Chii bien: TS. Le
Xuan
Bi
,
,
,.
,,
TAC
flONG
CUAflAU
TU
TRUC
TIEP
NUaCNGOAI
Tal
TANG
TRUONG
KINH
TE
o
VIET
NAM
•
Nhom
tac
gia:
TS. Nguyen Thj
Tu~
Anh
ThS.
v~
"Tac
dong
cua
d&u
nr
tnrc
tiep mroc ngoai toi tang
tnrong
kinh
t~
0
Vi
~t
Nam
"
cua
t?P
th~
tac
gia
thuoc
Vien
Nghien
ciru
quan
Iy
kinh
te
Trung
thai ky 2001-2010".
Nh6m
tac
gia
chan
thanh
cam
on
CO'
quan
hop
tac
phat
tri~n
Tl1\lY
di~n
(SIDA)
dfi tai
tro
cho
nghien ciru va
xu~t
ban
cuon
sachnay,
cam
an
S\T
hop
vu cho nghien ciru.
Dong
thai,
t?P
th~
tac gia cling
xin
bay to
lai
cam
an
d~n:
TS.
Nguyen
Anh
Tuan,
ThS.Le
Hai
Van
(Cue
D&u
tu
Nurre ngoai -BQ
K~
hoach
va DAu tu),
GS.TSKH.
Nguyen
M<;1i
(Chuyen
Chi~n
hroc
va
Chinh
sach
khoa hoc
cong
nghe - BQ
Khoa
hoc
va
Cong
nghe),
Ths.Nguyen
Thi
Hanh
(Phong
Thuong
mai va
cong
nghiep
Viet
Nam)
v~
nhirng
binh
luan
xac
dang va
thi~t
nh6m
nghien
elm
la
TS.Nguy~n
Thi
Tue
Anh
; va Thir ky
cua
nh6m
nghien
ciru
la
ThS.
Tr&n
Toan
Thfulg.
Hd N9i, thong 3 nam 2006
T~p
th~
tac ghi
class="bi x0 y0 w9 h20"
TAC DONG COA FDI T6'1 TANG TRU'O'NG KINH TE 0' vier NAM
Ml)C
Ll)C
GiOi
thi~u
5
9
di~n
bi~n
thu
hut
va
thirc
hi~n
FDI
t~i
Vi~t
Nam
giai
doan
1988-2003 13
1.1.1 Cac giai doan phat trien 13
1.1.2.
M9t
s6 d?e
di~m
ella FDI tai
Viet
Nam
16
1.2.
Vai
tro
cua
khu
VlfC
FDI
THU
HUT
FDI a
VmT
NAM
24
2.1.
Khung
khA
chinh
sach
thu
hut
FDI
24
2.2.
Chuyen
bi~n
v~
nh~n
tlnrc
va
quan
di~m
cua
Vi~t
Nam
v~
vai
tro
'rtcn
I. co SO
LY
THUYET
VE
TAc
DONG
CVA
FDI
TRUONG
36
TOI
TANG
36
1.1.
Cac
kenh
tac
dQng 36
1.2.
Coo
sO'
Iy
thuyet
v~
tac
dQng
ciia
FDI
t6'i
VE
TAc
DONG CUA FDI TOI TANG TRU'ONG KINH TE 52
CHUaNG
3:
TAc
DONG
CVA
FDI
Tal
TANG
TRUONG
QUA
KENH
DAu
TU
55
I. MO HINH DANH GIA
TAc
DONG 55
II. SO
LIeU
56
III.
KET
QuA
DANH GIA 57
CHU'ONG 4: T
Ac
DONG
doanh
nghi~p
65
1.3.
Nh~n
dang
cac
bi~u
hi~n
ella
tac
dQng
trim
69
II. DANH GIA DINH
LUONG
TAc
DONG
TMN
78
2.1. SB
Ii~u
78
2.2."FDI
va
nang
su~t
lao
dQng ella
doanh
nang
h~p
thl}
tac
dQng
tran
ella
doanh
nghi~p
trong
nutrc
101
CHUaNG
5:
KET
LU~N
vA
KIEN
NGHJ
CHiNH
SACH
107
5.1. MQt sB
k~t
lu~n
5.2.
