TIỂU LUẬN:

Vận dụng cặp phạm trù khả năng hiện
thực để phân tích về nguy cơ xói lở và
nạn ô nhiễm ở sông Sài Gòn và sông
Đồng Nai. Phần mở đầu Môi trường đã và đang là vấn đề được nhiều người quan tâm, bảo vệ môi
trường không chr là ý thức và trách nhiệm của riêng ai mà nó là của toàn xã hội.
Xong bên cạnh đó đã có không ít những thờ ơ trước vấn đề bảo vệ môi trường bất
chấp tất cả để làm những việc có lợi cho mình kể cả việc huỷ hoạ đến môi trường
- điều đó đã gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Nói đến môi trường thì
thực sự là một vấn đề lớn cần quan tâm, vì vậy với tầm hiểu biết còn rất hạn chế
của một sinh viên còn đang học tập và nghiên cứu trong trường em chỉ xin được
đề cập tới một phần nhỏ của vấn đề môi trường, nói về hiện trạng nguy cơ xói lở
mạnh và nạn ô nhiễm ở hai con sông: sông Sài Gòn và sông Đông Nai.
Bên cạnh đó, cùng trong những điều kiện nhất định ở cùng một sự vật sẽ
có thể tồn tại một số khả năng khác nhau chứ không phải chỉ có một khả năng.
VD: Một sinh viên chăm chỉ học tập thì đi thi sẽ đạt kết quả cao nhưng có
thể vì một lí do nào đó mà lại bị kết quả thấp - điều đó có thể xảy ra.
Ngoài một số khả năng vốn sẵn có sự vật trong những điều kiện đã có nào
đó, khi có thêm những điều kiện mới bổ sung thì sự vật sẽ xuất hiện thêm những
khả năng mới. Với những sự bổ sung điều kiện mới về thực chất, một hiện thực
mới phức tạp hơn xuất hiện được sự tác động qua lại của hiện thực cũ với điều
kiện vừa mới được bổ sung. Bên cạnh đó thực chất ngay bản thân mỗi khả năng
cũng không phải là không thay đổi nhưng tăng hoặc giảm đi là tuỳ thuộc vào sự
biến đổi của sự vật trong những điều kiện cu thể. Để một khả năng nào đó biến

thành hiện thực thì không chỉ cần một điều kiện mà cũng cần có tập hợp những
điều kiện nhất định và cần thiết.
3. Vai trò của các điều kiện khách quan, chủ quan của sự chuyển biến
khả năng - hiện thực.
Trong giới tự nhiên, quan hệ khả năng - hiện thực chủ yếu là quá trình
khách quan. Ta có thể phân ra thành 3 trường hợp cụ thể.
Thứ nhất: Loại khả năng mà điều kiện để biến chúng thành hiện thực chỉ
có thể là bằng con đường tự nhiên.
Thứ hai: Loại khả năng có thể biến thành hiện thực bằng con đường tự
nhiên nhưng nhờ sự tác động của con người.
Thứ ba: Loại khả năng mà trong điều kiện này nếu không có sự tham gia
tác động của con người thì không thể trở thành hiện thực.
Trong các lĩnh vực xã hội, bên cạnh các điều kiện khách quan, khả năng -
hiện thực cũng cần có những điều kiện chủ quan đó là hoạt động thực tiễn của
con người. Khả năng không thể tự nó trở thành hiện thực nếu không có sự tác
động của ngoại cảnh - con người. Trong đời sống xã hội, hoạt động có ý thức của
con người đóng vai trò vô cùng to lớn và quan trọng trong việc biến khả năng
thành hiện thực. Nó có thể đẩy nhanh, không làm hãm quá trình biến khả năng

vụ xói lở làm mất khu đất rộng gần 200m
2
cùng dãy nhà của nhà hàng Hoàng Ty
ở Thanh Đa quận Bình Thạnh hồi tháng 7-2001. Và gần hơn nữa là 7-2002, vụ
sụt lở một đoạn bờ sông dài trên 200m tại phường 25, quận Bình Thạnhkhiến
công ty than Miền Nam thiệt hại mất trên 4000 tấn than… Chỉ trong vòng có hơn
1 năm mà đã có 3 vụ sụt lở nghiêm trọng, làm thiệt hại rất nhiều về của cải vật
chất. Đó là chưa kể tới những đoạn sụt lở nhỏ.
Trong khi đó, hiện trạng sụt lở ở sông Đồng Nai cũng đang trong tình trạng
báo động. Đoạn từ cầu Đồng Nai tới mũi Nhà Bè những năm gần đây theo báo
cáo của Tiến sĩ Hoằng - bờ bị lở mỗi năm trên 2m. Đoạn từ đập Trị An đến cầu
Đồng Nai có nhiều công trình xây dựng và hoạt động kinh tế diễn ra khá mạnh,
đặc biệt là nạn khai thác cát bừa bãi khiến quá trình xói lở trong thời gian qua

