam. Tuy nhiờn, iu
kin kinh t, xó hi cng nh phong tc
tp quỏn v nhng yu t khỏc cú nh
hng ln ti phỏp lut iu chnh vn
bo v quyn ca ngi ph n. Bi vit
ny cp quyn kt hụn v li hụn ca
ph n Thỏi Lan, so sỏnh nhng im
tng ng v khỏc bit, phõn tớch nguyờn
nhõn ca s tng ng v khỏc bit theo
phỏp lut ca hai nc trong vic iu
chnh vn v quyn kt hụn cng nh li
hụn ca ngi ph n.
1. V quyn kt hụn
Cỏc quy nh ca phỏp lut ghi nhn
v quyn kt hụn cng nh li hụn c
cp trong B lut dõn s v thng mi
Thỏi Lan.

Cỏc khon bi thng ny bao gm:
+ Thit hi gõy ra cho bn thõn hoc uy
tớn ca ngi n ụng hoc ngi n b;
L
* Ging viờn Khoa lut dõn s
Trng i hc Lut H Ni Nhµ n-íc vµ ph¸p luËt n-íc ngoµi
t¹p chÝ luËt häc sè 2/2011 59
+ Những chi phí thích hợp hoặc khoản
nợ mà người đính hôn có thiện chí phải
gánh chịu hoặc bố mẹ của người đó hay
người thay mặt bố mẹ của người đó trong
việc chuẩn bị cuộc hôn nhân này phải
gánh chịu;
+ Về tổn thất mà người đàn ông hoặc
người đàn bà phải chịu do đã áp dụng các
biện pháp thích hợp ảnh hưởng đến tài sản
của người đàn ông hoặc của người đàn bà,
hoặc những công việc khác có liên quan đến
nghề nghiệp hoặc thu nhập của người đó
trông chờ vào cuộc hôn nhân.
Pháp luật Thái Lan cũng quy định cụ
thể các trường hợp mà người đàn ông hay
người đàn bà có thể khước từ thoả thuận
đính hôn. Theo đó, khi có sự cố quan trọng
xảy ra đối với một bên làm cho việc kết hôn
đối với bên kia không còn thích hợp nữa thì
người đàn ông hay người đàn bà đều có

Lan cấm kết hôn đối với các trường hợp sau:
+ Cấm kết hôn đối với người mất trí
hoặc bị tuyên bố là không có năng lực
hành vi;
+ Giữa những người có quan hệ huyết
thống trực hệ, quan hệ họ hàng trên dưới
hoặc anh em, chị em cùng cha mẹ hoặc
cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha;
+ Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi;
+ Cấm kết hôn đối với người đang có
vợ, có chồng.
Như vậy, có thể thấy các quy định của
pháp luật Thái Lan đã thể hiện việc bảo vệ
quyền tự do kết hôn cho người phụ nữ trên
cơ sở của việc ghi nhận quyền bình đẳng
giữa nam và nữ trong việc đính hôn cũng
như các quy định về điều kiện kết hôn. Đặc
biệt, thông qua các quy định về việc đính
của phụ nữ theo pháp luật các n-ớc châu á Nhà n-ớc và pháp luật n-ớc ngoài
60 tạp chí luật học số 2/2011
hụn cng nh quy nh v th hin s ng
ý kt hụn, chỳng tụi nhn thy õy chớnh l
nhng c s phỏp lớ quan trng bo m
quyn t do kt hụn i vi ngi ph n.
ng trờn nguyờn tc ny, phỏp lut Thỏi
Lan v phỏp lut Vit Nam cú nhng im
tng ng, u ghi nhn v bo v quyn