Ki~n
ngh]
chinh
sach
Nam giaidean 1993-2002 23
D6 th] 6: Ooanh thu /lao
oQng
cua doanh nghiep 68
DANH Ml)C cAc
BlED
Bi~u
1: Nhfrng thay 06i chu
y~u
trong ehinh sach thu hut FOl trong
cac thai ky sira d6i Luat
Dfru
tir
nuoc ngoai tai
Vi~t
Nam 25
Bi~u
2: So sanh nhfmg ehinh sach thu hut FDI chu yeu gifra Viet
Nam va mot
s6 mroc trong khu vue va chuyen 06i 30
Bi~u
3:
K~t
qua uoc luong tac dong cua FOl toi tang truong giai
doan 1988-2003 59
Bi~u
4: FDI voi t6ng
dfru
tir
va nang
I~
chi eho R&D so voi doanh thu 74
Bi~u
12: Nguon eung
dp
nguyen lieu ella doanh nghiep FOl 75
Bi~u
13: Co
du
tieu thu san pham ella doanh nghiep FOI 76
Bi~u
14: Danh gia
v~
sire ep canh tranh 77
Bi~u
15: Thong tin co'ban
v~
FDI trong nganh cong nghiep
eh~
bi~n
79
8
TAc
DONG COA FDI TO'I TANG TRU'O'NG KINH TE
O'VII;T
NAM
Bi~u
16:
K~t
qua
cua
doanh nghiep
trong
mroc voi
tytrongl
va tytrong2 100
Bi~u
19:
K~t
qua
rna hinh tac dong trim
qua
kha
nang
h~p
thu 107
DANH
Ml)C
cAc
HOP
HQp 1: Tac dong canh tranh
cua
FDI toi
doanh
nghiep
trong
nuoc
48
cAc Tit VIET TAT
APEC
Hiep hQi cac qu6c gia
Dong
Narn
A
Vien
Nghien
ClI'U
quan
Iy
kinh
t~
trung
irong
Ooanh
nghiep
Doanh
nghiep nha mroc
Ooanh
nghiep ttr nhan
Lien rninh
CMu
Au
DAu
tir
true
ti~p
niroc ngoai
Tong
san pharn
trong
v~
thuong
mai
va
phat
trien
T6 chirc
phat
tri~n
Lien
hop
quoc
Do la
My
T6 chirc
thuong
mai
th~
gioi
Xuat nhap khau
rAe
DONG
eOA
FOI TO'I TANG TRU'ONG KINH
T~
0 vier NAM
GIOITHItu
9
Trang
g~n
t~
dat
trung
binh 7,3% giai dean 1990-2004,
GDP
thuc
binh
quan
d~u
nguoi
tang
trung
binh 5,7%
hang
nam
va ty
I~
ngheo
giam
tir
g~n
80%
nam
1986
xuong
con
24%
vao
nam
2004.
la
d~u
hieu
t6t
cua
qua
trinh
chuyen
d6i kinh
t~
va la
k~t
qua
cua
cac
chinh
sach
rna Viet
Nam
dil va
dang
thuc
hi9n
truce
nhfmg
thay
d6i
nhanh
chong
cua
viec
thong
qua
Luat
D~u
tu
Nurre
ngoai
vao
nam
1987,
ti~n
hanh
ky
k~t
cac
hiep
dinh
thirong
mai
song
phuong
va
da
phuong,
g~n
day
nh~t
la
Hiep
dang
chuan
b]
d~
gia
nhap
WTO.
Ben
canh
rna
cira
cho
thuong
mai, ciing nhir
nhieu
quoc
gia
dang
phat
trien
khac,
Viet
Nam
da va
dang
tich CI,I'C cai thien
moi
tnrong
dAu tir, truce
h~t
lanh th6,
trong
do
pham
vi
di~u
chinh
cua
cac
hi~p
djnh
d~u
rna
rong
hon
so voi nhfrng
quy
dinh
hien
hanh
cua
Luat
DAu
tu
Nurre ngoai tai
Vi~t
Nam.
Cac
n6 hrc
cua
vai
t6ng
v6n
dang
ky
d~t
khoang
49,2 ty USD.
