PHÁT TRIN NUÔI TRNG THU SN VEN BIN
ÁN VIE/97/030
NG DN QUN LÝ CHT LNG
C TRONG AO NUÔI TÔM SÚ DÀNH
CHO NGI NUÔI TRNG THU SN
HÀ NI 7/2004
THU SN
CHNG TRÌNH PHÁT TRIN LHQ CHC LNG NÔNG
TH GII
2
C LC
C LC 2
1. GII THIU 3
1.1. i ta 3
1.2. Cách thu mu nc trong ao nuôi 3
1.3. Các yu t cn theo dõi và tn sut thu mu 3
1.4. Chn m thu mu nc trong ao nuôi 4
2. CÁCH THEO DÕI CÁC THÔNG S MÔI TRNG NC 5
2.1. Nhit 5
2.2. pH 5
2.3. mn (S
0
/
00
) 5
2.4. Ô xy hoà tan (DO) 6
2.5. trong 6
2.6. sâu 7
2.7. Màu nc 7
2.8. Amonia (NH
3
1.3. Các yu t cn theo dõi và tn sut thu mu
• o các các thông s cht lng nc bng các máy móc thit b, cho
t qu chính xác.
• Các yu t thông thng nh Nhit , Oxy, pH, mui, trong,
c nc nên o 2 ln/ngày (lúc 5-6 h sáng và 2-3 h chiu).
• Các yu t NH
3
, H
2
S, kim, COD o nh k 2 ln/tháng (nu có
u kin).
• liu o c cng nh các hin tng quan sát c cn phi ghi
chép vào s theo dõi (nht ký nuôi tôm).
4
1.4. Chn m thu mu nc trong ao nuôi
Chn ra 3 v trí trong khu nuôi thu mu gm ao lng cha nc, ao nuôi và
ao x lý cht thi hoc kênh thi. m o và ly nc phân tích nên cách b
khong 2m, ni có sâu trung bình.
Chú ý:
trc khi th tôm, hoc trc khi cp nc vào ao nuôi tôm cn kim
tra, thu mu phân tích nc mng cp u vào.
Hình 1:
S mt chn m thu mu trong mt khu (tri tôm) nuôi
tôm
H×nh 2
C¸c ®iÓm thu mÉu n-íc trong 1 ao nu«i t«m
Ao
cha
ng
Ao nuôi 1
H
2
S trc khi thay hoc thêm nc trong quá trình nuôi.
2.2. pH
• Máy o pH: Phi hiu chnh máy trc khi o và ra sch u o bng
c ngt sch và lau bng vi mm sch sau khi s dng.
• o pH bng b Test phi theo hng dn s dng cho tng loi Test c
th. Nu không có máy thì s dng gy quì. Tuy vy giy qu cho kt qu
không chính xác lm.
pH cho phép trong ao nuôi tôm sú là 7.5-8.5, tt nht là 7.8-8.2. Có th
dùng vôi nâng pH nu pH trong ao thp, c bit là sau nhng t ma
n. Ao có nhiu to có th làm pH cao. Trong trng hp này, thay nc hay
dùng ng, axit axetic làm gim pH.
2.3. mn (S
0
/
00
)
Có hai cách o mn ph bin là dùng máy hay dùng t trng k.
• Dùng T trng k: Múc nc ao vào xô nha, dùng cc thu tinh sch
y vào ng ong ca máy. Th t t phn ca máy (phn có cha các
tinh th) cho nc tràn ra t t. Chn khi ct c n nh (không còn
dao ng) thì ta có giá tr mn cn o. c kt qu và ghi vào s theo
dõi sau ó ra máy bng nc sch và y np li.
5ocm
6
• Dùng máy o mn: Kim tra máy bng nc ct hay nc ngt ri hiu
chnh mn v 0 trc khi o. Múc nc ao vào xô nha, ly 1 git nh
lên u c, y np, a lên mt hng lên phía có ánh sáng mt tri.
c kt qu và ghi vào s theo dõi sau ó ra u u c bng nc sch
Khong cách t mt nc n bàn tay chính là trong ca ao (cm).
7
2.6. sâu
sâu o bng thc chia vch:
1. óng thc (bng nha hoc g) cao 2.0-2.5 m, rng 10-15cm trên có
các vch o c ánh du rõ ràng bng sn màu sao cho dc xung
áy ao v trí sao cho phn ánh mc nc trung bình trong ao.s
2. Hàng ngày quan sát sâu (khong cách t mt nc n áy ao) t
các vch sn này (n v cm).
2.7. Màu nc
Múc nc ao t t vào l thu tinh 200-250ml cho ti 90% dung tích l.
a lên ngang tm mt quan sát xác nh màu trên nn trng và so sánh theo
dãy màu sau:
Hình 5
: ng so sánh màu nc trong ao nuôi tôm
Chú ý: Màu nc thng do to và các cn vn trong ao mang li. Nu ao có
màu xanh quá m do to thì phi ngng bón phân hay thay nc. Có th
dùng mt s hoá cht hay CPSH làm kt ta các cht cn vn.
u nc có màu sc hay mùi l phi có bin pháp thay nc hay x lý bng
ch phm sinh hc (CPSH) hay hoá cht phù hp.
