Kỹ thuật ươm nuôi và
cách phòng trị bệnh cho
cá sặc rằn

Đặc điểm thành thục sinh dục của cá sặc rằn
Cá sặc rằn thành thục lần đầu sau 7 tháng tuổi. Khi thành
thục, có thể phân biệt dễ dàng cá đực, cá cái bằng các biểu
hiện bên ngoài của dấu hiệu sinh dục phụ. Khi thành thục, ở
cá đực phần tia mềm vây lưng kéo dài tới hoặc vượt khỏi gốc
vi đuôi, còn cá cái vi này rất ngắn và không bao giờ chạm tới
gốc vi đuôi. Ngoài chỉ tiêu căn bản này, cũng có thể phân biệt
cá đực với các sọc ngang đậm nét chạy từ lưng xuống bụng
rõ hơn cá cái và miệng của nó cũng lớn hơn.
Sự phát triển tuyến sinh dục của cá sặc rằn ở vùng ĐBSCL
theo mùa rất rõ. Vào mùa khô (tháng 1 – 2), phần lớn cá ở
giai đoạn II, sang tháng 3 giai đoạn III tăng dần và đã thấy
xuất hiện những cá thể ở thời kỳ đầu của giai đoạn IV.
Vào khoảng thời điểm giao mùa (khô sang mưa) là sự chuyển
biến rất nhanh của tuyến sinh dục. Thời kỳ này, đa số cá có
tuyến sinh dục ở giai đoạn IV, chỉ một ít cá ở giai đoạn III.
Khi mùa mưa tới, nhất là sau những trận mưa rào đầu mùa,
cá tìm tới những nơi nước cạn ven bờ, nhiều cây cỏ thủy sinh
để sinh sản. Cá sinh sản trong suốt mùa mưa, nên trong đàn
luôn xuất hiện những cá thể có mức độ thành thục khác nhau.
Khi sinh sản cá sặc rằn bắt cặp và tìm đến vùng nước ven bờ,
nơi có nhiều cây cỏ thủy sinh để đẻ. Hoạt động sinh sản bắt
đầu với việc làm tổ bằng bọt của cá đực, sau đó cá cái đẻ
trứng ra ngoài, trứng được thụ tinh và cũng chính cá đực
dùng miệng gom trứng lại rồi đặt vào tổ bọt.

thích hợp. Thả vào ao mật độ 0,5 kg/m 2 . Khi tiến hành thả
cá cần lưu ý tỷ lệ giữa cá đực và cá cái là 1:1.
d. Cho ăn
Cá sặc rằn là loài cá ăn tạp, nên thức ăn sử dụng để nuôi cá
có thể gồm nhiều loại tùy theo khả năng tìm kiếm và cung
cấp của gia đình.
Thức ăn tự chế: các loại thức ăn dùng để nuôi cá là : tấm
cám, bột bắp, khoai lang, khoai mì, bánh dừa, bột cá… Tùy
theo điều kiện từng gia đình mà sử dụng cho phù hợp. Nhưng
trong các thành phần trên thì cố gắng có bột cá và cám.
Những thứ khác thì tùy điều kiện mà cho thêm. Các loại thức
ăn được trộn chung lại với ít nước để nắm từng nắm nhỏ cho
ăn trong một cái sàn ăn. Cho ăn khoảng 3% trọng lượng cá
nuôi, tức là cứ 100 kg cá thì cho ăn 3 kg thức ăn trong một
ngày.
Thức ăn công nghiệp: ngoài thức ăn tự chế biến như trên, nếu
có điều kiện mua được thức ăn chế biến sẵn của các công ty
Con Cò, CP… thì càng tốt. Những loại thức ăn này được chế
biến dưới dạng viên nổi trên mặt nước, khi cho ăn ít bị hao.
Khi sử dụng thức ăn công nghiệp thì hiệu quả nuôi cao hơn
thức ăn chế biến ở gia đình. Thức ăn công nghiệp cũng cho
ăn 2 – 3% trọng lượng cá.
e. Quản lý chăm sóc
- Công việc chủ yếu là tránh thất thoát cá do tràn bờ, do rắn
ăn cá, do mất trộm, do cá tự ra khỏi ao…
- Thực hiện thay nước cho ao để tránh bị dơ bẩn.
f. Kiểm tra cá
- Sau khi thả cá nuôi được 2 tháng thì kiểm tra lần đầu tiên.
Mục đích của lần này là xem cá mập ốm, chế độ nuôi (nhất là
cho ăn) đã thích hợp chưa. Nếu thấy cá mập thì giảm lượng

Cần đậy để cá khỏi nhảy ra ngoài.
Dùng lá môn hoặc lá sen úp lên mặt nước để cá làm tổ đẻ. Để
ở nơi yên tĩnh, sau khi chích từ 8 – 10 giờ thì cá đẻ.