chng.
(2)
Trong trng hp ny, khi vic li
hụn c ng kớ thỡ ti sn ca v chng
s c thanh lớ, cỏc ti sn ny ỏp dng
i vi nhng ti sn cú tớnh n ngy h
ng kớ li hụn.
Theo quy nh ca phỏp lut Thỏi Lan,
khi cỏc bờn v chng khụng cựng ng ý li
hụn thỡ quyn yờu cu li hụn c phỏp lut
ghi nhn bỡnh ng cho cỏc bờn v, chng.
Phỏp lut Thỏi Lan quy nh khỏ c th cỏc
cn c mt bờn cú th kin ũi li hụn vi
bờn chng hay v ca mỡnh. C th l:
- Ngi chng ó nuụi dng hoc th
phng mt ngi n b khỏc nh v mỡnh
hoc ngi v ngoi tỡnh.
- V hoc chng phm li cú hnh vi
o c xu, bt k hnh vi ú cú phi l ti
hỡnh s hay khụng nhng dn n hu qu
lm cho ngi kia:
+ B lm nhc nghiờm trng;
+ B lng m hoc b thự hn nu tip
tc chung sng vi ngi v hoc chng ó
cú hnh vi o c xu;
+ Phi chu ng thit thũi hoc quy
ry au n khi xột n iu kin, tỡnh trng
v vic chung sng nh v chng.
- V hoc chng gõy thit hi hoc hnh
h nghiờm trng th xỏc hoc tinh thn ca

tục trong hơn ba năm và việc mất trí này
khó có thể chữa khỏi làm cho việc tiếp tục
hôn nhân là không thể;
- Vợ hoặc chồng đã phá vỡ cam kết của
mình về giữ đạo đức tốt;
- Vợ hoặc chồng mắc bệnh truyền
nhiễm và hiểm nghèo không thể chữa khỏi
và có thể gây thiệt hại cho người kia;
- Vợ hoặc chồng có khiếm khuyết về thể
chất do đó không thể chung sống thường
xuyên như vợ chồng.
(3)

Về mặt học thuật, các căn cứ li hôn
trong pháp luật Thái Lan có những điểm
khác biệt căn bản so với pháp luật Việt
Nam. Pháp luật Thái Lan quy định căn cứ li
hôn dựa trên cơ sở lỗi của các bên vợ
chồng, căn cứ li hôn này có thể dễ dàng áp
dụng trong thực tiễn thi hành luật. Căn cứ li
hôn trong Luật hôn nhân và gia đình Việt
Nam phản ánh bản chất của cuộc hôn nhân
mà không dựa trên cơ sở lỗi.
(4)
Vì vậy, việc
áp dụng căn cứ li hôn theo pháp luật Việt
Nam không dễ dàng song thường phản ánh
đúng bản chất của hôn nhân. Pháp luật Thái
Lan với các quy định duyên cớ lỗi một cách
bình đẳng cho cả hai bên vợ chồng vì thế

số vùng lãnh thổ của Thái Lan nơi có
những người Hồi giáo sinh sống”.
(5)
Trong
khi đó, luật Hồi giáo bao gồm toàn bộ
những quy định mang tính pháp lí và tôn
giáo luôn chi phối cộng đồng các tín đồ,
được hình thành dựa trên cuốn Kinh Koran
- văn bản thiêng liêng có giá trị tuyệt đối.
Kinh Koran cũng quy định rằng người vợ
phải được đối xử công bằng và tôn trọng.
Tuy nhiên, đạo Hồi thừa nhận chế độ đa thê
và bảo vệ uy thế tuyệt đối của người chủ
gia đình. Vì thế, người vợ chỉ có thể tận
dụng một cách khó khăn những lợi thế mà
luật trao cho họ.
(6)
Về vấn đề kết hôn, luật
Hồi giáo cũng ghi nhận rằng hôn nhân phải
có sự chấp thuận của các bên nhưng lại
không thừa nhận khả năng về mặt pháp lí
của người phụ nữ nên người phụ nữ phải
có chủ hôn đại diện. Về li hôn, việc huỷ bỏ
hôn nhân do quan toà Hồi giáo tuyên bố
theo yêu cầu của người chồng hoặc người
vợ nếu vì lí do nghiêm trọng. Về điểm này
có thể thấy đây là điểm khá tiến bộ vì luật
Hồi giáo cũng ghi nhận cho người phụ nữ
có quyền yêu cầu li hôn. Tuy nhiên, luật
Hồi giáo cũng cho phép người đàn ông

quốc gia, 1995.
(3).Xem: Điều 1516 (Quyển 5, Gia đình) Bộ luật
dân sự và thương mại Thái Lan, Nxb. Chính trị
quốc gia, 1995.
(4).Xem: Điều 89 Luật hôn nhân và gia đình Việt
Nam năm 2000.
(5).Xem: Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình
luật so sánh, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội,
2008, tr. 519.
(6).Xem: Dominique Sourdel, Hồi giáo, Nxb. Thế
giới, Hà Nội, 2002, tr. 73.