D~n
nay,
khu
VI,I'C co
v6n
dAu
tu
nuac
ngoai
du"9'c
cong
nMn
la mQt bQ
ph?n
du
thanh
clla
n~n
kinh
t~
vai
dong
kh~u
va
chuy~n
d6i co
du
kinh
t~
trong
nuac
va
dong
gop
cho
Ngan
sach
Nha
nuac.
M~c
du dil
d~t
dugc
nhu'ng
k~t
qua
nh~t
dinh,
nhi~u
y
ki~n
cho
o~n
cac
nhan xet tren
la
di~n
bien
b~t
thuong
v~
dong v6n FDI chay vao
Vi~t
Nam,
ty
I~
FDI thuc hien so voi v6n dang ky can thap, t?P trung FDI chi trong mot
s6 nganh, vung, kha nang tuyen dung lao 09ng can khiern t6n v.v
Phfrn
Ian
cac dir an FDI co quy rna nho, cong nghe sir
dung
chu
y~u
co nguon goc tu'
Chau
A,
O:;1t
rmrc trung binh,
O?C
biet la Viet Nam chua duoc chon la diem
ofru
nh~t
la cac mroc
ngheo, ky vQng
Ian
nh~t
cua viec thu hut FDI chu
y~u
la nham muc tieu tang
tnrong kinh
teo
Ky vong nay dirong nlur duoc
th~
hien trong tu tuong cua
cac nha kinh
te va cac nha hoach djnh chinh sach voi ba Iy do chinh:
M(Jt
la,
FDI gop phan vao tang thang du cua tai khoan von, gop
phAn
cai thien can
can
thanh toan noi chung va 6n djnh kinh
t~
VI
mo.
Hai
la, cac mroc dang
phat trien thuong co
ty
I~
su~t
Clla
FDI, gop phfrn
Eun
tang
nang
su~t
clla cac doanh nghi9P trong
nuac
va cu6i cung la oong gop vao
tang
truang
kinh
t~
noi chung. Tren
th~c
t~
khong phai
nuac
nao cling
O:;1t
ougc
cling mQt luc hai
m~lc
tieu nay. MQt s6
nuac
tim hut
ougc
dong v6n
FDI kha Ian nlmng tac oQngtran
1~l'c
nay duai goc
oQ
tang
truang
kinh
teo
Th~c
tr:;1ng
nay
khi~n
cho cac nha kinh
t~
ngay cang quan tam
nhi~u
han tai
vi9C
oanh gia tac oQng cua FDI tai tang truang kinh to,
O?C
bi9t la clla cac
nuac
oang phat tri6n, thong qua hai kenh tac oQng
o~
C?P
atren.
TAe DONG
ellA
FDI TO'ITANG TRU'O'NG KINH
T~
O'VI~T
thong qua hai
kenh
quan trong
nh~t
la v6n dau
tu
va cae tac
dong
tran. Trong
khuon
kh6 co han
cua
cuon
sach,
cac
tac gia t?P
trung
vao
danh
gia tac
dong
tran trong nganh
cong
nghiep
ch~
bien, t?P trung
sau han vao vao ba nhorn nganh la det-rnay,
ch~
bien thuc pharn va Co' khi-
di~n
FOI co tac dong tich
CI,l'C
t6i tang twang kinh
t~
thong qua kenh dau tu va
cai thien nguon nhan hrc, Tac
d9ng trim cua FDI cling
xu~t
hien anganh
cong nghiep
ch~
bien nho di chuyen lao dong va ap lire canh tranh. Nguyen
Thj
Huang va Bui Huy Nhuorig (2003) rut ra
mQt
s6 bai hoc cho
Vi~t
Nam
bang each so sanh chinh sach thu
hut FDI aTrung
Quoc
va Viet Nam trong
thai ky 1979-2002. Doan Ngoc Phuc (2003) phan tfch thuc trang cua FDI
trong
thai ky 1988-2003 va
k~t
1u?n
tang twang kinh
t~
a
twang
kinh
t~
chu
y~u
dt,ra
vao ty
trQng
cua FDI so v6i t6ng
c1au
tu xil
hQi
va dong
gop
cua khu
Vl,l'C
co v6n FOI vao GOP
ho~c
viw t6c
dQ
tang gia trj san
xu~t
cua nganh. Nghien
cU'u
cua Nguy€n Thi Phuo'ng Hoa (2004) la
mQt
trong s6
r~t
it nghien
CLru
Cll'U
su
dl,lng
phuong phap phan tich dinh Iuqng thong qua mo hinh hoa c6
th~
Ia do
thi~u
cac du'
Ii~u
dn
thi~t
ho~c/va
thi~u
tin tuang vao s6
Ii~u
s~n
co.