ngày càng trở nên phức tạp và nghiêm trọng. Khu vực cù Lao Rùa Hiệp Hoà, Bà
Xê, Bà Xang, Thiện Tân, Hoà An, Biên Hoà, Tây Uyên cũng đang bị xói lở với
tốc độ rất lớn - trên 10m/năm.
Ngoài vấn đề sụt lở mạnh ở 2 con sông trên thì vấn đề ô nhiễm nguồn nước
hiện cũng đang là mối đe doạ lớn đối với 2 con sông. Trong một số năm trở lại
đây, nguồn nước của con sông đã không còn sạch như xưa mà nó đang ngày một
ô nhiễm nặng. Việc sụt lở bờ đã ảnh hưởng khá mạnh tới vấn đề ô nhiễm của
nguồn nước như thêm vào đó con người đã không có ý thức bảo vệ mà còn làm
cho vấn đề ô nhiễm ngày càng trầm trọng. Lượng nước thải và phế thải của
những nhà dân đã lấy của 2 con sông này làm nơi chứa, cộng thêm nguồn nước
thải của một số nhà máy, một số công trình lớn đã dẫn tới việc làm ô nhiễm
nguồn nước. Vấn đề này cần được các cấp các ngành quan tâm nhiều hơn nữa bởi
vấn đề ô nhiễm nguồn nước sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của người dan
vùng này.
2. Những thách thức mà 2 con sông đang phải đối mặt
Nguyên lý cân bằng của dòng sông là lượng bổ cập bùn cát phải cân bằng

dòng chảy, giảm cường độ dòng chảy tác động vào lòng dẫn như kè bờ…
Hai là (bị động), tác động vào lòng dẫn làm tăng khả năng bảo vệ của lòng
dẫn, trong đó gia cố lòng dẫn như kè áp mái hộ bờ bằng đá xây, lồng đá, rọ đá, bê
tông. Trồng cây để giữ bờ, giảm tác động lên bờ bằng cách di dời các công trình,
các cơ sở kinh doanh, cơ sowr sản xuất ra xa bờ sông.
Ba là, làm thay đổi dòng chảy của sông để đưa lượng phù sa về sông nhiều
hơn nhằm bồi đắp cho sông.
Mặc dù thế, điều cần làm trước tiên và cấp thiết nhất hiện nay là hạn chế
tới mức tối đa việc khai thác cát và lượng nước thải ra sông. Có làm tốt hai việc
này thì những biện pháp trên mới có thể thực hiện được nhằm cứu vãn một phần
nào đó cho 2 con sông, để tránh những thiệt hại đáng tiếc xảy ra về người và của.

Kết luận
Trên đây là một số khái quát về sự sụt lở và ô nhiễm nguồn nước ở 2 con
sông Sài Gòn - Đồng Nai ở nước ta hiện nay. Tuy nhiên đây mới chỉ là 2 trong số
rất nhiều con sông cũng đã và đang bị sụt lở và ô nhiễm nghiêm trọng. Nhà nước
ta cũng đã và đang đối mặt với nhiều hậu quả do hiện tượng sụt lở và ô nhiễm
dòng nước của những con sông để lại mà không có cách nào cứu chữa. Chính vì
thế nhà nước ta cần có những biện pháp cụ thể và kiên quyết với những vấn đề
đang xảy ra nhằm khắc phục kịp thời khi còn chưa quá muộn tránh những hậu
quả đáng tiếc không nên có. Thêm vào đó, mỗi người nói chung và những người
dân ở gần khu vực những con sông đang có nguy cơ sụt lở và ô nhiễm nói riêng
cần phải có ý thức và trách nhiệm nhằm tránh tình trạng đáng tiếc xảy ra cho
mình và cho toàn xã hội. Tài liệu tham khảo

1. Giáo trình Triết học Mác - Lênin - NXB Chính trị quốc gia năm 1999.
2. Giáo trình Triết học Mác - Lênin - NXB Chính trị quốc gia năm 2001.

em là ở các giải pháp để tránh nguy cơ thiệt hại cho 2 con sông. Em hy vọng
rằng đó cũng chính là ý kiến chung của tất cả mọi nưgời và cũng là mong ước
và quyết tâm của toàn xã hội.