2.8. Amonia (NH
3
), Hydrosul fide (H
2
S), kim
dng các loi Test này theo hng dn ca nhà sn xut. Khi mua
Test nhà sn xut s cung cp cho bà con hng dn cho tng ch tiêu c th.
Giá ca mi loi Test dao ng t 90.000-200.000 .
• Xanh m
• Nâu m
Hin nay có rt nhiu thuc, ch phm sinh hc (men vi sinh) c khuyn
cáo s dng phòng tr bnh, c bit là bnh do virus nhm trng, u
vàng vv các ch phm x lý áy và qun lý môi trng. Tuy nhiên ây còn
ang là tài c nghiên cu nhiu và không phi ai, lúc nào cng dùng
c vì chúng có tính 2 mt (tích cc và tiêu cc) và s rt nguy him nu
qun lý và s dng không úng cách. Hin ti chúng tôi ch khuyn cáo cán
nên s dng BRF
2
, Aqucbac, Baccilus 1070, Power pack hoc Pond
Clearer. ây là các ch phm này ã c các nông h tham gia th nghim
i d án nm 2002, cho kt qu tt.
Có môt thc t là các tài liu hng dn nuôi tôm hin ti u s dng các ký
hiu ppm ch nng các loi thuc hoá cht s dng. u này gây khó
khn cho cán b vì không ghiu các n v qui i. Chúng tôi xin hng dn
n gin nh sau:
9
ng 4: Hng dn c các ký hiu ppm trong các tài liu tp hun.
ng dn s dng
Tài liu ghi
ng lng ng rn (bt)
Có ngha là 10 ml Chlorine
hoà tan trong 1 m
3
nc ao
nuôi tôm.
Có ngha là 10 mg
Chlorine hoà tan trong 1 lít
c ao nuôi tôm.
Hoc 10 lít Chlorine hoà
tan trong 1000 m
Nông nghip, Hà Ni (36 trang).
4. Ponlerd Chanratchackool et al, 1999. Qun lý sc kho trong ao nuôi tôm. Bn dch
a Nguyn Anh Tun và ctv. Khoa Thu sn i Hc Cn Th, Cn Th (153 trang).
5. Nguyn c Hi, 2000. Qun lý cht lng nc trong nuôi trng thu sn, Vin
nghiên cu NTTS I. Bc Ninh (40 trang).
7. Nguyn Vn Ho và ctv, 2001. thut nuôi tôm sú, Vin nghiên cu nuôi trng thu
n II. TP H Chí Minh (42 trang-tài liu tp hun D án VIE97030).
9. Cc Môi trng, 2001. tay hng dn quan trc và phân tích nc bin (d tho).
Khoa hc Công ngh và Môi trng, Hà Ni (74 trang).
10. Trn Th Vit Ngân, 2002. i và áp v k thut nuôi tôm sú, NXB nông nghip,
TP H Chí Minh (191 trang).
14. Công ty TNHH thc n chn nuôi C.P, 2002. Vit Nam. thut nuôi tôm sú, ng
Nai (51 trang).
15. Li Thng Dng, 2002. thut nuôi tôm nc mn. Trung tâm nghiên cu và phát
trin Vùng-B KHCN và MT, Hà Ni (60 trang).
11
5. PH LC
Ph lc: Mu báo cáo phn hi thông tin môi trng nc ca nông dân cho
a phng và các c quan liên quan.
ng Hoà xã Hi ch Ngha Vit Nam
c lp-T do-Hnh phúc
Ngày.tháng nm 200
Giy phn hi thông tin cht lng nc
Kính gi: ông ch tch UBND xã A, ch tch HXT Nuôi trng thu sn A
Tên tôi là :Nguyn vn X.
a ch Xóm B, huyn C, tnh D.
Xin thông báo mt s vn sau:
Vào hi gi ngày tháng… nm 2003, sau khi quan sát ao tôm thuc a bàn xã
tôi phát hin màu nc tôm ni u, có du hiu Tôi ã xác nh mt s yu
môi trng nc và nhn thy: nhit , pH, mn trong màu
a ch: Th xã Ca Lò, Ngh An
n thoi: 038 – 951343
6. Chi Cc Bo v Ngun li Hà Tnh
a ch: 113 ng Hà Huy Tp, phng Nam Hà, th xã Hà Tnh, tnh Hà
nh
n thoi: 039 – 855746, Fax: 039 - 859983
7. Chi Cc Ngun li Thu sn Qung Bình
a ch: S 2 Lê Thành ng, Th xã ng Hi, tnh Qung Bình
n thoi: 052 824028
8. Chi Cc Ngun li Thu sn Qung Tr
a ch: 63 Trn Hng o, th xã ông Hà, tnh Qung Tr
n thoi: 053 – 850075, Fax: 053 - 852527
9. Thu sn Tha Thiên Hu, Thành ph Hu
a ch: 53 ng Nguyn Hu, thành ph Hu
n thoi: 054- 825552, Fax: 054-822411
1
Ch tiêu
m thu mu
Nhit
pH
n
trong
sâu
ô
xy
NH3 H2S
kim