12
TAC DONG COA FDI TO'ITANG TRU'ONG KINH TE
OVI~T
NAM
K~t
qua
nghien
ClI'U
trinh
bay
trong
cuon
sach
dung
s6
lieu
thong ke thir
dp
va So'
dp
va
phan
tich
dinh
luong.
Viec
Iva
chon
sir
dung
k~t
hop
cac
phuong
phap
tren
th~
hien
sir
kh6
khan
trong
sir
gioi
thieu,
cuon
sach
duoc
thi~t
k~
g6m
5
chuang.
Chuang
1
trinh
bay
birc
tranh
t6ng
quat
v~
FDI
a
Vi~t
Nam
k~
tir
1988
o~n
nay
va
danh
thai
ky
khac
nhau
va so
sanh
voi
mQt s6
mroc
trong
khu
V\l'C
va
tren
th~
gioi.
Chuang
2
trinh
bay
phuong
phap
luan
duoc
sir
dung
o~
danh
gia
tac
thuyet
cua
m6i
quan
h~
gili'a
FDI
va
tang
truong
kinh
t~
bang
each
Slr
dung
mo
hinh
tang
tnrong.
Tren
Co'
sa
06
xay
dung
mo
hinh
danh
gia
kh6
phan
tich
cac
tac
oQng tran
tren
Co'
sa
ti~p
thu
mQt s6 mo
hinh
ail
duoc
sir
dung
tren
th~
gioi.
Dua
vao
khung
kh6
phan
tich
a
Chuang
2,
toan
huang
toi
nang
su&t lao
dong
cua
doanh
nghiep;
tac
oQng
tran
cua
FDl
tai
nang
su&t lao
oQng
cua
doanh
nghi~p
trong
nuac
n6i
chung
va
trong
3
nh6m
nganh
Iva
tich
k~t
qua
oi~u
tra
60
doanh
nghi~p
c6
v6n
FDI
oang
ho~t
oQng
trong
nganh
ch~
bi~n
va 33
doanh
nghi~p
trong
nuac
cung
nganh
do
nh6m
tac
gia
thv'c
nh~n d~ng
cac
kenh
truy~n
tac
oQng
tran
trong
m~u
oi~u
tra.
Chuang
5
trinh
bay
cac
ph<it
hi~n
chfnh
cua
Nghien
cuu,
tren
Co'
sa
06
oua
ra mQt s6
k~t
lu?n
TUTRl/C
TIEP
NUOC
NGoAI
OVIJtT
NAM
TU
1988
DEN
NAY
13
I.
DAu
TU'
TRl/C
TlEP
NUOC
NGoAI
T~I
VI~T
NAM
vA
VAl
TRO
CVA
KHU
Vl/C
CO VON
DAu
TU
nam
1987 co hieu luc, Viet
Nam
dii
dat duoc kSt
qua
kha
quan trong thu hut luong vim FDI. Tinh dSn
31/12/2004, Viet
Nam
dii thu hut
duoc
6.164
du
an voi
tong
v6n dang ky
va tang them
2
dat khoang 59,8 ty USD.
Dang
chu
y,
tong
s6
v6n
thirc
hien tinh
dSn hSt
nam
l<1y
nr nguon
ehinh
thirc cua Tong eve Th6ng ke, nien giam thong ke tir cac nam 2000-2004 va tren
Website http://www.gso.gov.vn.
2 KS ca v6n cua doanh nghiep Viet Nam. Theo TCTK, dong gop ella phia
Vi~t
Nam
eo xu huang giarn
d~n
trong tbng v6n dang ky: bang 22,6% trung binh giai doan 1988-
1990,28,1%
giai doan 1991-1995,27,7% giai doan 1996-2000 va chl eon
x<1p
xi 8%
giai dean 2001-2004.
