Chương 2
CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH
CÔN TRÙNG
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
PhầnI: NẤM GÂY BỆNH CÔN TRÙNG
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
2.1. Nấmgâybệnhcôntrùng
• ĐôngNam Álàvùngcó điềukiệnthờitiếtthíchhợpcho
nấmgâybệnhcôntrùngpháttriển
•Hầuhếtcácnấmpháttriểnbênngoàicơthể kýchủ -dễ
nhậnbiết
• Được đánhgiálànhómphổ biếnvàcóý nghĩahơnso
vớivirus và độngvậtnguyêndinh
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
Nấmgâybệnhcôntrùngcómặtởcả4 lớp:
-NấmbậcthấpPhycomycetes: tậptrung ở 3 bộ
Chytridiales, BlastocladialesvàEntomophthorales–bào
tử pháttánmạnhtrongtựnhiên.
-NấmtúiAscomycetes: bộ Laboulbenialesngọaikýsinh
côntrùng, bộ Hypocrealesgồmnhữnggiốngquantrọng
Cordyceps, Aschersonia
-NấmđảmBasidiomycetes: tậptrung ở 2 giống
Septobasidium và Uredinella
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
-NấmbấttòanDeuteromycetes:
+ phầnlớncácnấmgâybệnhcôntrùng đềuthuộc
bộ Monilialesgồmcácgiống: Beauveria,
Metarhizium, Paecilomycetes, Cephalosporium,
Verticillium, Aspergillus, Penicillium, Sorosporella
+ đượcnhiềunướctrênthế giớinghiêncứu.
+ hệ sợinấmtạothànhmộtlớpdàytrênbềmặtký

hoặcnhiềunhân
-Khihìnhthànhbàotử, chấtnguyênsinhvận
chuyển đến đỉnhthắtlại–váchngăn ⇒ bào
tử phânsinh
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
Cànhbàotửphânsinhkhôngphân
nhánhcủanấmPenicillium
Cànhbàotửphânsinh
phânnhánh
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
Aspergillus
Verticillium
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
• Bàotửphânsinh
-cónhiềudạng: hìnhbầudục, hìnhquả lê, hình
cầu, hìnhchuông-bàotửcó1 hoặc2 váchtế
bào
-Sốlượngnhântếbàokhácnhautùyloài
+ bàotửtừcuốngsinhra: bàotửsơsinh
+ bàotửthứ sinh: nếukhônggặpvậtchủ,
nảymầmthànhdạngkhác, nếugặpvậtchủ sẽ
xâmnhiễmhìnhthànhbàotửthứ sinhlần2, lần
3
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
• Bàotửngủ
-Bàotửcóváchdày, chốnglạiđiềukiệnbấtlợi,
gồm
+ bàotửtiếphợp: 2 váchtếbào
+ bàotửváchdày: 1 lớptếbào
• Rễ giả vàthể dạngtúi

đỏ trứnggà
-KhôngpháttriểntrênmôitrườngcómuốiNO
3
-
-HìnhthànhkémtrênmôitrườngNH
4
+
vôcơ
-PháttriểntốttrênmôitrườngNH
4
+
hữucơhoặc
vậtphângiảiprotein
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
-Nguồncacbon: glucose, maltose, glycerin
-Khôngtrao đổichấtvớisaccharose
•Vòng đời:
-kháphứctạp, cócả2 giai đọanbàotửphân
sinh(vôtính) vàbàotửngủ (hữutính)
-Bàotửphânsinhnảymầm–xâmnhậpvào
xoangcôntrùng–hìnhthànhthể nấm(hoặc
nguyênsinhchất)–sinhsản.
-Thể nấmnảymầmàcànhbàotửphânsinh
à bàotửphânsinh ⇒ giai đọansinhsảnvô
tính
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
-bàotửphânsinhxuấthiệnnhiềulần,chukỳtái
xâmnhiễmngắn5-10 ngày–tácdụngquan
trọng ⇒ gây thànhdịch
-Thể nấmnảymầmàbàotửtiếphợp(hoặc

- phổ kýchủ rộng, gâyhạitrên7 bộ côntrùngkhácnhau
-thể sợinấmmàutrắng, dạnglông, mảnh, đườngkính
1,5-2µm
-cànhbàotửmọcđơnhoặcphânnhánh
-bàotửtrầnsinhtừsợisinhdưỡngmọcthànhtừng đám,
cócuốngphìnhradạnghìnheliphoặchìnhcổchai,
cuốngtếbàohìnhziczắc
-bàotửđơnbào, khôngmàu, trongsuốtkhôngvách
ngăncódạngtừhìnhcầuđếnhìnhtrứng
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
Cấutrúccànhvàbàotửphânsinhnấm
Beauveria
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
• Beauveria gồmcó2 lòaichính:
- Beauveriabassiana
+ bàotửhìnhcầu
+ phânbốrộng
+ gâybệnhnhiềutrêncôntrùngthuộcbộ
Lepidoptera, Hemiptera
- Beauveriatenella/, B. brongniartii
+ bàotửhìnhtrứng
+ phânbốtrong đất
+ gâybệnhtrênsâunon bọ hung
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
Nấm Beauveria kýsinhtrênsâuhại
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version
Nấm Beauveria kýsinhtrênsâuhại
PDF created with FinePrint pdfFactory Pro trial version