14
TAc DQNG COA FDI TOI TANG TRU'ONG KINH TE 0
VIE;T
NAM
Db th] 1: Dfiu
tu
true
ti~p
mro'c ngoai giai
doan
1988-2004
900
800
700
1"Won
da'ng
ky
c=:::JV6n
trulc
hien
-o-So
dL! a/n
Nguon: T6ng cue Th6ng
ki2
(2004).
C6
th~
phan
chi a
qua
trinh
thu
hut
von
FDI
V':lO
Vi~t
Nam
trong
15
nam
qua
thanh
ba
v6n
dang
ky
moi
tang
va
dat
mire
dinh
diem
g~n
8,9 ty USD
vao
nam
1996.
K~t
qua
nay
phan
nao
la do ky
vong
cua
cac
nha
d~u
tu
mroc
ngoai
d6i
giai
dean
nay la
von
thirc
t~
giai
ngan
tang
v~
tuyet
d6i
va
tirong d6i,
nhung
ty
i~
vfm giai
ngan
thap,
mot
phan
do day la giai
doan
d~u,
mot
phan
do
t6c
d9
cua
CU9C
khung
hoang
tai
chinh
chau
A
va
do
moi
twang
d~u
ur' a
Vi~t
Nam
tro
nen kern
h~p
d~n
3 Moi
tnrong
d~u
tu thuong
duoc
sir dung
d~
mo ta nhirng khia canh
th~
eh~
nhan co
th~
la do Luat
£)~u
tir
mroc ngoai
sua
d6i
nam
1996 dil
giam
di
rnQt
s6
uu
dili d6i
voi
nha
d~u
tu
nuoc
ngoai", V
6n
FDI
dang
ky
moi
giam
trung
binh
1999
tro
di,
v6n
giai
ngan
luon
virot
von
dang
ky moi.
Tic 2000
din
2003:
von
giai
ngan
co
xu
huang tang, nhirng
voi
t6c
dQ
cham,
trong
khi v6n va s6 dir an
dang
ky rnoi
bi~n
dong
voi
narn 2003
(cua
rieng
phia
mroc ngoai
tang
28,4%),
tong
v6n
thirc
hien tuy
nhien
chi tang 7,6%.
T6c
dQ tang
nhanh
von
FDI
nam
2004
va 6
thang
d~u
nam
2005
mot
phan
la do
ket
vao
35
nganh,
dong
thai
rna
cira
han
mot
s6
nganh
do
Nha
mroc dQc
quyen
narn gift
tnroc
day
nhu
dien lire, bao
hiem,
ngan
hang,
vi~n
thong
cho
d~u
nr
mroc
ngoai va
trong
va
ngoai
mroc.
chinh. Ngoai ra, cac
y~u
t6 khac nhtr quan lieu,
b~t
6n djnh
v~
xa h9i va chinh trj,
xu
Iy
vi pharn
hQ'P
d6ng v.v. cling
duoc
5U
dung
nhu
la cac chi 56
d~
danh gia (Globalization,
Growth and Poverty
- World bank, 2002).
4 Co
th~
xem a
Bi~u
1. Tuy nhien, day cling la mot
di~m
d~u
tu va
dan
gifm h6a thu
t\1C
dp
phep.
16
TAC DONG COA FDI TO'I TANG TRU'O'NG KINH TE 0' vrarNAM
Til sau khung hoang tai chinh ti€n
t~
chau A cac mroc trong khu
V\IC
da cai thien manh me moi tnrong
d~u
nr de thu hut
v6n
FDI. Cling til
moe nay, chinh sach v€
FDI
cua
Vi~t
Nam
cling co nhi€u thay d6i. Tuy
nhien, nhieu nha
d~u
tir
mroc ngoai cho rang, mac du thay d6i nhirng cac
quy dinh luat phap cua
dBvao
Vi~t
Nam va
Trung
Quac
so vOi lu6ng
FDI
vao
khu
v'!c Dong, Nam va Dong
Nam
A
Tri~u
USD
139000
119000
99000
79000
59000
39000
19000
-1000
1992-1997
1998 1999 2000
2001
70.0%
60.0%
55.
%
50.0%
1988-2003
chi 6 mire 8,3 trieu USD/d\I an. Dang chu
y,
sau khi dat rmrc 23 trieu
6 Xem: M6i truang tJ6u tu tai Vie: Nam qua goc nhin cua nha tJ6u
tu
nuac
ngoai,
Tap chi Kinh
t~
va
DV'
bao, 561/2004. tr. 18-19.
TACDONG
CUA
FOI TO'I TANG TRU'ONG KINH TE 0 VIt;T NAM
17
USD/d\l an vao
nam
1996 nr 2000
tro
lai day quy mo
v6n
cua
du
an ngay
cang nho, chi
armrc diroi 5 trieu USD va
d~n
nam
u
diroi hinh thirc lien
doanh gifra doanh nghiep nha mroc (DNNN) va
nha
dfiu
tir
mroc ngoai,
Tinh
d~n
cuoi nam 1998, s6
du
an lien
doanh
chiem
toi 59 % tong s6
dI,T
an va 69% tong s6
von
dang kyoTir
nam
1997, han
che
nay da diroc xoa
bo va tac dong
manh
toi chuyen dich
co
du
s6 dir an FDI theo hinh thirc
So'
ngoai voi
doanh
nghiep ngoai
nha
mroc ciing tang len dang
k~.
V€ co cdu d6u
tu
theo nganh: cac
du
an FDI
chu
y~u
t?P trung vao
linh
V\lC
cong
nghiep, gop phan khong 006 vao
qua
trinh chuyen d6i
co
du
kinh
t~
theo
huang
cong nghiep hoa. D6 thi 3 mo ta
co
du
dfiu nr
du
an FDI,
k~
ca s6
du
an, s6
v6n
dang ky va
v6n
thirc hien. Dang
chu y,
n~u
nhu
trong nhirng nam 90, FDI
huang
vao nhirng nganh cong
7 B
('>
K
~
hoach va B
Au
tir, Chinh sdch ddu til'nutrc ngoai trong tidn trinh Hoi nhdp
kinh d quoc d.
Bao
cao
t~i
HQi thao qu6c
t~:
"
T~p
1
,2003,
tr. 194.
18
TAC DONG COA FDI TO'I TANG TRU'O'NG KINH
T~
0'
VIeT
NAM
nghiep khai thac va thay
th~
nhap
kh~u
thi
k~
tir
nam
2000
d~n
nay, cac
du
an FOI vao nganh cong nghiep
che
bi
~n
va
dinh
huang
xu
cfru dir an FDI
thea
vung
thay d6i
r~t
cham. Ph,ln
Ian
cac dir
an
FDI
t~p
trung 0 cac do
thi
IOn
va cac kim cong nghiep
t~p
trung, noi co
di~u
kien ha tang
co
S0
thuan loi,
nguon
lao dQng d6i dao va co trinh
dQ
ky nang. Rieng 4
tinh
Thanh
pho
H6 Chi Minh, Hit NQi,
binh
cua
ca mroc, S5 tinh,
thanh
ph5
con
lai
chi thu
hut
duoc
38,3 % t6ng
v5n
FDI dang
kyo
Tir val
nam
lai day,
nhieu
tinh
da:
r~t
tich eire cai thien moi
tnrong
d~u
tu
va
mot
85
kha
thanh
n thuc hien S6du an
o
Cong
n
ghi
ep-xay
dung
El
Nang-lam
nghiep
0 D
jch
vu
Nguon: Tong
ql
C Th6ng ke (2004).
TAc DONG CUA FOI
Tal
TANG TRU'O'NG KINH TE 0'visr NAM
19
Thea
d6i tac
dc1u
tu:
d~n
nay da co 74 mroc va
vung
lanh th6 co dir
an FDI tai
Vi~t
v~
ty trong s5
du an va ty trong
von
dang
kyo
Trong khi cac d5i tac til chau
Au
chi gill
vi
tri
khiem
t5n
voi
ty
I~
tuong
irng ·16%
va
24%.
D~u
tu
til
Hoa
Ky da
tang dang
k~
trong vai
nam
g~n
Nam
Khu
VlJC kinh
t~
co
v5n
d~u
tir
mroc ngoai ngay cang khang dinh
vai tro
quan
trong trong nen kinh
t~
Vi~t
Nam.
Tnroc
het, FDI la nguon
v5n b6 sung
quan
trong vao t6ng dfru nr xa hoi
va
gop
phan
cai thien can
can
thanh
toan
trong giai
dean
vira qua. Cac nghien ciru gfrn day
moi
cong
nghe
cua
nhieu
nganh kinh
t~,
khai thong thi
tnrong
san
pham
(dac biet la trong gia tang
kim ngach
xu~t
khau
hang hoa), dong gop cho
ngan
sach
nha
mroc va tao
viec
lam cho
mot
bQ
phan
lao dong,
Ben
canh
do, FDI co vai tro trong
chuyen giao
cua
FDI
d~n
tbng
th~
nSn
kinh
t~.
9 T6ng eve Th6ng ke (2004).
20
TAc
DONG COA FDI TO'I TANG TRU'O'NG KINH TE a
VI~T
NAM
1.2.1.
FDI
dai v6'i van drm tu·xii h{ji va
tang
trutrng kinh Ii
Vi~t
Nam
ti~n
hanh
cong cuoc d6i
moi
voi
xuftt
phat
di~m
rftt thap.
bi~n
dong
Ion,
mot
phan phan
anh
di~n
bien
thftt
thuong
cua
nguon
von
nay
nhu
dii
phan
tich
atren,
mot
phan
th~
hien
nhirng thay d6i
v~
dAu
tir
cua
cac
thanh
dAu
tu
toan xii hQi
(86
thi 4).
DB th] 4:
FDI
th
·c
hi~n
so
vlYi
tBng dAu
tir
toan
xii hQi
va
dong
gop
cua
khu
v
·c co vBn dAu
tu
mroc
ngoai
trong
GDP
'oUi
tong
d~u
tlJ'
xii
hOi
-+-
%
dong
gop
trong
GOP
Nguon: T6ng cue Th6ng
ke
(2000
din
2004).
Trong
suet
mot
thap ky qua, khu
vue
co
von
FDI chiem
tY
trong
ngay cang
tang trong GDP.
Nam
Vi¢! Nam nam 2000 va 2003-2004, Vien Nghien ciru Quan
1y
Kinh
t~
Trung uong.
TAc
DONG COA FDI T6'1 TANG TRU'ONG KINH TE
OVI~T
NAM 21
cac khu
vue
kinh tS khac va Ia
khu
V\fC
phat trien nang dong nhat. T6c
dQ
tang gia tri gia tang cua khu V\fC nay luon cao
han
mire trung binh cua
,
,II
ca
nuac
.
1.2.2.
FDI
voi
vifc
nang
cao
duoc nhieu nganh kinh tS quan trong nhtr
tham
do, khai thac
d~u
khi,
buu
chinh
vi~n
thong, dien tir, xay
dung
ha tang v.v. Narn 2004,
khu
VIJC co
von
FDI
dong
gop toi 35,68% (gia so sanh narn 1994) tong gia tri
san
xuat
cong
nghiep ca mroc, trong khi ty
I~
nay chi la 25,1% nam 1995.
DSn nay,
khu
V\fC
co
von
FDI dong gop 100% san hrong
cua
luong
da
giay;
25%
thuc
pham
db u6ng
I 2
Nhin
chung, t6c
dQ
tang gia tri san
xuat
cong
nghiep
cua
khu
V\fC
co
v6n
FDI luon duy tri amire cao, cao
han t6c
dQ
tang
tnrong
chung toan nganh trong suot giai
dean
1995-
2003,
dQ
tang
kim
ngach xuat khau
cua
khu VIJC FDI luon cao han so voi t6c
de>
tang trung binh
cua
ca mroc.
Nam
1991,
kim
ngach
xu~t
khau
cua
Vi~t
Nam
dat 2 ty
USD,
trong khi
II
Chang han, nam 2000, kinh
t~
co
v6n dfru ttr FDI tang
tnrong
11,4% so voi mtrc
tang
K~
hoach va Dau tir, Chinh sach ddu ttr nuoc ngoai trong tidn trinh Hoi nhdp
kinh Ii quoc
ti.
Baa
cao tai H9i thao quoc
t~:
"Viet
Nam
s&n
sang gia nhap
WTO",
thang 6/2003
22
TAc
DQNG COA FDI TOI TANG TRU'O'NG KINH TE 0'
VI~T
NAM
do nam 2004 con s6 nay dffla 26,5 ty d6 la, tang
g~p
13,5 bin so
voi
nam
1991.
Khu
V\XC
FDI
chi~m
ty trong ngay cang tang trong tong gia tri xuat
khau,
du
an
FDI
trong
c6ng
nghiep
v~n
chu
y~u
sIX
dung cac day chuyen
l~p
rap co
quy
m6 nho
va
sIX
dung
nguon
d~u
vao tir nhap
kh~u
la chinh.
1.2.3.
FDf
i/8i vot
vi~c
film va
ciii
thi~n
dung
lao
d<)ng
co
trinh
d<)
ky nang cao. Do cling la
mot
each
ly giai cho mire
thu
nhap
trung
binh
cua
lao dong trong
khu
V\XC
nay cao
g~p
2
l~n
so
voi
cac
doanh nghiep khac cung nganh'".
Han
nira, s6 lao
d<)ng
nay
ly
doanh
nghiep
va
di~u
khien
cac quy trinh
c6ng
nghe hien dai 15.
Ben
canh
s6 viec lam true
ti~p
do
FDI
tao ra noi tren,
khu
V\XC
FDI
con gian
ti~p
tao
them
viec
lam
trong linh
V\XC
dich vu
va
co th€ tao them
luang
cua lao
d('>ng
thong
thuong
trong khu V\fC c6 v6n FDI hien
khoang 75-80USD/thang,
luang
cua ky su khoang 220-250 USD/thang va cua can
b('>
quan ly khoang 490-510 USD/thang- Nguon tir
B('>
Ke hoach va
D~u
tu.
15 Den nay,
chua
c6 nghien ciru tong th€ nao dugc thl)'c
hi~n
d€
dua
ra nhfrng con s6
CI,I th€ ch(mg minh
nh~n
djnh nay. Tuy
v~y,
da:
c6
nhi~u
d~n
1.2.4.
FDI
voi ngu8n
thu
ngiin sdcb nhit
nutrc
va cdc
dill
dBi
vi
mo
Cling voi
S\I
phat trien, khu vue co v6n FDI dong gop ngay cang
tang van nguon thu ngan sach cua
Nha
mroc. Theo tfnh toan cua T6ng
C\lC
Thu~,
nam 2002, khu V\IC FDI dong gop khoang 480 trieu USD van
ngan sach
Nha
ruroc, tang 4,2
l~n
so voi nam 1994. Tinh rieng giai doan
1996-2002, khu
V\IC
nay dong gop (tnrc tiep) van ngan sach trung binh a
rmrc khoang
6%16.
FDI
vao
Vi~t
Nam
giai
doan
1993-2002
4000
3500
3000
2500
Gl
2000
:::>
1500
:>
.'~.
=:
1000
500
0
-500
-1000
Nguon: Nglin hang Nha marc, Kinh
iii
Vi?!Nam 2002
16 Khong
k~
thu tir
d~u
Vi~t
Nam dil dtroc thirc hien ngay
tir khi Viet Nam
ti~n
hanh cai each kinh
t~
va diroc
th~
ch~
h6a thong qua
ban
hanh Luat
D~u
ttr mroc ngoai nam 1987. Cho
d~n
nay, Luat
D~u
tir
mroc ngoai dil diroc sua d6i va hoan thien 4
l~n
vao cac nam 1990, 1992,
1996 va
g~n
day
nh~t
la nam 2000.
Bi~u
1 khai quat lai nhtrng thay d6i
quan trong trong chinh sach thu hut FDI qua cac ky sua d6i Luat
D~u
Nam
l7
.
Ben canh
di~n bi~n
v~
thu hut v6n FDI va thirc
ti~n
heat dong cua
khu
V\fC c6 v6n FDI, nhlrng thay d6i trong chinh sach thu hut FDI cua
Vi~t
Nam trong 17 nam qua con
xu~t
phat tir ba yeu t6 khac, d6 la: (1)
S\I
thay d6i
v~
nhan thirc va quan diem cua Dang va Nha mroc d6i voi khu
V\IC c6 v6n FDI; (2) chinh sach thu hut FDI cua cac mroc trong khu V\IC
va tren
th~
gioi, tao nen ap hrc canh tranh d6i voi dong von
d~u
tir
FDI
vao
Vi~t
Nam va; (3) nhirng cam
k~t
chi Kinh
t~
va DI! baa,
s6
1/2004.